Ἐπειδή πλανώμενοί τινες ἐκ τῆς τῶν Ἑβραίων θρησκείας, μυκτηρίζειν ἔδοξαν Χριστόν τόν Θεόν ἡμῶν, προσποιούμενοι μέν χριστιανίζειν, αὐτόν δέ ἀρνούμενοι κρύβδην, καί λαθραίως σαββατίζοντες, καί ἕτερα Ἰουδαϊκά ποιοῦντες· ὁρίζομεν τούτους, μήτε εἰς κοινωνίαν, μήτε εἰς εὐχήν, μήτε εἰς ἐκκλησίαν δέχεσθαι, ἀλλά φανερῶς εἶναι κατά τήν ἑαυτῶν θρησκείαν Ἑβραίους, καί μήτε τούς παῖδας αὐτῶν βαπτίζειν, μήτε δοῦλον ὠνεῖσθαι, ἤ κτᾶσθαι. Εἰ δέ ἐξ εἰλικρινοῦς πίστεως ἐπιστρέψει τις αὐτῶν, καί ὁμολογήσει ἐξ ὅλης καρδίας, θριαμβεύων τά κατ᾿ αὐτούς ἔθη καί πράγματα, πρός τό καί ἄλλους ἐλεγχθῆναι καί διορθώσασθαι, τοῦτον προσδέχεσθαι, καί βαπτίζειν, καί τούς παῖδας αὐτοῦ, καί ἀσφαλίζεσθαι αὐτούς ἀποστῆναι τῶν Ἑβραϊκῶν ἐπιτηδευμάτων· εἰ δέ μή οὕτως ἔχοιεν, μηδαμῶς αὐτούς προσδέχεσθαι.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Τινές Ἰουδαῖοι προσήρχοντο τῷ δοκεῖν τῇ πίστει, καί προσεποιοῦντο γίνεσθαι Χριστιανοί∙ ἐκεῖνοι δέ ἐμυκτήριζον τόν Χριστόν, ἀντί τοῦ, ἐνέπαιζον, κρυφίως αὐτόν ἀρνούμενοι, καί λεληθότως τά σάββατα φυλάσσοντες, καί ἄλλα ἰουδαϊκά ποιοῦντες, οἷον περιτέμνοντες τούς παῖδας αὐτῶν, ἀκαθάρτους ἡγούμενοι τούς νεκρούς προσψαύσαντας, καί τούς λεπρούς, καί τούς γονοῤῥυεῖς, καί ἄλλα τοιαῦτα, ὅσα τῷ παλαιῷ ἀπηγόρευται νόμῳ. Τούς γοῦν τοιούτους ὥρισεν ἡ σύνοδος, μήτε εἰς κοινωνίαν δέχεσθαι, μήτε συνεύχεσθαι αὐτοῖς, μήτε ὅλως εἰς ἐκκλησίαν εἰσιέναι παραχωρεῖν∙ εἶναι δέ Ἐβραίους καί αὖθις κατά τό φανερόν, καί μηδέ τούς παῖδας αὐτῶν βαπτίζειν, μήτε παραχωρεῖν αὐτοῖς δούλους ὠνεῖσθαι. Τό γάρ Χριστιανόν ἀνδράποδον κτᾶσθαι Ἰουδαῖον, καί ὁ πολιτικός κωλύει νόμος. Οἱ δέ τάχα τῇ πίστει προσελθόντες, ὡς Χριστιανοί, οὐκ ἐκωλύοντο δούλους ὠνεῖσθαι. Ἐπεί δέ ὑποκεκρυμμένως τοῦτο ἐποίουν, φησίν ἡ σύνοδος μή ἐξεῖναι αὐτοῖς δούλους ὠνεῖσθαι, ἤ ἄλλως κτᾶσθαι, ἐκ δωρεᾶς, τυχόν, ἤ ἀνταλλαγῆς, ἤ ἑτέρῳ τρόπῳ. Εἰ δέ ἐξ εἰλικρινοῦς καί καθαρᾶς πίστεως, ἀντί τοῦ, καθαρῶς καί ἀνυποκρίτως, πιστεύσας ἐπιστρέψει τις αὐτῶν, καί ὁμολογήσει ἐξ ὅλης καρδίας, ἀντί τοῦ, τά αὐτά ἡμῖν λέγει, καί τά ἔθη τά οἰκεῖα, καί ὅσα πράττουσι, θριαμβεύει, ἥγουν εἰς τό φανερόν προτίθησι, καί συντίθεται μή ποιεῖν, ὥστε καί ἄλλους ἐλεγχθῆναι ὁμοπίστους αὐτῷ, καί διορθωθῆναι, τόν τοιοῦτον προσδέχεσθαι, καί βαπτίζειν, καί τούς παῖδας αὐτοῦ, καί ἀκριβῶς προσέχειν αὐτοῖς, ὥστε ἀποστῆναι τῶν ἐβραϊκῶν ἐπιτηδευμάτων∙ ἄλλως δέ αὐτούς μή προσδέχεσθαι. Καί ὁ μέγας δέ Βασίλειος, ἐν πέμπτῳ κανόνι, Τούς μετανοοῦντας δεῖ, φησι, δέχεσθαι, οὐκ ἀκρίτως δέ, ἀλλά δοκιμάζειν, εἰ ἀληθῶς καί γνησίως μετανοοῦσι. Καί ὁ πολιτικός νόμος πολλήν ποιεῖσθαι θεσπίζει περί τῶν προσερχομένων Ἰουδαίων τήν ἀκριβολογίαν.