Οἱ καταμαντευόμενοι καί ταῖς συνηθείαις τῶν ἐθνῶν ἐξακολουθοῦντες ἤ εἰσάγοντές τινας εἰς τούς ἑαυτῶν οἴκους ἐπί ἀνευρέσει φαρμακειῶν καί καθάρσει, ὑπό τόν κανόνα πιπτέτωσαν τῆς ἑξαετίας· ἐνιαυτόν προσκλαύσαντες, καί ἐνιαυτόν ἀκροασάμενοι, καί ἐν τρισίν ἔτεσιν ὑποπίπτοντες, καί ἐνιαυτόν συστάντες τοῖς πιστοῖς, οὕτω δεχθήτωσαν.
Ἐν τῷ ξε΄ κανόνι τούς γόητας, ἤ φαρμακείαν ἐξαγορεύοντας, τῷ τοῦ φονέως ὑπάγει ἐπιτιμίῳ∙ οὕς δέ λέγει ἐνταῦθα, ἐν ἕξ ἀφορίζει ἐνιαυτοῖς, καί οὐκ ἐναντιοῦται ὁ ἅγιος ἑαυτῷ∙ ἐκεῖ μέν γάρ περί τῶν αὐτουργούντων τάς γοητείας, καί τά φάρμακα κεραννύντων εἰς βλάβην ἀνθρώπων διετάξατο, ἤ καί τῶν χρωμένων αὐτοῖς ἐν τοιούτοις∙ ἐνταῦθα δέ, περί τῶν μαντείαις πιστευόντων, καί χρωμένων ταῖς μάντεσιν εἰς εὕρεσιν φαρμακειῶν, καί εἰς κάθαρσιν τάχα τοῦ ἐξ αὐτῶν μιάσματος, καί εἰς ἀποτροπιασμόν τῆς ἐκ τοιούτων βλάβης, καί θεραπείαν δῆθεν τῶν τοιουτοτρόπως γινομένων παθημάτων. Ὁ δέ κδ΄ κανὼν τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ συνόδου, πενταετίας ὁρίζει κατά τῶν τοιούτων ἀφορισμόν. Πολλάκις τινές τῶν ἀπλουστέρων καί ἀσυνετωτέρων καιρίως νοσηλευόμενοι, καί μή εὐκαίρως θεραπευόμενοι, νομίζουσιν ἀπό μαγικῆς μαγγανείας, ἤτοι φαρμακείας πάσχειν∙ διό καί προσέρχονταί τισιν ἐθνικοῖς, διϊσχυριζομένοις εἰς τοὐμφανές ἀγαγεῖν τάς φαρμακείας κρυπτομένας, καί τήν σωματικήν ὑγείαν ληστευούσας τοῦ πάσχοντος, καί οὕτω καθᾶραι τόν νοσοῦντα ἐκ τοῦ μιάσματος. Τούς γοῦν οὕτω καταμαντευομένους, καί μή πιστεύοντας διά τῆς ἐπικλήσεως τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καί τῆς Θεομήτορος, καί πάντων τῶν ἁγίων, πᾶσαν νόσον, καί πᾶσαν μαλακίαν θεραπεύεσθαι, καί πᾶσαν φαρμακείαν καί μαγγανείαν σατανικήν τῇ δυνάμει καί προστασίᾳ τοῦ τιμίου καί ζωοποιοῦ Σταυροῦ ἐκδιώκεσθαι ἀπό τῶν πιστῶν, ἀλλ᾽ ἐξακολουθοῦντας μᾶλλον τοῖς τερατολόγοις, καί μαγγανοποιοῖς, καί ταῖς τῶν ἐθνῶν συνηθείαις, καί εἰσάγοντας τοιούτους τινάς ἐν τοῖς οἴκοις διά καθαρισμόν τάχα τῆς ἀπό τῆς φαρμακείας νοσηλείας, φησίν ὁ ἅγιος ἐπί ἑξαετίαν ἐπιτιμᾶσθαι. Ἐρεῖ δέ τις ἐναντιοῦσθαι τόν παρόντα κανόνα τῷ ξε΄ κανόνι καί τῷ οβ΄. Ἐκεῖνοι μέν γάρ διορίζονται τούς τοιούτους ὡς φονέας ἐπιτιμᾶσθαι, ἤτοι ἐπί εἴκοσιν ἐνιαυτοῖς οἰκονομεῖσθαι κατά τούς ἑκουσίους