Περί τοῦ μή συγχωρεῖν εἰς τά κοιμητήρια, ἤ εἰς τά λεγόμενα μαρτύρια πάντων τῶν αἱρετικῶν ἀπιέναι τούς τῆς ἐκκλησίας, εὐχῆς ἤ θεραπείας ἕνεκα· ἀλλά τούς τοιούτους, ἐάν ὦσι πιστοί, ἀκοινωνήτους γίνεσθαι μέχρι τινός. Μετανοοῦντας δέ, καί ἐξομολογουμένους, ἐσφάλθαι, παραδέχεσθαι.
Οὐ μόνον αἱρετικούς εἰσιέναι εἰς ἐκκλησίαν πιστῶν κωλύουσιν οἱ κανόνες, ἀλλ’ οὐδέ πιστούς ἀπιέναι παραχωροῦσιν εἰς τά τῶν αἱρετικῶν κοιμητήρια, ἔνθα τυχόν οἱ παρ’ αὐτοῖς ὀνομαστοί θανόντες κατέκειντο, ἤ εἰς τά λεγόμενα μαρτύρια. Εἰκός γάρ καί τινας τῶν ὑποκειμένων αἱρέσεσιν ἐν τοῖς διωγμοῖς ἐνστῆναι μέχρι θανάτου, οὓς καί μάρτυρας οἱ ὁμοδοξοῦντες αὐτοῖς ἐκάλουν, καί τούς οἴκους, ἐν οἷς τά ἐκείνων ἐτέθαπτο σώματα, μαρτύρια ἔλεγον. Ἐν τούτοις ἀπιέναι πιστούς εὐχῆς χάριν, ἤ θεραπείας ἕνεκα, ἀπηγόρευται∙ θεραπείαν δέ ἤ τήν τιμήν ὀνομάζει, ἤ τήν ἐκ νόσων ἴασιν. Τοῦτο δ’ ἐστίν ὃ βούλεται ὁ κανών, τό μή ἀπιέναι τινάς εἰς τά εἰρημένα, μήτε ὡς εὐξομένους, μήτε ὡς τιμήσοντας τούς παρά τῶν αἱρετικῶν τιμωμένους, μήτε ὡς θεραπείαν νόσων ἤ πειρασμῶν ἀλλοίων ἐξ ἐκείνων αἰτήσοντας∙ ἀλλά τούς τῆς ἐκκλησίας ἀπερχομένους ἐκεῖ ἀφορίζεσθαι, ἤγουν ἐπί τινα καιρόν τῆς κοινωνίας εἵργεσθαι∙ τούς τῆς ἐκκλησίας δέ, οὐ τούς ἱερωμένους λέγει, ἤ κεκληρωμένους, ἀλλά τούς πιστούς, κᾂν λαϊκοί ὦσι∙ μετανοοῦντας δέ καί ἐπιγνώσκοντας τό σφάλμα αὐτῶν δέχεσθαι. Ὥσπερ ἐν τῷ στ΄ κανόνι ἐκωλύθησαν οἱ αἱρετικοί εἰσιέναι εἰς τόν οἶκον τοῦ Θεοῦ, οὕτω καί ἐνταῦθα κωλύονται οἱ πιστοί ἀπιέναι εἰς τά τῶν αἱρετικῶν κοιμητήρια, ἤ εἰς τά λεγόμενα παρά τούτων μαρτύρια. Ὡς δέ τινος εἰπόντος, εἰ δέ ἀπέλθοι πιστός εἰς σύναξιν αἱρετικῶν, χάριν τοῦ καταπτύσαι αὐτῆς, ἵνα τι κολασθήσεται; Φασίν οἱ Πατέρες, ἐκείνους ἀκοινωνήτους εἶναι πρός καιρόν, ἤγουν ἀφωρισμένους, τούς χάριν εὐχῆς ἤ θεραπείας ἀπιόντας εἰς τά τῶν αἱρετικῶν μαρτύρια, οὓς καί μετανοοῦντας, καί ἐπιγινώσκοντας τό παρ’ αὐτῶν ἐσφαλμένον, προσδέχεσθαι διορίζονται. Ἀνάγνωθι τῶν ἁγίων Ἀποστόλων κανόνα ξδ΄ καί ο΄, τῆς παρούσης συνόδου κανόνα κθ΄, λβ΄, λδ΄, λζ΄, λη΄ καί λθ΄, τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου κανόνα ξ΄ καί τῆς στ΄ κανόνα ια΄. Μαρτύρια δέ παρά αἱρετικῶν λέγονται τά κοιμητήρια∙ ἐν γάρ τῷ καιρῷ τοῦ διωγμοῦ τινες αἱρετικοί Χριστιανούς ἑαυτούς ὀνομάζοντες, μέχρι θανάτου ἐτιμωρήθησαν∙ διό καί μάρτυρας τούτους ἐκάλουν οἱ ὁμοδοξοῦντες αὐτοῖς. Ὁ κοιμητηρίοις καί μαρτυρίοις αἱρετικῶν ἐπευχόμενος, ἀκοινώνητος. Ὄχι μόνον οἱ αἱρετικοί δέν πρέπει νά ἐμβαίνουν εἰς τάς ἐκκλησίας τῶν ὀρθοδόξων, ἀλλά οὐδέ οἱ ἐκ τῆς ἐκκλησίας, ἤτοι οἱ πιστοί λαϊκοί, καί ὀρθόδοξοι, πρέπει νά πηγαίνουν εἰς τά κοιμητήρια τῶν αἱρετικῶν, ὅπου τινές ὀνομαστοί παρά τοῖς αἱρετικοῖς ἐνταφιάσθησαν, ἤ εἰς τούς οἴκους, ὅπου μάρτυρες τῶν αἱρετικῶν ἐτάφησαν∙ πολλοί γάρ καί ἀπό τούς αἱρετικούς ἐν τῷ καιρῷ τοῦ διωγμοῦ, καί τῆς εἰδωλολατρίας, μέχρι θανάτου ἐκαρτέρησαν, τούς ὁποίους μάρτυρας ὠνόμασαν οἱ ὁμόδοξοι αὐτῶν. Ἀλλ’ οὐδέ οἱ ὀρθόδοξοι, λέγω, Χριστιανοί, πρέπει νά πηγαίνουν εἰς αὐτούς, ἤ διά νά προσευχηθοῦν, ἤ διά θεραπείαν, ἤγουν, ἤ διά νά τούς τιμήσουν, ἤ διά νά ζητήσουν ἰατρείαν ἀπό αὐτούς εἰς τάς ἀσθενείας των. Ὅσοι δέ τοῦτο ἤθελαν κάμῃ, διορίζει ὁ παρών Κανών, νά ἀφορίζωνται πρός καιρόν, ἕως ὁποῦ νά μετανοήσουν, καί νά ἐξομολογηθοῦν ὅτι ἔσφαλαν. Ὅρα καί τόν με΄ Ἀποστολικόν.