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Ἰουδαῖοί τινες, ἔνοχοι καταστάντες ἐπί τισιν ὑποθέσεσι, καί θέλοντες ταύτας ἐκφυγεῖν, προσήρχοντο τῇ ὀρθοδόξῳ πίστει, καί προσεποιοῦντο μέν τά τῶν Χριστιανῶν φρονεῖν, τῇ ἀληθείᾳ δέ τά τῶν Ἰουδαίων ἐφρόνουν, λάθρᾳ σαββατίζοντες, καί τά ἡμέτερα διασύροντες. Ἐβάπτιζον δέ καί τούς παῖδας αὐτῶν, καί ἄλλα τινά ἐποίουν εὐσεβῆ, ὡς ἂν φαίνωνται τάχα ὀρθόδοξοι. Φασίν οὖν οἱ πατέρες, μή δέχεσθαι τούτους εἰς κοινωνίαν οἱανδήτινα, μηδέ παραχωρεῖν τούς παῖδας αὐτῶν βαπτίζεσθαι, μηδέ δοῦλον Χριστιανόν ὁπωσδήποτε κτᾶσθαι, ἀλλά φανερῶς κατά τήν τῶν Ἐβραίων θρησκείαν αὐτούς πολιτεύεσθαι. Εἰ δέ τις ἐξ αὐτῶν ἀπό τῆς Ἰουδαϊκῆς θρησκείας πρός τήν ὀρθόδοξον πίστιν ἐπιστρέψει μετά καθαρᾶς διαθέσεως, καί ἄνευ ἀνάγκης, ἤ προσποιήσεως, καί ἀποτάξεται τοῖς Ἰουδαϊκοῖς ἔθεσιν, καί ὀλοψύχως θριαμβεύσει αὐτά, καί ὁμολογήσει τά παρά τινων κατά σκῆψιν γινόμενα, καί εἰς ἐμπαιγμόν ἀφορῶντα τῆς πίστεως τῶν Χριστιανῶν, ἐφ᾽ ᾧ κἀκείνους ἐλεγχθῆναι καί διορθωθῆναι, προσδέχεσθαι τοῦτον καί τούς παῖδας αὐτοῦ εἰς κοινωνίαν, καί βαπτίζειν, ἀσφαλιζομένους ἀπέχειν ἀπό τῶν Ἰουδαϊκῶν παραδόσεων, καί ἐπιτηδευμάτων, Σημείωσαι οὖν ταῦτα διά τούς ἱερεῖς, τούς βαπτίζοντας τούς παῖδας τῶν Ἀγαρηνῶν, καί ὅτι τό διά θεραπείαν σωματικήν ζητούμενον ὑπό τούτων βάπτισμα ἀπαράδεκτόν ἔστι. Τό μέν τοι μδ΄ κεφ., τοῦ α΄ τίτ., τοῦ α΄ βιβλίου τῶν βασιλικῶν φησι∙ Ἰουδαῖος τό θέλειν εἶναι Χριστιανός προσποιούμενος, ὡς ἂν τήν κατ᾽ αὐτοῦ κατηγορίαν, ἤ τήν ἀπό χρέους ἀγωγήν, παραμένων τῇ ἐκκλησίᾳ φεύγῃ μή πληρώσας τά χρέη, ἤ ἐλευθερωθείς τοῦ ἐγκλήματος, μή δεχέσθω. Ζήτει καί τό μζ΄ κεφ., τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καί τίτλου∙ Ἰουδαῖος Χριστιανόν ἀνδράποδον μή ἐχέτω, μήτε κατηχούμενον περιτεμνέτω∙ μήτε ἄλλος αἱρετικός Χριστιανόν ἀνδράποδον ἐχέτω∙ καί τό νδ΄ κεφ. Σαμαρείτης δέ οὐδείς Χριστιανόν οἰκέτην ἕξει, ἀλλ᾽ ἅμα τῷ κτήσασθαι τοῦτον εὐθέως εἰς ἐλευθερίαν ἁρπάζεσθαι∙ εἰ δέ τῆς ὁμοίας αὐτῷ ὀ οἰκέτης κακοδοξίας εἴη, έξἐστω αὐτῷ, τήν τῶν Χριστιανῶν ἀσπαζομένῳ δόξαν, εὐθύς καί τῆς Ῥωμαϊκῆς ἀπολαύειν ἐλευθερίας, .