φονεῖς, ἤ ἐπί δέκα ἔτεσι κατά τούς ἀκουσίους∙ ὁ δέ παρὼν κανὼν, ἐπί ἕξ. Οἶμαι δέ, ὅτι διαφορά ἐστι τῶν κανόνων∙ ὁ μέν γάρ ξε΄ κανὼν, περί αὐτουργῶν, ἤτοι μάγων καί φαρμακῶν ὁροθετεῖ∙ ὡσαύτως καί ὁ οβ΄ περί τῶν ἐπιδιδόντων ἑαυτούς μάντεσιν, ἤτοι φρονούντων ὁμοίως αὐτοῖς. Ὁ δέ παρὡν κανὼν, περί ἀνθρώπων διέξεισι κατά πλάνην ἀκολουθησάντων τοῖς διϊσχυριζομένοις θεραπεύειν, καί λύειν τά μαγικά δεσμά καί τά νοσήματα, μηκέτι δέ ἀπό τῆς πίστεως μεταστάντων∙ ὥστε διαφορά ἐστι τῶν αὐτουργησάντων καί καταπροδόντων ἑαυτούς τοῖς γόησιν, ὥστε καί τήν πίστιν ἀρνήσασθαι, καί τῶν μή ἀποστάντων μέν ἀπό τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, ὀλισθησάντων δέ διά τό ὅλως προσελθεῖν τοιούτοις τισί∙ καί διά τοῦτο, ἐκεῖνοι μέν ἐπί πλείοσι χρόνοις ἐπιτιμῶνται, οὗτοι δέ ἐπί ἥττοσιν. Ἀνάγνωθι καί τόν β΄ κανόνα τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Νύσσης ἐκ τῆς πρός Λητόϊον ἐπιστολῆς, οὕτω ταῦτα διαιροῦντα. Ἀπό δέ τοῦ μεμνῆσθαι τόν κανόνα ἀνθρώπων καταμαντευομένων, ἀναφαίνεται, ὡς νομίζω, ὅτι οἱ καταχρησάμενοι τῷ κακῷ, ἐπί ἑξαετίαν ἐπιτιμηθήσονται∙ οἱ δέ ἅπαξ τυχόν πλανηθέντες καί ἀποστάντες, μετρίως θεραπευθήσονται∙ εἶδον γάρ τοῦτο καί πραγματικῶς γεγονός. Τῆς γάρ μακαρίτιδος σεβαστῆς κυρᾶς Ζωῆς, τῆς συρβίου τοῦ πανευσεβεστάτου ἐκείνου κυροῦ Ἀλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ, τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀοιδίμου σεβαστοκράτορος, νόσῳ περιπεσούσης βαρείᾳ, καί τῶν ἰατρῶν ἀπαγορευσάντων τήν θεραπείαν αὐτῆς διά τήν τῶν πολυειδῶν νοσημάτων ἐναντιότητα, ἐθνικοί τινες ἐπαγγειλάμενοι θεραπεῦσαι αὐτήν, ὡς δῆθεν ἀπό μαγικῶν μαγγανειῶν νοσηλευομένην, συνώθησαν ἀδίκως ἐτασθῆναι πολλάς καί θαυμαστάς γυναῖκας αὐτῆς, ἔτι μήν καί ἄνδρας. Ἔῥῤιπτον δέ κρύφα ἐν γωνίαις κηρόπλαστα εἴδωλα, καί σατανικῶς προεμήνυον τήν τούτων ἀναψηλάφησιν καί εὕρεσιν∙ καί ἄλλα δέ μύρια δεινά διεπράξαντο εἰς καταφρόνησιν τοῦ Θεοῦ, καί τιμωρίαν ἀνθρώπων πολλῶν. Καί αὐτοί μέν οἱ ἄθεοι ἀπρακτήσαντες, ἀφανεῖς ἐγεγόνεισαν. Ἡ δέ πανευγενεστάτη ἐκείνη γυνή, οὐ μόνον οὐκ ἀπώνατό τι, ἀλλά καί τῇ νόσῳ χρονίως προσπατταλευθεῖσα, ἐκ τοῦ βίου μετέστη, κακόν ἐφόδιον ἐπιφορτισθεῖσα τήν ἀπό τῶν θείων κανόνων κατ᾽ αὐτῆς ἀγανάκτησιν, ἣν