Τούς προστιθεμένους τῇ ὀρθοδοξίᾳ, καί τῇ μερίδι τῶν σωζομένων ἀπό αἱρετικῶν, δεχόμεθα κατά τήν ὑποτεταγμένην ἀκολουθίαν τε καί συνήθειαν. Ἀρειανούς μέν καί Μακεδονιανούς, καί Ναυατιανούς, τούς λέγοντας ἑαυτούς Καθαρούς1(ΠΗΔΑΛΙΟΝ) καί Ἀριστερούς,2 (ΠΗΔΑΛΙΟΝ) καί τούς Τεσσαρακαιδεκατίτας, ἤγουν Τετραδίτας, καί Ἀπολλιναριστάς, δεχόμεθα, διδόντας λιβέλλους, καί ἀναθεματίζοντας πᾶσαν αἵρεσιν μή φρονοῦσαν, ὡς φρονεῖ ἡ ἁγία τοῦ Θεοῦ καθολική καί ἀποστολική ἐκκλησία, σφραγιζομένους, ἤτοι χριομένους πρῶτον τῷ ἁγίῳ μύρῳ, τό μέτωπον, καί τούς ὀφθαλμούς, καί τάς ῥίνας, καί τό στόμα, καί τά ὦτα, καί, σφραγίζοντες αὐτούς, λέγομεν· Σφραγίς δωρεᾶς Πνεύματος ἁγίου. Περί δέ τῶν παυλιανισάντων, εἶτα προσφυγόντων τῇ καθολικῇ ἐκκλησίᾳ, ὅρος ἐκτέθειται, ἀναβαπτίζεσθαι αὐτούς ἐξάπαντος. Εὐνομιανούς μέντοι, τούς εἰς μίαν κατάδυσιν βαπτιζομένους, καί Μοντανιστάς, τούς ἐνταῦθα λεγομένους Φρύγας, καί Σαβελλιανούς, τούς υἱοπατορίαν δοξάζοντας, καί ἕτερά τινα χαλεπά ποιοῦντας, καί πάσας τάς ἄλλας αἱρέσεις, ἐπεί πολλοί εἰσιν ἐνταῦθα, μάλιστα οἱ ἀπό τῶν Γαλατῶν χώρας ἐρχόμενοι,3 (ΠΗΔΑΛΙΟΝ) πάντας τούς ἀπ᾿ αὐτῶν θέλοντας προστίθεσθαι τῇ ὀρθοδοξίᾳ, ὡς Ἕλληνας δεχόμεθα· καί τήν πρώτην ἡμέραν ποιοῦμεν αὐτούς Χριστιανούς· τήν δέ δευτέραν, κατηχουμένους· εἶτα τήν τρίτην, ἐξορκίζομεν μετά τοῦ ἐμφυσᾷν τρίτον εἰς τό πρόσωπον, καί εἰς τά ὦτα, καί οὕτω κατηχοῦμεν αὐτούς, καί ποιοῦμεν χρονίζειν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ, καί ἀκροᾶσθαι τῶν Γραφῶν, καί τότε αὐτούς βαπτίζομεν. Καί τούς Μανιχαίους δέ, καί τούς Οὐαλεντινιανούς, καί Μαρκιωνιστάς, καί τούς ἐκ τῶν ὁμοίων αἱρέσεων προσερχομένους, ὡς Ἕλληνας δεχόμενοι, ἀναβαπτίζομεν· Νεστοριανούς δέ, καί Εὐτυχιανιστάς, καί Σεβηριανούς, καί τούς ἐκ τῶν ὁμοίων αἱρέσεων χρή ποιεῖν λιβέλλους, καί ἀναθεματίζειν τήν αἵρεσιν αὐτῶν, καί Νεστόριον, καί Εὐτυχέα, καί Διόσκορον, καί Σεβῆρον· καί τούς λοιπούς ἐξάρχους τῶν τοιούτων αἱρέσεων, καί τούς φρονοῦντας τά αὐτῶν, καί πάσας τάς προαναφερομένας αἱρέσεις, καί οὕτω μεταλαμβάνειν τῆς ἁγίας κοινωνίας.
