Τόν ἐξ ἐθνικοῦ βίου προσελθόντα, καί βαπτισθέντα, ἤ ἐκ φαύλης διαγωγῆς, οὐ δίκαιόν ἐστι πάραυτα προχειρίζεσθαι ἐπίσκοπον· ἄδικον γάρ, τόν μηδέπω πεῖραν ἐπιδειξάμενον, ἑτέρων εἶναι διδάσκαλον· εἰμή που κατά θείαν χάριν τοῦτο γένηται.
Ὁ ἄρτι τῇ πίστει προσελθών, καί ἀξιωθείς τοῦ θείου βαπτίσματος, οὐκ αὐτίκα εἰς ἐπίσκοπον χειροτονηθήσεται. Δεῖ γάρ πρῶτον δοκίμιον ἑαυτοῦ δοῦναι, ὅτι τε περί τήν πίστιν ἐστίν ὑγιής, καί περί τήν διαγωγήν ἀνεπίληπτος∙ ταῦτα δέ καιροῦ δέονται∙ οὐ γάρ δι’ ὀλίγου δυνατόν τά τοιαῦτα διαγινώσκεσθαι. Τόν δέ μήπω πεῖραν ἑαυτοῦ δεδωκότα, διδάσκαλον ἑτέρων καθίστασθαι, ἄδικόν τε καί σφαλερόν. Καί ὁ δεύτερος κανών τῆς οἰκουμενικῆς πρώτης συνόδου τοῦτο ἀπαγορεύει∙ καί τόν τοῦτο ποιοῦντα, καθαιρεῖσθαι κελεύει. Καί Τιμοθέῳ δέ ἐπιστέλλων ὁ μέγας Παῦλος, καί ὑπογράφων τῷ λόγῳ τόν ἐπισκοπῆς προστησόμενον, καί τοῦτό φησι∙ Μή νεόφυτον, ἵνα μή τυφωθείς εἰς κρῖμα ἐμπέσῃ τοῦ διαβόλου. Τό δέ, εἰ μήπου κατά θείαν γένηται χάριν, οὕτω νοητέον∙ εἰ μήπου ἀποκαλυφθείη περί αὐτοῦ, ὡς χρή προβιβασθῆναι αὐτόν εἰς ἐπισκοπήν∙ ὥσπερ περί τοῦ Παύλου τῷ Ἀνανίᾳ ἀπεκαλύφθη, εἰπόντος πρός αὐτόν ἐν ὀράματι τοῦ Κυρίου, Ὅτι σκεῦος ἐκλογῆς μοί ἐστιν οὗτος, τοῦ βαστᾶσαι τό ὄνομά μου ἐνώπιον ἐθνῶν, καί βασιλέων, υἱῶν τε Ἰσραήλ. Μαθεῖν ὀφείλεις ἀπό τοῦ ι΄ κανόνος τῆς ἐν Σαρδικῆ συνόδου, καί τοῦ ιζ΄ κανόνος τῆς ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Ἀποστόλων συνόδου, τῆς λεγομένης α΄ καί β΄, ὅτι οὐδέ πιστός λαϊκός ἀπεντεῦθεν εἰς ἐπισκοπικόν ἀξίωμα προβιβάζεται, εἰμή τούς νενομισμένους καιρούς διά τῶν ἑτέρων πληρώσει βαθμῶν. Εἰ δέ πιστός λαϊκός οὐ γίνεται ἄλλως πως ἐπίσκοπος, πολλῷ μᾶλλον οὐ προχειρισθήσεται εἰς ἐπισκοπήν νεοφώτιστος, ἤ σκηνικός, εἰ μή τούς νενομισμένους διέλθῃ βαθμούς διά τοῦ ἀρκοῦντος καιροῦ∙ οὐδέ διδάσκειν ἐκχωρηθήσεται, μήπω διδαχθείς τό μυστήριον. Χρή οὖν διά τοῦ ἀρκοῦντος καιροῦ δοκιμάζεσθαι τοῦτον, καί, ἄξιον ἴσως εὑρισκόμενον, προχειρίζεσθαι. Ζήτει καί τόν β΄ κανόνα τῆς α΄ συνόδου, διοριζόμενον καθαιρεῖσθαι τόν παρά ταῦτα ποιοῦντα. Καί ὁ μέγας δέ Παῦλος, οὐ τόν νέον ἀπαγορεύει, ἀλλά τόν ἐκ νέου φυτευθέντα∙ τό μέν τοι, εἰ μήπου κατά θείαν χάριν τοῦτο γένηται, νόησον ῥηθῆναι περί ἀποκαλύψεως∙ τῷ γάρ Ἀποστόλῳ Ἀνανίᾳ ἀπεκαλύφθη περί τοῦ μεγάλου Παύλου, ὅτι σκεῦός μοί ἐστιν ἐκλογῆς. Οὐκ ἐπισκοπεῖ νεοφώτιστος∙ οὐδέ διά ταχέων, ὁ ἐκ φαύλης διαγωγῆς προσιών. Τόν νεωστί προσελθόντα, καί βαπτισθέντα, ἤ φαύλην ἔχοντα διαγωγήν, σκηνικόν τυχόν ὄντα, ἤ ταξεώτην, οὐ δεῖ εὐθύς προχειρίζεσθαι ἐπίσκοπον, ἀλλά πρότερον πεῖραν αὐτοῦ λαμβάνειν, καί οὕτω, μετά τό τούς ἱερατικούς ἅπαντας