ἐπικουφίσαι Κύριος ὁ Θεός διά τάς ἄλλας ἀγαθοεργίας αὐτῆς. Μετά θάνατον δέ ταύτης, λαληθέντων τούτων ἐπί τῶν ἡμερῶν τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου κυροῦ Λέοντος τοῦ Στυπῆ, τινές μέν τῶν προσγενῶν καί τῶν ὑποχειρίων αὐτῆς βαρέως ἐπετιμήθησαν, ὡς πλειστάκις καταμαντευσάμενοι, καί ὁλοψύχως τῇ σατανιώδει ἀῤῤητουργἰᾳ πιστεύσαντες∙ ἕτεροί δέ διά μετρίου ἐπιτιμίου ἐθεραπεύθησαν, ὡς μή πλειστάκις μηδέ ἐκθύμως τῷ κακῷ ἀκολουθήσαντες. Προσεκτέον οὖν τῷ κανόνι, καί εἰς Θεόν ἀναθετέον τάς τῶν νοσηλευομένων θεραπείας, τόν λόγῳ μόνῳ παραλελυμένας σάρκας συσφίγξαντα, καί μή προδοτέον ἑαυτούς εἰς μαγγανείας σατανικάς, ἀφαιρουμἑνας μή μόνην τήν τῶν σωμάτων ὑγείαν, ἀλλά καί τῶν ψυχῶν. Ἀνάγνωθι καί τό κ΄ κεφ., τοῦ ιγ΄ τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος, καί τό κε΄ κεφ, τοῦ θ΄ τίτλου, καί τόν κδ΄ κανόνα τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ συνόδου. ΕΤΕΡΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑ. Περί δέ τῶν προσερχομένων μάγοις, ἤ μάντεσι, καί ἐπαοιδοῖς, καί τοῖς ποιοῦσι περίαπτα, καί ἕτερά τινα δαιμονικά, ἀνάγνωθι τόν τῆς πρός Κολοσσαεῖς ἐπιστολῆς ἑρμηνείαν τοῦ Χρυσοστόμου, καί τόν κατά Ἰούδαν στ΄ λόγον αὐτοῦ, διδάσκοντα ὡς, κᾂν νεκρόν ἀναστήσῃ τις μή ζῶν ἁγιοπρεπῶς, μή πιστευτέον αὐτῷ, ἀλλά καταργητέον. Οἱ μάντεσι πιστεύοντες, ἤ εἰσάγοντές τινας εἰς τάς οἰκίας αὐτῶν ἐπί ἀνευρέσει τενῶν φαρμακειῶν, ἐνιαυτόν προσκλαιέτωσαν, ἐνιαυτόν ἀκροάσθωσαν, τρεῖς ὑποπιπτέτωσαν, καί ἐν ἑνί συστάντες τοῖς πιστοῖς, δεχθήτωσαν. Σαφής. Ὁ παρών κανών αὐτολεξεί εἶναι ἐρανισμένος ἀπό τόν κδ΄ τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ. Καί ὅρα τήν ἑρμηνείαν αὐτοῦ ἐκεῖ. Τοῦτο μόνον διαφέρει ἀπό ἐκεῖνον, καθ’ ὅτι, ἐκεῖνος μέν εἰς πέντε χρόνους, καί τούτους κατά διάφορον τρόπον οἰκονομεῖ. Οὗτος δέ, εἰς ἕξ χρόνους κανονίζει τούς μαντευομένους. Ἕνα μέν χρόνον νά προσκλαίουν, ἕνα νά ἀκροῶνται, τρεῖς νά ὑποπίπτουν, ἕνα νά στέκουν μέ τούς πιστούς, καί οὕτω νά μεταλαμβάνουν. Ὅρα δέ ὅτι καί τούς Μάντεις, καί Φαρμακούς, ὡς Φονεῖς ἐκανόνισεν ἐν τῷ ζ΄ ὁ Ἅγιος μέ τό ἐδικόν του ἐπιτίμιον δηλ. ἐνταῦθα δέ ἐλαφρά αὐτούς ἐκανόνισε, κατά τά ἐπιτίμια τῶν προτέρων Πατέρων. Ὁρα καί τόν ξα΄ τῆς στ΄.
