Οἱ δέ ταῖς μητρυιαῖς ἑαυτῶν ἐπιμαινόμενοι, τῷ αὐτῷ ὑπόκεινται κανόνι, ᾧ καί οἱ ταῖς ἑαυτῶν ἀδελφαῖς ἐπιμαινόμενοι.

Τήν πολυγαμίαν οἱ Πατέρες ἀπεσιώπησαν, ὡς κτηνώδη καί παντελῶς ἀλλοτρίαν τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων. Ἡμῖν δέ παρίσταται πλέον τι πορνείας εἶναι τό ἁμάρτημα. Διό εὔλογον τούς τοιούτους ὑποβάλλεσθαι τοῖς κανόσι, δηλονότι ἐνιαυτόν προσκλαύσαντας καί ἐν τρισίν ὑποπεσόντας, οὕτω δεκτούς εἶναι.

Ἐπειδή πολλοί ἐν τῇ τῶν βαρβάρων καταδρομῇ παρέβησαν τήν εἰς τόν Θεόν πίστιν, ὅρκους ἐθνικούς τελέσαντες καί ἀθεμίτων τινῶν γευσάμενοι τῶν ἐν τοῖς εἰδώλοις τοῖς μαγικοῖς προσενεχθέντων αὐτοῖς, οὗτοι κατά τούς ἤδη παρά τῶν Πατέρων ἡμῶν ἐξενεχθέντας νόμους καί κανόνας οἰκονομείσθωσαν. Οἱ μέν γάρ ἀνάγκην χαλεπήν ἐκ βασάνων ὑπομείναντες καί…

Καί περί τῶν ἐπιορκησάντων, εἰ μέν ἐκ βίας καί ἀνάγκης παρέβησαν τούς ὅρκους, κουφοτέροις ὑπόκεινται ἐπιτιμίοις, ὥστε μετά ἕξ ἔτη εἶναι αὐτούς δεκτούς. Εἰ δέ ἄνευ ἀνάγκης προδόντες τήν ἑαυτῶν πίστιν, ἐν δυσίν ἔτεσι προσκλαύσαντες, καί ἐν δυσί ἀκροασάμενοι, καί ἐν πέμπτῳ ἐν ὑποπτώσει εὐξάμενοι, καί ἐν δυσίν ἄλλοις ἄνευ…

Οἱ καταμαντευόμενοι καί ταῖς συνηθείαις τῶν ἐθνῶν ἐξακολουθοῦντες ἤ εἰσάγοντές τινας εἰς τούς ἑαυτῶν οἴκους ἐπί ἀνευρέσει φαρμακειῶν καί καθάρσει, ὑπό τόν κανόνα πιπτέτωσαν τῆς ἑξαετίας· ἐνιαυτόν προσκλαύσαντες, καί ἐνιαυτόν ἀκροασάμενοι, καί ἐν τρισίν ἔτεσιν ὑποπίπτοντες, καί ἐνιαυτόν συστάντες τοῖς πιστοῖς, οὕτω δεχθήτωσαν.

Πάντα δέ ταῦτα γράφομεν, ὥστε τούς καρπούς δοκιμάζεσθαι τῆς μετανοίας· οὐ γάρ πάντως τῷ χρόνῳ κρίνομεν τά τοιαῦτα, ἀλλά τῷ τρόπῳ τῆς μετανοίας παρέχομεν. Ἐάν δέ δυσαποσπάστως ἔχωσι τῶν ἰδίων ἐθῶν καί ταῖς ἡδοναῖς τῆς σαρκός μᾶλλον δουλεύειν ἐθέλωσιν ἤ τῷ Κυρίῳ, καί τήν κατά τό Εὐαγγέλιον ζωήν μή παραδέχωνται,…

Μή τοίνυν καταδεξώμεθα συναπόλλυσθαι τοῖς τοιούτοις, αλλά φοβηθέντες τό βαρύ κρίμα καί τήν φοβεράν ἡμέραν τῆς ἀνταποδόσεως τοῦ Κυρίου πρό ὀφθαλμῶν λαβόντες, μή θελήσωμεν ἀλλοτρίαις ἁμαρτίαις συναπόλλυσθαι. Εἰ γάρ μή ἐπαίδευσεν ἡμᾶς τά φοβερά τοῦ Κυρίου, μηδέ αἱ τηλικαῦται πληγαί εἰς αἴσθησιν ἡμᾶς ἤγαγον, ὅτι διά τήν ἀνομίαν ἡμῶν ἐγκατέλιπεν…

Τοῖς δέ κομψοῖς Ἐγκρατίταις πρός τό σεμνόν αὐτῶν πρόβλημα, διά τί καί ἡμεῖς οὐχί πάντα ἐσθίομεν, ἐκεῖνο λεγέσθω, ὅτι καί τά περιττώματα ἡμῶν βδελυσσόμεθα. Κατά μέν γάρ τήν ἀξίαν, λάχανα χόρτου ἡμῖν ἐστι τά κρέα, κατά δέ τήν τῶν συμφερόντων διάκρισιν, ὡς καί ἐν λαχάνοις τό βλαβερόν τοῦ καταλλήλου χωρίζομεν,…

Πρῶτον μέν οὖν, ὃ μέγιστον ἐπί τῶν τοιούτων ἐστί, τό παρ᾿ ἡμῖν ἔθος, ὃ ἔχομεν προβάλλειν, νόμου δύναμιν ἔχον, διά τό ὑφ᾿ ἁγίων ἀνδρῶν τούς θεσμούς ἡμῖν παραδοθῆναι· τοῦτο δέ τοιοῦτόν ἐστιν. Ἐάν τις, πάθει ἀκαθαρσίας ποτέ κρατηθείς, ἐκπέσῃ πρός δυοῖν ἀδελφῶν ἄθεσμον κοινωνίαν, μήτε γάμον ἡγεῖσθαι τοῦτο, μηθ᾿ ὅλως…

Ἐνέτυχόν σου τοῖς γράμμασι μετά πάσης μακροθυμίας καί ἐθαύμασα, πῶς δυνάμενος ἡμῖν συντόμως καί εὐκόλως ἀπολογήσασθαι διά τῶν πραγμάτων, τοῖς μέν κατηγορουμένοις ἐπιμένειν καταδέχῃ, λόγοις δέ μακροῖς θεραπεύειν ἐπιχειρεῖς τά ἀνίατα. Οὔτε πρῶτοι, οὔτε μόνοι, ὦ Γρηγόριε, ἐνομοθετήσαμεν γυναῖκας ἀνδράσι μή συνοικεῖν, ἀλλ᾿ ἀνάγνωθι τόν κανόνα τόν ἐξενεχθέντα παρά τῶν…