βαθμούς ἀπροσκόπτως διελθεῖν, καί εἰς ἐπισκοπήν προχειρίζεσθαι. Ὁ παρών Κανών διορίζεται, ὅτι δέν εἶναι δίκαιον νά γίνηται Ἐπίσκοπος παρευθύς, ἐκεῖνος ὁποῦ, ἤ ἀπό ἐθνικούς καί ἀπίστους ἔλθῃ εἰς τήν εὐσεβῆ πίστιν καί βαπτισθῇ, ἤ ἀπό ζωήν μοχθηράν καί κακεντρεχῆ, ἔλθῃ εἰς μετάνοιαν, ὁποία εἶναι τῶν σκηνικῶν, καί μίμων, καί τοιούτων ἄλλων∙1 διότι ἄδικον πρᾶγμα εἶναι καί σφαλερόν νά γίνηται, τῶν ἄλλων διδάσκαλος, ὁποῖός ἐστιν Ἐπίσκοπος, ἐκεῖνος ὁποῦ ἀκόμη δέν ἔδωκε δοκιμήν καί ἀπόδειξιν, ἂν ᾖναι κατά τήν πίστιν ὑγιής, καί κατά τήν ζωήν ἀκατηγόρητος. Ἡ δέ δοκιμή αὕτη καιρόν χρειάζεται, καί εἰς ὀλίγον διάστημα δέν δύναται διά νά δοθῇ. Ἔξω μόνον τότε νά προχειρίζεται, ἐάν ἐκ Θείας χάριτος γένῃ ἀποκάλυψις δι’ αὐτόν, καθὼς ἔγινεν εἰς τόν ἀπόστολον Ἀνανίαν, διά τόν Παῦλον, εἰπόντος τοῦ Κυρίου πρός αὐτόν ἐν ὁράματι. «Πορεύου, ὅτι σκεῦος ἐκλογῆς μοί ἐστιν οὗτος, τοῦ βαστάσαι τό ὄνομά μου ἐνώπιον ἐθνῶν, καί Βασιλέων, υἱῶν τε Ἱσραήλ».2 1Ἀλλά καί οἱ ταξεῶται (ἤτοι οἱ ὀφφικιάλοι) δέν πρέπει νά γίνωνται Κληρικοί, διά νά μήν ἀκολουθῇ ἐκ τούτου ὕβρις καί ἀτιμία εἰς τήν Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ, κατά τό γ΄ βιβλ. τῶν βασιλικῶν τίτλ. ι΄, κεφ. κζ΄, γέγραπται δέ καί ἐν τῇ καλουμένῃ Ἐκκλησιαστικῇ Διατάξει βιβλ. γ΄ ὅτι βουλευτής, ἤ ταξεώτης ἂς μή γίνεται Ἐπίσκοπος, ἀνίσως πρότερον δέν μονάσῃ ιε΄ χρόνους. Εἰ δέ ὀλιγώτερον ἀπό τούς ιε΄ γένῃ, νά γίνηται πάλιν ταξεώτης, καί βουλευτής ὡς πρότερον.2Καθὼς ἔγινεν εἰς τόν ἅγιον Ἀμβρόσιον Ἐπίσκοπον Μεδιολάνων. Περί τοῦ ὁποίου γράφει ὁ Θεοδώριτος βιβλ. δ΄, κεφ. στ΄ τῆς Ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας. Ταῦτα μαθὼν ὁ Βασιλεύς προσέταξε παραυτίκα καί μυηθῆναι (ἤτοι βαπτισθῆναι) καί χειροτονηθῆναι τόν ἀξιέπαινον ἄνδρα… Ὑπέλαβε γάρ θείαν εἶναι τήν ψῆφον ἐκ τῆς τῶν ἐναντία φρονούντων τεκμαιρόμενος συμφωνίας. Ἀλλά καί ὁ Σωκράτης περί αὐτοῦ γράφει βιβλ. δ΄, κεφ. λ΄ τῆς Ἐκκλησιαστικῆς ἱστορ. ὁ δέ Βασιλεύς θαυμάσας τήν τοῦ λαοῦ ὁμόνοιαν, Θεοῦ τε ἔργον εἶναι γνοῦς τό γενόμενον, ἐδήλου τοῖς Ἐπισκόποις ὑπουργεῖν τῷ Θεῷ κελεύοντι χειροτονεῖν. Καί ὁ Σῳζομενός βιβλ. στ΄, κεφ. κδ΄ συνέβαλεν ἐπί ὁμονοίᾳ τῆς ἐν Μεδιολάνῳ Ἐκκλησίας ταῦτα βραβεύειν τόν Θεόν. Γράφει δέ ὁ αὐτός Σῳζομενός, καί διά τόν Νεκτάριον Πατριάρχην Κωνσταντινουπόλεως, πῶς ἀκόμη ἐνδεδυμένος ὦν τήν τοῦ ἁγίου βαπτίσματος στολήν, ἀναγορεύεται κοινῇ τῆς συνόδου ψήφῳ Ἐπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, ἀντί ἡγεμόνος τῆς Σαμοσάτων πόλεως. Καί προστίθησιν ὅτι οὐκ ἀθεεῖ ταῦτα συνέβαινε. Βιβλ. ζ΄, κεφ. η΄ τῆς Ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας.