Οὗτος ὁ κανών τῆς οἰκουμενικῆς δευτέρας ἐστί συνόδου ἕβδομος· ἅ οὖν ἐκεῖ εἴρηται ἀρκοῦσι· τό γάρ αὖθις τά αὐτά καί περί τῶν αὐτῶν λέγειν, ματαιοπονία κριθήσεται. Περί τοῦ κανόνος τούτου, ἑβδόμου ὄντος τῆς οἰκουμενικῆς δευτέρας συνόδου, ἱκανῶς ἐκεῖ ἐγράψαμεν· καί οὐ χρή περί τῶν αὐτῶν παλιλλογεῖν. Ἐπεί δέ προσετέθη παρά τῆς συνόδου ταύτης, ὀφείλειν καί τούς Μανιχαίους, καί τούς Οὐαλεντίνους, καί τούς Μαρκιονιστάς, καί τούς ἐκ τῶν ὁμοίων αἱρέσεων, κατά τούς Εὐνομιανούς καί τούς Μοντανιστάς, βαπτίζεσθαι· τούς δέ Νεστοριανούς, μετά τό δοῦναι λιβέλλους τῆς πίστεως αὐτῶν, καί ἀναθεματίσαι Νεστόριον, καί Εὐτυχέα, καί Διόσκορον, καί Σεβῆρον, καί τούς λοιπούς τούς ὁμοφρονοῦντας αὐτοῖς, καί τάς αἱρέσεις αὐτῶν, μεταλαμβάνειν τῆς ἁγίας κοινωνίας· φέρε περί τούτων καί μόνων ἀρτίως εἴπωμεν. Μανιχαῖοι μέν οὖν εἰσιν, οἱ τά του Μανέντος φρονοῦντες, ὅστις Μάνης Παράκλητον ἑαυτόν ἐκάλει· τόν Χριστόν δέ δοκήσει καί μόνῃ φανῆναι καί παθεῖν εἰσηγήσατο· καί δύο ἀρχάς, πονηράν τε καί ἀγαθήν, ἤγουν Θεόν τε καί ἥλιον· κατά τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἐβλασφήμει· σελήνη καί ἄστρασιν, ὡς θεοῖς, προσκυνεῖν ἐπέτρεψε· μετεμψύχωσιν ἐδίδασκε· σαρκός ἀνάστασιν ἠρνήσατο· καί βοτάνας, καί δένδρα, καί ὕδωρ, ἔμψυχα εἶναι ἀπεφήνατο. Οὐαλεντινιανοί εἰσιν, οἱ εὑρεθέντες κατά τόν καιρόν τοῦ Οὐάλεντος τοῦ βασιλέως Βογόμιλοι, ἤτοι Μασαλλιανοί, καί Εὐχῖται, καί Ἐνθουσιασταί. Μαρκιωνισταί δέ, οἱ ἀπό Μαρκίωνος καταγόμενοι· ὅστις Μαρκίων τρεῖς ἀρχάς εἶπε· πρώτην, τόν ἄνω Θεόν ἀόρατον· δευτέραν, τόν ὁρατόν, καί κτίστην, καί δημιουργόν· καί τρίτην, τόν διάβολον. Ἐβάπτιζε δέ οὐ μόνον ἅπαξ, ἀλλά καί ἐκ τρίτου, παραχωρῶν καί ταῖς γυναιξί βαπτίζειν. Νεστοριανοί δέ λέγονται, οἱ κατά τόν Νεστόριον χωρίζοντες τόν Θεόν Λόγον, καί τόν προσληφθέντα τούτῳ ἄνθρωπον· περί οὗ ἐν τῷ προοιμίῳ τῆς τρίτης συνόδου ἐγράψαμεν. Ὠσαύτως καί περί τῆς αἱρέσεως τοῦ Εὐτυχοῦς, τοῦ Διοσκόρου, καί τοῦ Σεβήρου, τά εἰκότα διελάβομεν ἐν τῷ προοιμίῳ τῆς τετάρτης συνόδου· ἀνάγνωθι οὖν ταῦτα. Τούς ἀπό αἱρετικῶν ἐπιστρέφοντας οὕτω δεχόμεθα· Ἀρειανούς, Μακεδονιανούς, Ναυατιανούς, τούς καί Καθαρούς, καί Ἀριστερούς, καί Τεσσαρεσκαιδεκατίτας, ἤγουν Τετραδίτας, καί Απολλιναριστάς, ἀναθεματίζοντας πᾶσαν αἵρεσιν, χρίομεν τῷ ἁγίῳ μύρῳ μέτωπον, ὀφθαλμούς, ῥίνας, στόμα, καί ὦτα, καί σφραγίζοντες, λέγομεν· Σφραγίς δωρεᾶς Πνεύματος ἁγίου ἀμήν. Τινές τῶν αἱρετικῶν