Ὅσιος ἐπίσκοπος εἶπεν· Καί τοῦτο ἀκόλουθον εἶναι νομίζω, ἵνα εἰ ἐν οἱᾳδηποτοῦν ἐπαρχίᾳ ἐπίσκοποι πρός ἀδελφόν καί συνεπίσκοπον ἑαυτῶν ἀποστέλλοιεν δεήσεις, ὁ ἐν τῇ μείζονι τυγχάνων πόλει, τοὐτέστι τῇ μητροπόλει, αὐτός καί τόν διάκονον αὐτοῦ καί τάς δεήσεις ἀποστέλλοι, παρέχων αὐτῷ καί συστατικάς ἐπιστολάς, γράφων δηλονότι κατά ἀκολουθίαν καί πρός τούς συναδελφούς καί συνεπισκόπους ἡμῶν, οἵτινες ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ ἐν τοῖς τόποις ἤ ἐν ταῖς πόλεσι διάγοιεν, ἐν αἷς ὁ εὐσεβέστατος βασιλεύς τά δημόσια πράγματα διακυβερνᾷ. Εἰ δέ ἔχοι τις τῶν ἐπισκόπων φίλους ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ παλατίου, καί βούλοιτο περί τινος, ὅπερ πρεπωδέστατον εἴη ἀξιῶσαι, μή κωλύοιτο διά τοῦ ἑαυτοῦ διακόνου καί ἀξιῶσαι καί ἐντείλασθαι τούτοις, οὕς τε τήν αὐτῶν ἀγαθήν βοήθειαν ἀξιοῦντι αὐτῷ παρέχειν ἡγοῖτο. Οἱ δέ εἰς Ῥώμην παραγινόμενοι, καθὼς προείρηκα, τῷ ἀγαπητῷ ἡμῶν ἀδελφῷ καί συνεπισκόπῳ Ἰουλίῳ, τάς δεήσεις, ἃς ἔχοιεν διδόναι, ὀφείλουσι παρέχειν, ἵνα πρότερος αὐτός δοκιμάζῃ, εἰ μή τινες ἐξ αὐτῶν ἀναισχυντοῖεν, καί οὕτω τήν ἑαυτοῦ προστασίαν καί φροντίδα παρέχων εἰς τό στρατόπεδον αὐτούς ἀποστέλλοι. Ἅπαντες οἱ ἐπίσκοποι ἀπεκρίναντο, ἀρέσκειν αὐτοῖς, καί πρεπωδεστάτην εἶναι τήν συμβουλήν ταύτην.
Ἔτι τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως ἔχονται οἱ κανόνες. Ἐπισκόπων γάρ κατά πᾶσαν ἐπαρχίαν ὄντων, ἀνάγκη πάντως καί ἔνθα ὁ βασιλεύς διέτριβεν, ἐπισκόπους εἶναι. Φησίν οὖν ὁ παρὼν κανών, ὅτι, ἐάν ἐπίσκοπος πρός ἐπίσκοπον τῆς χώρας, ἐν ᾗ διάγει ὁ βασιλεύς, γράψῃ περί τινος ὑποθέσεως, χρή τήν ἐπιστολήν καί τάς δεήσεις τῷ μητροπολίτῃ τῆς χώρας ἐκείνης ἐγχειρίζεσθαι, ἵνα αὐτός στέλλῃ ταύτην πρός ὃν ἐστάλη, δι’ οἰκείου διακόνου, διδούς αὐτῷ καί συστατικάς ἐπιστολάς, συνιστώσας δηλαδή τόν πεμφθέντα, καί γνωριζούσας αὐτόν τῷ ἐπισκόπῳ πρός ὃν ἐπέμφθη, καί γράφων κατά ἀκολουθίαν, ἤγουν ἀκολούθως, οἷς ἔγραψεν ὁ τήν ὑπόθεσιν ἔχων ἐπίσκοπος καί τάς δεήσεις στείλας. Τοῦτο δέ γίνεσθαι ὡρίσθη, ἵνα ὁ μητροπολίτης ἐπιγνῷ τήν ὑπόθεσιν περί ἧς ἔγραψε τῷ συνεπισκόπῳ ὁ ἐπίσκοπος, καί εἰ φορτική τις εἴη, καί οὐκ ἐνδέχεται ἐνοχληθῆναι τάς βασιλικάς ἀκοάς περί αὐτῆς, ἀποπέμψηται τάς δεήσεις, καί ἀντιστρέψῃ τῷ πέμψαντι αὐτάς. Εἰ δέ καί τινας τῶν ἐν τῷ παλατίω ἔχοι φίλους ἐπίσκοπος, οὐδέ τούτους ἀξιῶσαι κωλύεται διά τοῦ οἰκείου διακόνου βοηθῆσαι αὐτῷ, ἐπί ὑποθέσει εὐλόγῳ καί πρέπουσαν ἀρχιερεῖ αἴτησιν ἐχούσῃ. Εἰ δέ εἰς Ῥώμην ἐνδημοῦντος τοῦ βασιλέως, σταλεῖεν παρ’ ἐπισκόπων ἐν αὐτῇ τινες δεήσεις κομίζοντες, τῷ πάπᾳ ταύτας ὀφείλουσι παρέχειν, ἵνα αὐτός ἐξετάζοι, εἰ εὔλογοι αἱ δεήσεις εἰσί∙ καί εἰ μή τινα ῥήματα ἀναίσχυντα ἔχουσι πρός τόν βασιλέα, ἀποστέλλοι ταύτας αὐτός, προστασίας καί φροντίδα παρέχων αὐτοῖς, ἤγουν προϊστάμενος καί συνεργῶν αὐτοῖς. Ὅτι οὐκ ἀνῃρέθη ὁ ια΄ κανὼν τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ συνόδου, δῆλον καί ἀπό τοῦ παρόντος κανόνος. Φησί γάρ, ὅτι, ἐάν ἐπίσκοπος θελήσῃ ἀποστεῖλαι δεήσεις εἰς τόν βασιλέα διά συναδέλφου καί συνεπισκόπου αὐτοῦ, ἀρχιερατεύοντος εἰς ἐπαρχίαν, εἰς ἣν διάγει ὁ βασιλεύς, ὀφείλει προσέρχεσθαι τῷ προσφόρῳ μητροπολίτῃ, καί ἀναδιδάσκειν αὐτόν τό οἰκεῖον βούλημα. Καί ὁ μητροπολίτης μετά διακόνου αὐτοῦ ὀφείλοντος ἐπιφέρεσθαι κανονικάς ἐπιστολάς, ἤγουν εἰρηνικάς καί συστατικάς, ἀναδιδάξαι τόν ἐνδημοῦντα ἐπίσκοπον, ὡς εἴρηται, εἰς τόν βασιλέα τήν τοῦ ἀδελφοῦ καί συνεπισκόπου παράκλησιν. Τοῦτο δέ γίνεσθαι οὕτως ὡρίσθη, ἵνα ὁ μητροπολίτης ἐπιγνῷ τήν ὑπόθεσιν, καί διαγνῷ, εἰ ἐνδέχεται ἀνενεχθῆναι ταύτην τῷ βασιλεῖ, εἴτε καί μή. Ὡς δέ τινος εἰπόντος, ἐκ τούτου ἀναιρεῖσθαι τόν τῆς παρούσης συνόδου η΄ κανόνα, τόν διοριζόμενον μετά διακόνων οἰκείων τούς ἐπισκόπους ὑπομιμνήσκειν τόν βασιλέα τά περί τῶν ψυχωφελῶν αἰτιῶν, προσέθεντο οἱ Πατέρες, πρός μέν βασιλέα μή ἀποστέλλεσθαι διάκονον παρά ἐπισκόπου χωρίς συνοδικῆς ἐπιτροπῆς∙ πρός δέ τινας οἰκείους τῷ βασιλεῖ ποιεῖν μετά διακόνου ἀξιώσεις∙ πλήν καί τοῦτο, ὡς ἐμοί δοκεῖ, μετά εἰδήσεως τοῦ μητροπολίτου γενήσεται. Τούς μέντοι παραγινομένους εἰς τήν Ῥώμην ἐπισκόπους, μή ἄλλως τῷ βασιλεῖ προσέρχεσθαι, εἰ μή ὁ πάπας λάβῃ τήν περί τούτου εἴδησιν, καί αὐτός δοκιμάσας τά περί τῶν δεήσεων, ἤ ἐπιτρέψῃ τήν ἀναφοράν, καί ἀποστείλῃ αὐτούς εἰς τόν βασιλέα, ἤ ἀπείπῃ, ὡς καί ὀφείλων ἀντέχεσθαι τῶν ἐπισκόπων, καί βοηθεῖν ἐπί πᾶσιν αὐτοῖς. Ὥστε σημείωσαι ἀπό τῶν ἐν τῷ κανόνι τούτῳ περιεχομένων, ὅτι οὔτε μητροπολίτης, οὔτε ἐπίσκοπος, χωρίς συνοδικῆς διαγνώσεως δύναται δεήσεις ἀνενεγκεῖν τῷ βασιλεῖ, ἤ δι’ ἑαυτοῦ, ἤ διά διακόνου αὐτοῦ. Ἀκούων δέ ταῦτα γίνεσθαι μετά εἰδήσεως τοῦ μητροπολίτου, καί τοῦ πάπα, προστίθει καί συνοδικήν ἐπακολουθεῖν διάγνωσιν κατά τόν ια΄ κανόνα τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ συνόδου. Τά δέ περί τοῦ πάπα ἐνταῦθα γεγραμμένα, ἕλκυσον καί εἰς τόν πατριάρχην Κωνσταντινουπόλεως, δι’ οὓς λόγους πολλάκις εἴπομεν. Ἀναγνωθι καί κεφ. β΄, τοῦ η΄ τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος, καί τά ἐν αὐτῷ πάντα. Τούτων δέ οὕτω διορισθέντων, εἶπόν τινες, μή ὀφείλειν οἱονδήτινα μητροπολίτην, χωρίς πατριαρχικῆς ἐπιτροπῆς ὁτεδήποτε εἰς βασιλέα ἀπέρχεσθαι∙ ἐμοί δέ δοκεῖ, ὡς ὅτε πρώτως μέλλοι ὁ μητροπολίτης τόν βασιλέα προσκυνῆσαι ἐκ τῆς λαχούσης αὐτόν ἀνελθὼν εἰς τήν βασιλεύουσαν, ἀνάγκην ἔχει τοῦτο ποιεῖν μετά πατριαρχικῆς ἐπιτροπῆς∙ μετά ταῦτα δέ ἀκωλύτως, ὅτε βούλεται, ἀπελεύσεται εἰς τόν βασιλέα χάριν τοῦ προσκυνῆσαι αὐτόν, καί παρακλητεῦσαι περί ὧν προανήνεγκε δεήσεων, μετά πατριαρχικῆς εἰδήσεως. Ἀδελφοῦ πρός ἀδελφόν ἐπιστέλλοντος, ὁ μητροπολίτης τόν ἀπόστολον ἐνισχυέτω, καί γραφέτω πρός τούς ἐν οἷς ἡ ἀξίωσις ἐπισκόπους, τοῦ ἀποστόλου ἀντιλαμβάνεσθαι. Στέλλων ὁ ἐπίσκοπος πρός βασιλέα δεήσεις τινάς, καί περί αὐτῶν πρός συναδελφόν αὐτοῦ γράφων, ἐν τῷ στρατοπέδῳ μετά τοῦ βασιλέως διάγοντα, ὡς παρ’ αὐτοῦ τοῦ βασιλέως μετακληθέντα ἐπί τῷ μετ’ αὐτοῦ συνδιάγειν, ὀφείλει τῷ ἰδίῳ μητροπολίτῃ προσέρχεσθαι, καί τάς δεήσεις ὑποδεικνύειν, καί τόν διάκονον ὃν ἀποστεῖλαι βούλεται, ἵνα παρ’ αὐτοῦ τοῦ μητροπολίτου πρότερον αἱ δεήσεις ἐξετασθῶσι, μή ποτε οὐ δικαίαν τήν αἴτησιν ἔχωσι∙ καί οὕτω, μετά τό δοκιμάσαι ταύτας, γράμμασιν∙ αὐτοῦ καί συστατικαῖς ἐπιστολαῖς, τόν ἀποστελλόμενον ἐνισχύσει∙ καί ἀξιώσει τούς μετά τοῦ βασιλέως διάγοντας ἐπισκόπους ἀντιλαβέσθαι τοῦ διακόνου. Περί τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως καί ὁ παρών διαλαμβάνει Κανών. Λέγει γάρ, ὅτι ἐάν Ἐπίσκοπός τινας γράψῃ ἐπιστολήν πρός τόν Ἐπίσκοπον τῆς χώρας ἐκείνης, εἰς τήν ὁποίαν εὑρίσκεται ὁ Βασιλεύς, διά τίνας παρακαλέσεις ὁποῦ ἔχει, πρέπει νά ἐγχειρίζεται ἡ ἐπιστολή αὕτη πρῶτον εἰς τόν Μητροπολίτην τοῦ Ἐπισκόπου ἐκείνου, ἵνα δηλονότι, ἐάν μέν αὐτός ἰδῇ ὅτι περιέχει εὐλόγους παρακαλέσεις, καί δέν ᾖναι ὀχληρά πρός τόν Βασιλέα, νά τήν στέλλῃ, μέ τόν Διάκονόν του πρός τόν Ἐπίσκοπον ἐκεῖνον, πρός τόν ὁποῖον ἐστάλη, καί νά γράφῃ καί αὐτός συστατικάς ἐπιστολάς ἐκ μέρους του πρός τούς Ἐπισκόπους τῶν πόλεων ἐκείνων, ὅπου εὑρίσκεται ὁ Βασιλεύς, παρακαλῶν αὐτούς νά συνεργήσουν, κατά ἀκολουθίαν, ἤτοι καθὼς καί ὁ Ἐπίσκοπος ἐκεῖνος εἰς τοῦτο αὐτούς παρακαλεῖ. Ἐάν δέ ἐκ τοῦ ἐναντίον ἰδῇ, ὅτι ἡ ἐπιστολή μέλλει νά ἐνοχλήσῃ τόν Βασιλέα, νά τήν στέλῃ ὀπίσω πρός τόν Ἐπίσκοπον ὁποῦ τήν ἔπεμψε. Δέν ἐμποδίζεται δέ κᾀνένας Ἐπίσκοπος ἀπό τό νά γράφῃ μέ τόν Διάκονόν του πρός τούς φίλους ὁποῦ ἔχει εἰς τό Παλάτιον, διά νά βοηθήσουν εἰς τά πρέποντα καί εὔλογα ζητήματα, διά τά ὁποῖα τούς παρακαλεῖ. Ἐάν δέ εἰς Ῥώμην εὑρίσκεται ὁ Βασιλεύς, χρεωστοῦσιν οἱ ἐκεῖσε πηγαίνοντες διάκονοι τῶν Ἐπισκόπων,1 νά δίδουν εἰς τόν Πάπαν τά ζητήματα ὁποῦ ἔχουσι διά νά τά θεωρῇ αὐτός, καί ἂν ᾖναι εὔλογα, καί δέν ἔχουν αὐθάδη τινά λόγια πρός τόν Βασιλέα, νά τούς στέλλῃ εἰς τό Παλάτιον μέ τήν ἐδικήν του προστασίαν, καί διαφέντευσιν. Ὅρα καί τά ια΄ τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ. 1Ἤ καί ἄλλοι Κληρικοί. Οἱ γάρ Ἐπίσκοποι αὐτοπροσώπως νά πηγαίνουν εἰς τόν βασιλέα, ἐμποδίσθηκαν ἀπό τήν ἀνωτέρω κανόνα.
