Ἠρεσεν, ὥστε μή εἶναι περαιτέρω ἐνιαυσίαν ἀνάγκην τοῦ συντρίβεσθαι τούς ἀδελφούς, ἀλλ᾽ ὁσάκις ἂν κοινή χρεία καλέσοι, τοὐτέστι πάσης τῆς Ἀφρικῆς, γραμμάτων διδομένων ὁθενδήποτε πρός ταύτην τήν καθέδραν, σύνοδον ὀφείλειν συνάγεσθαι ἐν ταύτῃ τῇ ἐπαρχίᾳ ἔνθα ἡ χρεία καί ἐπιτηδειότης συνωθήσει· αἱ δέ αἰτίαι αἱ μή οὖσαι κοιναί, ἐν ταῖς ἰδίαις ἐπαρχίαις κριθῶσι.
Ἔδοξε μή κατ’ ἐνιαυτόν γίνεσθαι τῶν ἐπισκόπων σύνοδον ἐν Καρχηδόνι, ἵνα μή συντρίβωνται, φησίν, οἱ ἀδελφοί, ἀλλ’ ὅτε χρεία κοινή καλέσει, γράμμασι καλουμένων τῶν ἐπισκόπων∙ τάς δέ μή οὔσας κοινάς αἰτίας, ἐν ἐπαρχίᾳ ἑκάστῃ ζητεῖσθαι. Διαφόρων κανόνων διοριζομένων ἐτησίως γίνεσθαι συνόδους, ὁ παρὼν κανὼν παρακελεύεται, μή πρός ἀνάγκης εἶναι τοῖς ὑπό τήν σύνοδον τῆς Ἀφρικῆς ἐτησίως συνέρχεσθαι ἐν Καρχηδόνι, ἀλλ’ ὅτε χρεία κοινή καλέσει, γράμμασι καλουμένων τῶν ἐπισκόπων, ἵνα μή συντρίβωνται οἱ ἀδελφοί. Ὥσπερ δέ τινος εἰπόντος, καί παρά τίνων λυθήσονται οἱ ἀνακύπτουσαι ἐκλησιαστικαί ζητήσεις, φησίν, ὡς, εἰ μέν κοιναί εἰσιν αὗται, δογματικαί δηλονότι, διά γραμμάτων κληθήσονται οἱ ἐπίσκοποι, καί, συνόδου γενομένης, λυθήσεται τό ἀμφίβολον∙ εἰ δέ μή τοιαῦται ἀλλ’ ἰδικαί, τυχόν μέσον κληρικῶν ἤ καί ἐπισκόπων ἀναφυεῖσαι, ἐν ἑκάστῃ ἐπαρχίᾳ ζητηθήσονται. Ὥστε σημείωσαι, ὅτι οἱ μέν ἐπαρχεῶται ἀναγκαστικῶς ὀφείλουσιν ἐτησίως παρά τῷ πρώτῳ αὐτῶν συνέρχεσθαι, οἱ δέ λοιποί ὁσάκις κληθῶσι∙ τῷ τοι καί παρά τοῦ πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, οἱ ἐπαρχίας ἔχοντες οἰκείας, ἤτοι οἱ μητροπολῖται, οὐκ ἀναγκάζονται, καί μή μετακαλούμενοι, ἐτησίως συνέρχεσθαι, ὡς παρά ταῖς ἐκκλησίαις αὐτῶν ὀφείλοντες τάς ἐτησίους συνόδους ποιεῖν. Ἀνάγνωθι καί τόν ὄγδοον κανόνα τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου καί τά ἐν αὐτῷ. Ἔδοξε γράμματα πεμφθῆναι πρός τούς ἄρχοντας, ὅπως σπουδήν ἐπιχορηγήσωσιν ἀπελαθῆναι τούς Δονατιστάς. Κοινῆς χρείας καλούσης, γράμματα πρός τήν αὐθεντικήν πεμπέσθω καθέδραν, καί σύνοδος γινέσθω, ἔνθα εὔθετον∙ αἱ δέ μή κοιναί αἰτίαι ἐν ταῖς ἰδίαις ἐπαρχίαις κρινέσθωσαν. Τό μέν ἐν ἑκάστῃ ἐπαρχίᾳ σύνοδον κατ’ ἔτος τῶν ἐπισκόπων αὐτῆς γίνεσθαι, καί τάς παρεμπιπτούσας ἐν αὐταῖς ἰδικῶς ἐκκλησιαστικάς ἀμφιβολίας κανονικῶς ζητεῖν τε καί λύειν, καί ἡ σύνοδος αὕτη προστάττει∙ τό δέ, πασῶν τῶν ἐπαρχιῶν τῆς Ἀφρικῆς τούς ἐπισκόπους συνέρχεσθαι ἔν τινι τόπῳ, καί κοινήν ποιεῖν σύνοδον, εἰ μή κοιναί εἰσιν αἱ αἰτίαι δι’ ἃς ὀφείλουσι συνελθεῖν, ἄλλως γίνεσθαι οὐ συγχωρεῖ. Ὁπηνίκα δέ τις κοινή αἰτία κοινήν ἀπαιτεῖ γενέσθαι σύνοδον, πρός τόν τήν πρώτην καθέδραν ἔχοντα ἐπίσκοπον ὀφείλουσι παρά τῶν ἐπισκόπων πέμπεσθαι γράμματα, καί ἔνθα ἂν ἐκεῖνος ἐπιτήδειον εἶναι κρίνῃ συνελθεῖν, ἐκεῖσε καί συναχθήσονται. *Στο Πηδάλιο, ο 95ος κανόνας αντιστοιχεί στον 104ο (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Τό μέν νά γίνεται εἰς κάθε ἐπαρχίαν μερική σύνοδος, διά νά κρίνῃ τάς μερικάς καί ἰδιαζούσας ἀμφιβολίας καί ὑποθέσεις ὁποῦ τύχουν κατ’ ἔτος, συγχωρεῖ ὁ παρών κανών, κατά τόν Ἀνώνυμον ἑρμηνευτήν. Οὐδέ γάρ ἄλλως αἱ ἐπαρχιωτικαί αὗται καί μερικαί ὑποθέσεις λύονται, εἰ μή διά συνόδου, καί κατά τοῦτο συμφωνεῖ μέ τούς λοιπούς κανόνας τούς περί τῆς τοιαύτης συνόδου διοριζόμενους. Τό δέ νά γίνεται σύνοδος κοινή ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν τῆς Ἀφρικῆς κατ’ ἔτος, ὡς ἐν τῷ κστ΄ διορίζεται, δέν συγχωρεῖ εἰς τό ἑξῆς, διά τήν δυσκολίαν καί κακουχίαν τῆς ὁδοιπορίας. Πλήν καί αὕτη νά γίνεται, λέγω, ὅταν τύχῃ κᾀμμία χρεία κοινή, εἴτε κατ’ ἔτος ἕν, εἴτε δύο. Νά γίνεται δέ, στελλομένων γραμμάτων, πρός τόν Καρχηδόνος, κἀκείνου διορίζοντος τόν ἐπιτήδειον τόπον, ὅπου ἔχει ἡ σύνοδος νά συγκροτηθῇ. Ὅρα καί τόν λζ΄ Ἀποστολικόν.