βαπτίζονται· ἄλλοι τῷ ἁγίῳ μύρῳ χρίονται μόνῳ· ἕτεροι δέ πᾶσαν αἵρεσιν, καί τήν αὐτῶν ἀναθεματίζοντες, εἰς κοινωνίαν προσδέχονται. Τίνες δέ οἱ βαπτιζόμενοι, καί τίνες οἱ μόνῳ μύρῳ χριόμενοι· τίνες δέ οἱ τήν ἰδίαν αἵρεσιν καί τάς ἄλλας ἀναθεματίζοντες, καί τούτῳ μόνῳ ἀρκούμενοι, καί εἰς κοινωνίαν παραδεχόμενοι, τῷ παρόντι κανόνι δηλοῦνται· κᾂν καί πολλαί τῶν αἱρέσεων παρελείφθησαν. Τέως δέ τούς Παυλιανιστάς, τούς ἀπό Παύλου τοῦ Σαμοσατέως καταγομένους, καί τούς λοιπούς αἱρετικούς, τούς προσερχομένους τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει, καί ὡς Ἕλληνας παραδεχόμενοι, καί βαπτίζοντες, τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ τάς αἱρέσεις αὐτῶν ἀπαιτοῦμεν ἀναθεματίζειν, καί ποιοῦμεν αὐτούς, ὅσον κατά τοῦτο, Χριστιανούς· τῇ δέ δευτέρᾳ, κατηχοῦμεν αὐτούς τόν λόγον τῆς ἀληθείας, καί ἐφεξῆς τά λοιπά ποιοῦμεν· καί οὕτω μετά τό χρονίσαι αὐτούς ἐν ταῖς ἐκκλησίαις, καί τῶν θείων Γραφῶν ἀκροάσασθαι, τοῦ θείου καταξιοῦμεν βαπτίσματος. Παυλιανιστάς ἀναβαπτίζομεν· Εὐνομιανούς, Μοντανιστάς, Σαβελλιανούς, καί πάντας τούς ὑπ’ αὐτῶν, ὡς Ἕλληνας, δεχόμενοι∙ καί τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ ποιοῦμεν αὐτούς Χριστιανούς, τῇ δευτέρᾳ κατηχουμένους, τῇ τρίτῃ ἐξορκίζομεν, ἐμφυςῶντες τρίτον εἰς τό πρόσωπον, καί τά ὦτα∙ καί οὕτω κατηχοῦμεν, καί ποιοῦμεν χρονίζειν ἐν τῷ ναῷ, καί ἀκροᾶσθαι τῶν Γραφῶν∙ καί τότε βαπτίζομεν∙ καί Μανιχαίους δέ, καί Οὐαλεντινιανούς, καί Μαρκιωνιστάς, καί Σεβηριανούς, καί τούς ἐκ τῶν ὁμοίων αἱρέσεων, χρή, λιβέλλους διδόντας, ἀναθεματίζειν πᾶσαν αἵρεσιν, καί οὕτω μεταλαμβάνειν τῆς ἁγίας κοινωνίας. Ὁ παρών Κανών, ἀπό μέν τήν ἀρχήν ἕως τοῦ, καί τότε αὐτούς βαπτίζομεν, εἶναι αὐτολεξεί Κανὼν ζ΄ τῆς β΄ τό δέ ἀναμεταξύ, τό λέγον «περί δέ τῶν Παυλιανιστῶν, ἕως τοῦ, ἐξάπαντος», αὐτολεξεί ἐκ τοῦ ιθ΄ κανόνος τῆς α΄ ἐστί, διά τοῦτο οὐδέ ἑρμηνεύομεν αὐτούς πάλιν ἐδῶ, ἀλλ’ ὅρα τήν ἑρμηνείαν αὐτῶν ἐκεῖ. Τό δέ ὑπόλοιπον τοῦ κανόνος διορισμός ἴδιος τῆς παρούσης συνόδου ἐστίν. Λέγων, ὅτι καί οἱ Μανιχαῖοι4 καί Οὐαλεντινιανοί4 καί Μαρκιωνισταί6 προσερχόμενοι εἰς τήν ὀρθοδοξίαν πρέπει νά βαπτίζωνται, ὡς καί οἱ Εὐνομιανοί καί Μοντανισταί, κατά τήν ἑρμηνείαν τοῦ Βαλσαμῶνος. Οἱ δέ Νεστοριανοί7 καί Εὐτυχιανοί, Διοσκορίται, καί Σεβηριανοί8 πρέπει νά ἀναθεματίζωσιν ἐγγράφως τήν αἵρεσιν αὐτῶν, καί τούς αἱρεσιάρχας των, καί ὅλους ἐκείνους ὁποῦ φρονοῦσι τήν αἵρεσιν αὐτῶν, μέ τούς ὁποίους ἀριθμοῦνται καί οἱ Μονοθεληταί. Ὡς καί οἱ Ναυατιανοί δηλαδή, καί Μακεδονιανοί, καί οὕτω νά μεταλαμβάνουσι τά θεῖα μυστήρια. 