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Ἐβραίους μή χρῆναι προσδέχεσθαι, εἰ μή φαίνοιντο ἐξ εἰλικρινοῦς καρδίας ἐπιστρέφοντες, Σαφής.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ὁρίζει ὁ παρών Κανών, νά μή συγκοινωνῇ τινας, μήτε νά συμπροσεύχεται, μήτε εἰς ἐκκλησίαν νά δέχεται τούς Ἑβραίους ἐκείνους, οἵτινες καθ’ ὑπόκρισιν μόνον ἐγένοντο Χριστιανοί, καί εἰς τήν ὀρθόδοξον πίστιν προσῆλθον, κρυφίως δέ ἀρνοῦνται, καί περιπαίζουσι Χριστόν τόν Θεόν ἡμῶν, φυλάττοντες τά Σάββατα, καί ἄλλας συνηθείας ἰουδαϊκάς, (ἤτοι τό νά περιτέμνουσι τούς υἱούς των, νά νομίζουσιν ἀκάθαρτον ἐκεῖνον ὁποῦ πιάσῃ νεκρόν, ἤ λεπρόν, καί ἄλλα ὅμοια), ἀλλά νά ᾖναι πάλιν οἱ τοιοῦτοι Ἑβραῖοι ὡς καί πρότερον, καί οὔτε νά βαπτίζῃ τινάς τά παιδία των, οὔτε νά ἀφίνῃ αὐτούς νά ἀγοράζουν δοῦλον, ἤ μέ ἀλλαγήν, ἤ δωρεάν, ἤ μέ ἄλλον τρόπον νά ἀποκτοῦν αὐτόν. Ἐάν δέ μέ καθαράν καί ἄδολον πίστιν ἐπιστρέψῃ τινάς Ἑβραῖος, καί ἐξ ὅλης καρδίας ὁμολογήσῃ τήν τῶν Χριστιανῶν ὀρθοδοξίαν, κατηγορώντας φανερά τήν τῶν Ἑβραίων θρησκείαν, διά νά ἐλέγχωνται καί οἱ ἄλλοι Ἑβραῖοι καί νά διορθώνωνται, τόν τοιοῦτον πρέπει νά προσδεχώμεθα, καί τά παιδία του νά τά βαπτίζωμεν, παραγγέλλοντες ἀσφαλῶς εἰς αὐτούς νά ἀπέχουν ἀπό τάς ἑβραϊκάς δεισιδαιμονίας. Τούς δέ μή ἐπιστρέφοντας τοιουτοτρόπως τελείως νά μή δεχώμεθα.1

1Διηγεῖται ὁ Σωκράτης εἰς τό ζ΄ βιβλ. τῆς ἱστορίας του, ὅτι ἕνας Ἑβραῖος ὑποκρινόμενος τήν εὐσέβειαν, πολλαῖς φοραῖς ἐβαπτίζετο κατά πραγματείαν, ὥστε ὁποῦ ἐκέρδησε μέ τόν τρόπον τοῦτον πολλότατα ἀργύρια∙ μεταβαίνων δέ ἀπό αἱρέσεως εἰς αἵρεσιν, τέλος ἦλθεν εἰς τόν Παῦλον τόν τῶν Ναυατιανῶν Ἐπίσκοπον ἐν Κωνσταντινουπόλει, προσποιούμενος ὅτι τάχα ἤθελε νά χριστιανίσῃ ἀληθῶς καί μέ τελειότητα. Ἐμβληθέντος λοιπόν τοῦ ἀναγκαίου ὕδατος εἰς τήν κολυμβήθραν, καί εἰσελθόντος τοῦ Ἑβραίου διά νά βαπτισθῇ, ὢ τοῦ θαύματος! ἐξηράνθη ἡ κολυμβήθρα∙ ἐθαύμασαν οἱ παρόντες ἐπί τό γεγονός, καί ἐμφράξαντες ὅλας τάς τρύπας, αἱ ὁποῖαι ἔδιδαν ὑποψίαν μερικήν, ἐγέμισαν πάλιν τήν κολυμβήθραν, καί εἰσελθόντος πάλιν τοῦ Ἑβραίου, τό ὕδωρ τελείως παραχρῆμα ἐξέλιπε∙ καί ὅλοι ἐξεστηκότες ἐγένοντο∙ τοῦτο δέ τό θαῦμα φαίνεται νά ἔγινεν, ἤ διά τήν ὑποκριτικήν πίστιν, μέ τήν ὁποίαν ὁ παλίμβουλος τῇ γνώμῃ Ἑβραῖος ἐζήτει νά λάβῃ τό βάπτισμα. Καί ἀκολούθως διδάσκει τούς Ἀρχιερεῖς καί τούς ἱερεῖς νά μή παραδέχωνται εὐκόλως Ἑβραῖον εἰς τήν ὀρθοδοξίαν, ