Πρεσβύτερος, ἐάν προημαρτηκώς σώματι προαχθῇ, καί ὁμολογήσῃ, ὅτι ἥμαρτε πρό τῆς χειροτονίας, μή προσφερέτω, μένων ἐν τοῖς λοιποῖς, διά τήν ἄλλην σπουδήν· τά γάρ λοιπά ἁμαρτήματα ἔφασαν οἱ πολλοί καί τήν χειροθεσίαν ἀφιέναι. Ἐάν δέ αὐτός μή ὁμολογῇ, ἐλεγχθῆναι δέ φανερῶς μή δυνηθῇ, ἐπ᾽ αὐτῷ ἐκείνῳ ποιεῖσθαι τήν ἐξουσίαν.
Ἐάν τις πρό τῆς εἰς ἱερωσύνην χειροτονίας ἁμάρτῃ σώματι, ἤγουν μέχρι μίξεως σαρκικῆς ἔλθῃ, εἶτα προαχθῇ, ἀντί τοῦ, πρεσβύτερος χειροτονηθῇ, καί μετά τήν χειρονίαν∙ ὁμολογήσῃ τήν ἁμαρτίαν, προσφέρειν μέν οὐ συγχωρεῖται, Τοὐτέστιν ἱερουργεῖν, μενεῖ δέν ἐν τοῖς ἄλλοις, Τοὐτέστιν ἐν τῇ τιμῇ τῶν ἱερέων, ἐν τῇ καθέδρᾳ, καί ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ μεταλήψεται τῶν ἁγιασμάτων, καί ἄλλα ἕξει προνόμια, διά τήν ἄλλην σπουδήν σπουδαῖος∙ ἁμαρτήματα γάρ τά ἐλάττω, τά πρό τῆς μίξεως δηλαδή, οἷον τήν συγκατάθεσιν, τό ἅψασθαι χειρί γυναικός, τό μέχρι φιλήματος προελθεῖν, ἡ χειροθεσία λύει, φησί∙ καί οὐδέ τοῦτο ὡς ὁμολογούμενον εἶπεν, ἀλλά κεκολασμένως, ἔφασαν, εἰπών, οἱ πολλοί, ἀντί τοῦ, ὡς παρά τινων λέγεται. Εἰ μέν οὖν αὐτός ὁμολογεῖ τό ἁμάρτημα, τά εἰρημένα γενήσεται∙ εἰ δέ οὐχ ὁμολογεῖ τό ἁμάρτημα, τά εἰρημένα γενήσεται∙ εἰ δέ οὐχ ὁμολογεῖ, οὔτε προφανῶς ἐλέγχεται, τότε χρή τήν ἐξουσίαν τοῦ ἱερουργεῖν ἤ παύσασθαι ἐκεῖνον ἔχειν, ἵνα, εἰ σύνοιδέν ἑαυτῷ τό ἁμάρτημα, παύσηται τῆς λειτουργίας, κρεῖσσον γάρ, φησί που ὁ νόμος, τά ἁμαρτήματα καταλιμπάνεσθαι ἀνεκδίκητα, ἤ τινας ἀναιτίως κολάζεσθαι. Ἱερεύς πορνεύσας πρός τῇ χειροτονίας, ὡμολόγησεν ἑκὼν μετά τήν χειροτονίαν τήν ἁμαρτίαν. Φασίν οὖν οἱ Πατέρες, τόν τοιοῦτον ὡς αὐτοθελῶς ἐξομολογησάμενον, τῆς μέν ἱερουργίας παυθῆναι, ἔχειν δέ τά ἄλλα προνόμια τῶν ἱερέων, δηλονότι τήν μετά τῶν ἱερέων καθέδραν, τήν ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ τῶν ἁγιασμάτων μετάληψιν, καί ἕτερά τινα, καί μάλιστα, ἐάν πρός ἀρετήν σπουδαῖός ἐστιν. Ὥς τινος δέ εἰπόντος, ἐπακολουθεῖν τῷ πάθει τῆς πορνείας καί ἄλλα τινα ἁμαρτήματα, συγκατάθεσιν, ἁφήν χειρός, φιλήματα, καί τοιαῦτα, καί ἀπό τούτων ἐμποδίζεσθαι τόν ἐξομολογησάμενον, ὥστε ἔχειν τιμήν ἱερέως, ἐπήγαγον οἱ Πατέρες, ὡς, ἐπεί ἀπό τοιούτων ἁμαρτημάτων οὐκ ἐμποδίζεταί τις εἰς ἱερωσύνην προαναβιβασθῆναι, διά τό λύεσθαι ταῦτα ὑπό τῆς χειροτονίας, οὐ κωλυθήσεται ἐξ αὐτῶν ἔχειν τά ἄλλα προνόμια∙ καί ταῦτα μέν ὅταν ὁ ἱερεύς ἐξομολογήσεται τό ἁμάρτημα. Ἐάν δέ μήτε ὁμολογήσῃ, μήτε ἐλεγχθῇ φανερῶς, οὐδοπωσοῦν παρασαλευθήσεται, ἀλλά παρ’ αὐτῷ κείσεται ἐξουσία τοῦ ἱερουργεῖν, ἤ παύσασθαι, πρός τό οἰκεῖον συνειδός∙ ὥσπερ, ἐάν ἐλεγχθῇ, ἀπεντεῦθεν καθαιρεθήσεται, καί οὐδέ τιμῆς ἤ ἅλλου προνομίου ἀξιωθήσεται. Προσέθεντο δέ οἱ Πατέρες τόν φανερόν ἔλεγχον, διά τό μηδένα καθαιρεῖσθαι, εἰμή διά φανερῶν ἀποδείξεων, ἤγουν διά καταθέσεως μαρτύρων πέντε ὀμνυόντων. Φησί δέ καί ὁ νόμος κρεῖττόν ἐστι τά ἁμαρτήματα ἀνεκδίκητα καταλιμπάνεσθαι, ἤ τινας ἀναιτίως κολάζεσθαι. Ἀνάγνωθι καί τόν κζ΄ κανόνα τοῦ ἁγίου Βασιλείου, καί τήν οθ΄ νεαράν τοῦ βασιλέως κυροῦ Λέοντος τοῦ Φιλοσόφου, καί ἀπό τῶν γεγονυιῶν ἐρωτήσεων εἰς τήν ἐν Κωνσαντινουπόλει σύνοδον τήν ἑρμηνείαν τῆς ἀποκρίσεως, τῆς λεγούσης, εἰς τόν τόπον τάττεσθαι τῶν λαϊκῶν τούς καθαιρεθέντας∙ καί συναγαγὼν εἰπέ, ὅτι διαφορά ἐστι τοῦ πρό τῆς χειροτονίας ἡμαρτηκότος καί ἐξομολογησαμένου, καί τοῦ καταδικασθέντος διά ἔγκλημα μετά τήν χειροτονίαν∙ ὡσαύτως καί τοῦ διγαμήσαντος μετά τήν χειροτονίαν, καί ἀφαιρεθέντος τήν ἱερωσύνην. Ὁ μέν γάρ ἐξομολογησάμενος τήν πρό τῆς χειροτονίας ἁμαρτίαν, μόνου τοῦ προσφέρειν στερηθήσεται∙ καθέδρας δέ ἱερατικῆς ἀξιωθήσεται, καί λοιπῶν τοιούτων, κατά τόν παρόντα κανόνα καί τόν πθ΄ κανόνα τοῦ ἁγίου Βασιλείου∙ ὁ δέ διγαμήσας, καί ἑαυτόν τοιουτοτρόπως ἐκ τῆς ἱερωσύνης μετακινήσας, τῶν ἔξω τοῦ βήματος διακονιῶν ἀξιωθήσεται κατά τήν οθ΄ νεαράν τοῦ Φιλοσόφου∙ ὁ δέ καταδικασθείς οὐδέ ταῦτα ἐνεργήσει, ἀλλ’ εἰς τόπον λαϊκῶν ῥιφθήσεται. Ἀνάγνωθι καί τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου κανόνα κα΄ καί κστ΄ καί τά ἐν αὐτοῖς. Ἡ δέ οθ΄ νεαρά τοῦ βασιλέως κυροῦ Λέοντος τοῦ Σοφοῦ, ἔχει κατά ῥῆμα οὕτω∙ Τά ἅπαξ ἀνατεθειμένα τῷ Θεῷ, ἀναφαίρετα δεῖν εἶναι τεθέσπισται, καί τοῦτο οὐ μόνον ἐπί κειμηλίων ἀνιερουμένων, ἀλλά πολύ γε καί μᾶλλον ἐπ’ ἀνθρώπων, οἷς διά τοῦ κλήρου προσγένηται ἡ πρός τό θεῖον ἀνάθεσις, κᾂν (οἷα πολλά τά ἀνθρώπινα πταίσματα) τῆς τάξεως, ἐν ᾗ διαπρέπειν κατεκληρώθησαν, ἡ τύραννος αὐτούς ἐξωθήσοιεν ἁμαρτία. Οὐκ ἀποδεχόμενοι οὖν τῆς προαιρέσεως τόν παλαιόν νομοθέτην, ὃς βούλεται πρεσβύτερον, ἤ διάκονον, ἤ ὑποδιάκονον μετά τήν ἐπ’ αὐτῷ χειροθεσίαν συναπτόμενον γυναικί, παντελῶς τοῦ τοιούτου ὑπεξίστασθαι σχήματος, καί πρός τόν λαϊκόν ἐπαναστρέφεσθαι βίον, ἀκυροῦμεν τό δόγμα∙ θεσπίζομεν δέ μόνη τῇ ὑποχωρήσει τῆς τάξεως, ἐφ’ ᾗ πρό τοῦ γάμου ἐγνωρίζοντο, ἀρκεῖσθαι τήν δίκην αὐτοῖς∙ τοῦ δέ κληρικοῦ σχήματος καί τῆς ἄλλης ἐν ταῖς ἐκκλησίαις ὑπηρεσίας, ἧς ἐφάπτεσθαι οὐκ ἀθέμιτον, μή παντάπασι τήν ἀλλοτρίωσιν καταδικάζεσθαι. Ἐάν ὁμολογήσῃ πρεσβύτερος, ὅτι προήμαρτε, μή προσφερέτω, καί μόνον∙ τινά γάρ τῶν ἁμαρτημάτων αἱ χειροτονίαι ἀφιᾶσιν. Εἰ δέ μηθ’ ὁμολογοίῃ, μήτ’ ἐλέγχοιτο, αὐτός ἐχέτω τήν ἐξουσίαν. Τά μέν ἄλλα πάντα ἁμαρτήματα ἡ χειροθεσία λύει∙ μόνης δέ τῆς σωματικῆς ἁμαρτίας ἡτᾶτται. Ἐάν οὖν τις, πορνείαν προημαρτηκώς, εἰς ἱερωσύνην παρεδέχθη, καί μετά τήν χειροτονίαν ὡμολόγησε τά ἁμαρτήματα, τῆς μέν καθέδρας καί τιμῆς τῶν πρεσβυτέρων μεθέξει, ἱερατικόν δέ τι οὐκ ἐνεργήσει. Εἰ δέ μήτε αὐτός ὁμολογοίη, μήτε παρ’ ἅλλου ἐλέγχοιτο φανερῶς, παρά τῇ αὐτοῦ ἐξουσίᾳ κείσεται τῆς ἱερωσύνης παυθῆναι, εἴτε καί μή. Ἀνίσως τινάς Ἱερεύς, πρό τοῦ μέν ἱερωθῇ ἥμαρτεν εἰς τό σῶμα, ἤτοι ἦλθεν εἰς μίξιν σαρκικήν. Μετά δέ τήν Ἱερωσύνην, ὁμολογήσῃ ὁ ἴδιος (τυχόν εἰς τόν πνευματικόν του πατέρα, ἤ Ἀρχιερέα), ὅτι ἥμαρτε πρό τοῦ νά χειροτονηθῇ. Ὁ τοιοῦτος, προστάζει ὁ παρών Κανών, ὅτι πρέπει νά μήν ἱερουργῇ (ὁμοῦ δέ μέ τήν ἱερουργίαν συμπεριλαμβάνονται καί αἱ λοιπαί ἱεροπραξίαι τῆς ἱερωσύνης κατά τόν Βαλσαμῶνα ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ τοῦ κστ΄ τῆς στ΄) νά μένῃ ὅμως εἰς τά ἄλλα προνόμια τῶν Ἱερέων, ἤτοι εἰς τήν ἐξωτερικήν τιμήν, εἰς τήν καθέδραν, εἰς τήν στάσιν, καί εἰς τό νά μεταλαμβάνῃ μέσα εἰς τό ἅγιον βῆμα, κατά τόν Ζωναρᾶν καί Βαλσαμῶνα. Καί ταῦτα νά τά ἔχῃ διά τήν ἄλλην αὐτοῦ ἀρετήν, καί μάλιστα διά τήν πρόθυμον μετάνοιαν καί ἐξομολόγησιν ὁποῦ ἔκαμεν ἀφ’ ἑαυτοῦ του (ἐάν γάρ ἐλεγχθῇ ἀπό ἄλλους, ὅτι ἔκαμε τήν ἁμαρτίαν ταύτην, οὐδέ ταῦτα τά προνόμια δύναται νά ἔχῃ. Ἀλλά καθαιρεθείς θέλει ῥιφθῇ εἰς τόν τόπον τῶν λαϊκῶν, ὡς λαϊκός, κατά τόν Βαλσαμῶνα. Ὅρα καί τόν κα΄ τῆς στ΄ καί τόν γ΄ τοῦ Βασιλείου. Πλήν πέντε μάρτυρες πρέπει νά βεβαιοῦν τήν κατηγορίαν τοῦ πορνεύσαντος Ἱερέως, ὡς λέγει ὁ Βλάσταρις, καί ὅρα τόν οε΄ Ἀποστολικόν)∙ ταῦτα μέν οὖν νά γίνωνται, ἐάν ὁ ἱερεύς πέσῃ, πρό τῆς ἱερωσύνης εἰς μίξιν σαρκικήν. Ἐάν δέ ψυχικῶς μόνον ἁμαρτήσῃ∙ ἤτοι ἔλθῃ εἰς συγκατάθεσιν, καί ὁρμήν τῆς ψυχῆς, ἤ καί μεταχειρισθῇ τρόπους καί μέσα διά νά κάμῃ τήν ἁμαρτίαν, ἀλλά δέν τήν ἔκαμε. Ταῦτα λέγει ὁ κανών, ὅτι λύονται ἀπό τήν χάριν τῆς χειροτονίας, καί οὐ καθαιροῦσι. Πλήν καί τοῦτο συνεσταλμένως λέγει, εἰκών. Ὅτι τοῦτο λέγουσιν οἱ πολλοί, καί ὄχι αὐτός. Ἐάν δέ ὁ Ἱερεύς πρό τῆς ἱερωσύνης φθάσῃ ἕως εἰς τό νά πιάσῃ χέρι γυναικός, ἤ νά φιλήσῃ αὐτήν. Λύει μέν καί ταῦτα ἡ χειροτονία, κατά τόν Ζωναρᾶν καί ἄλλους, καί δι’ αὐτά οὐ καθῄρεται (καθ’ ὅτι καί μετά τήν χειροτονίαν εἰς ταῦτα πίπτων ὁ Ἱερεύς, οὐ καθαιρεῖται, ἀλλ’ ἀργίζεται κατά τόν ο΄ Βασιλ.). Ἐάν ὅμως ἁμαρτήσῃ περισσότερόν τι ἀπό τό φίλημα, ἤτοι φθάσῃ καί νά κάμῃ συγχρωτισμόν καί συγκυλισμόν, τότε καθαιρεῖται. Ἐπειδή ἡ χειροτονία τοιοῦτον δέν λύει ἁμάρτημα. Ὥσπερ γάρ ὁ πλέον τοῦ φιλήματος ἁμάρτημα ποιήσας Διάκονος, καί Πρεσβύτερος, μετά τήν ἱερωσύνην, καθαιρεῖται, κατά τόν αὐτόν ο΄ Βασιλ. οὕτω καί ὁ τοιοῦτο ποιήσας πρό τῆς ἱερωσύνης, κωλύεται να γένῃ Ἱερεύς, καί ἀκολούθως μετά τήν ἱερωσύνην τοῦτο ὁμολογήσας καθαιρεῖται ὁμοίως καί αὐτός. Πάντα ταῦτα λέγει ὁ κανὼν νά γίνωνται, ἐάν ὁ ἁμαρτήσας Ἱερεύς ἐξομολογηθῇ∙1 ἐάν δέ μήτε αὐτός ἐξομολογηθῇ ταῦτα ἀφ’ ἑαυτοῦ, μήτε ἀπό ἄλλους δύναται νά ἐλεγχθῇ φανερῶς, ὅτι ταῦτα ἐποίησε, τότε νά μένῃ εἰς τήν ἐξουσίαν του, ἤ νά παύῃ τῆς ἱερωσύνης, ἤ ταύτην νά ἐνεργῇ. Ἐπειδή, κατά τόν πολιτικόν νόμον, καλήτερον, εἶναι νά μένουν τά ἁμαρτήματα ἀνεκδίκητα (ὡς μή ἐλεγχόμενα δηλ.) πάρεξ νά παιδεύωνται τινές ἀναιτίως. Ὅρα καί τόν θ΄ τῆς α΄. 1Ἀπό τόν παρόντα κανόνα, ἀλλά καί τόν ι΄ τῆς αὐτῆς, ἐλέγχονται ἐκεῖνοι ὁποῦ λέγουσιν, ὅτι οἱ ἱερεῖς, ἂν δέν ἐλεγχθῶσι καί κριθῶσι συνοδικῶς, δέν πρέπει νά καθῄρωνται. Καί ἂν αὐτοί οἱ ἴδιοι ὁμολογήσωσι τάς ἁμαρτίας των. Οἱ γάρ κανόνες οὗτοι κατά δύω τρόπους λέγουσι νά καθῄρωνται οἱ ἱερωμένοι, ἤ ἐλεγχόμενοι ἀπό ἄλλους ὡς ἁμαρτήσαντες, ἤ ἀφ’ ἑαυτῶν ὁμολογοῦντες. Πρέπει δέ νά προσθέσωμεν ὅτι, ἐάν ὁ πνευματικός ἀκούσας τό ἁμάρτημα τό κρυπτόν τοῦ ἱερέως εἰπῇ εἰς αὐτόν νά παύσῃ ἀπό τήν ἱερωσύνην, κατά τούς κανόνας, καί ἐκεῖνος τοῦτο δέν στέρξῃ, πρέπει νά τόν ἀφήσῃ εἰς τήν ἐξουσίαν του, καί νά μήν τόν θεατρίσῃ. Ἐπειδή ἐνδεχόμενον ἐκεῖνος νά ἀρνηθῇ ὅτι τοῦ ἐξωμολογήθη τοιοῦτον ἁμάρτημα, καί ὁ πνευματικός μόνος δέν ἠμπορεῖ νά πιστευθῇ καί νά ᾖναι ὁ αὐτός καί κριτής, καί κατήγορος, καί μάρτυρας. Ἀλλά καί ἂν τό ἀρνηθῇ ἐκεῖνος πρέπει μέ αὐτόν νά συγκοινωνῇ ὁ πνευματικός. Διά τί, ἂν δέν τόν συγκοινωνῇ αὐτός, πρέπει νά μήν συγκοινωνοῦν καί αὐτόν οἱ ἄλλοι ἱερωμένοι, κατά τόν ρμα΄ τῆς ἐν Καρθαγένῃ. Ὅτι δέ καί ἡ διά στόματος ὁμολογία τοῦ ἁμαρτήσαντος εἶναι ἀρκετή νά ἀργίσῃ καί νά καθήρῃ, καθαρῶς δηλοῦται, τόσον ἀπό τόν θ΄ τῆς πρώτης, ὅσον καί ἀπό τόν ο΄ τοῦ Βασιλείου. Ὅρα δέ καί τήν μαρτυρίαν τοῦ Χρυσοστόμου περί τῶν παραιτουμένων τήν ἱερωσύνην πρό τοῦ νά φανερωθοῦν εἰς τόν τύπον τῆς κανονικῆς παραιτήσεως. Καί Ἰσίδωρος δέ ὁ Πηλουσιώτης γράφων Ζωσίμῳ λέγει. «Εἷργε τοίνυν, εἷργε σαυτόν τοῦ θείου θυσιαστηρίου, μήποτε σκηπτός κατά τῆς σῆς χωρήσειε κεφαλῆς» (ἐπιστ. φο΄)∙ ὅρα καί τήν μαρτυρίαν τοῦ Θεσσαλονίκης Συμεὼν (ἀποκρίσ. 13) εἰς τήν ὑποσημείωσιν τοῦ ἐννάτου τῆς α΄, ἐν ᾗ λέγει ὅτι Ἀρχιερεῖς καί Ἱερεῖς, οἱ πρό τῆς χειροτονίας, ἤ μετά τήν χειροτονίαν ἁμαρτήσαντες. Ἂν δέ κάμουν τελείαν ἀποχήν ἀπό τά ἔργα τῆς ἱερωσύνης, σωτηρίαν δέν ἔχουν∙ καί βλέπε ὅτι δέν λέγει νά παραιτοῦν μόνον τήν ἱερουργίαν, ἀλλά τά ἔργα, καί τάς ἄλλας δηλαδή ἐνεργείας, τῆς ἱερωσύνης. Ποῖα δέ εἶναι τά λοιπά, εἰς τά ὁποῖα λέγει ὁ παρών Κανών νά μένουν οἱ ὁμολογήσαντες τήν ἁμαρτίαν τους; ὅρα εἰς τήν ὑποσημείωσιν τοῦ κστ΄ τῆς στ΄ πλατύτερον σαφηνιζόμενα. Ὅρα καί τάς ὑποσημειώσεις τοῦ η΄ τοῦ Νικολάου.