1Ἐν ἄλλοις: τούς λέγοντας ἑαυτούς Καθαρούς καί Καθαρωτέρους.2Ἐν ἄλλοις: ἀρίστους.3Ἐν ἄλλοις: καί ἐρχόμεναι.4Μάνης ὁ Πέρσης, δοῦλος γενόμενος εἰς πολύν καιρόν, Σκυθικός προσηγορεύθη κατά τόν Θεόδωρ. αἱρετικ. κακομυθ. βιβλ. α΄, κεφ. κστ΄ ὠνομάζετο δέ καί Κουβρίκιος κατά τόν Ἐπιφάνιον αἱρέσ. ξστ΄. Μανιχαῖος δέ ὑπό τῶν ὀπαδῶν αὐτοῦ μετωνομάσθη ὕστερον, καί τήν κακοδοξίαν τοῦ Βασιλείδους καί Μαρκίωνος κατά τόν γ΄ αἰῶνα διέσπειρε, κατά τόν Αὐγουστῖνον περί αἱρέσ., κεφ. μστ΄, ἔλεγε δέ πρός τοῖς ἄλλοις, ὅτι αἱ ψυχαί εἰς πουλία, καί κτήνη καί ἑρπετά ἐμβαίνουσι μετά θάνατον κατά Θεόδωρ. (αὐτόθι).5Ὁ Οὐαλεντῖνος κατά τόν β΄ αἰῶνα ἔλεγεν, ὅτι ὁ Χριστός σῶμα αἰθέριον προσλαβών, ὡς διά σωλῆνος διά τῆς Παρθένου διῆλθε, μηδέν προσειληφὼς ἐξ αὐτῆς. Τερτιλλιαν. βιβλ. κατά Οὐαλεντινιαν. κεφ. ιε΄ οἱ Οὐαλεντινιανοί ἀρνοῦντο τήν ἀνάστασιν τῶν σωμάτων, τήν παλαιάν ἀθετοῦσι διαθήκην, τούς προφήτας ἀναγινώσκοντες, μύθους τινάς εἰς τάς ἑρμηνείας αὐτῶν ἀναπλάτττουσι. Καί ἄλλα ἀσεβῆ ληροῦσι, κατά τόν ἀνώνυμον ἑρμηνευτήν τῶν Κανόνων.6Μαρκίων μαθητής ἦν Κέρδωνός τινος μαθητοῦ χρηματίσαντος Βασιλείδους καί Σατορνίνου τῶν τοῦ Σίμωνος μάγου ὀπαδῶν, κατά τόν Τερτυλλιαν. βιβλ. περί σαρκός Χριστοῦ. Τούτου τοῦ Μαρκίωνος ἐρωτήσαντός ποτε τόν ἅγιον Πολύκαρπον, ἂν γνωρίζῃ αὐτόν ποῖος εἶναι, ἀπεκρίθη ὁ ἅγιος, ὅτι πολλά καλά γνωρίζει αὐτόν, πῶς εἶναι πρωτότοκος τοῦ διαβόλου υἱός (Εἰρην. βιβλ. γ΄, Κεφ. γ΄) ἔλεγε δέ οὗτος πῶς εἶναι τρεῖς ἀρχαί. Πρώτη ὁ ἀόρατος Θεός, δευτέρα ὁ ὁρατός καί κτίστης τοῦ κόσμου, καί τρίτη ὁ διάβολος. Ἐβάπτιζεν ὄχι μόνον μίαν φοράν, ἀλλά τρεῖς φοραῖς, συγχωρῶν καί τάς γυναῖκας νά βαπτίζουν. Οὗτος κατά τόν μζ΄ Βασιλ. ἐβδελύσσετο τόν γάμον καί τόν οἶνον, ἔλεγε πῶς ἡ κτίσις εἶναι μιαρά, καί τόν Θεόν ἔλεγε ποιητήν τῶν κακῶν, ἐφάνη δέ κατά τόν δεύτερον αἰῶνα.7Περί τούτων εἴπομεν ἐν τῷ προλόγῳ τῆς γ΄ Συνόδου.8Περί τούτων ὅρα ἐν τῷ προλόγῳ τῆς δ΄ Συνόδου.
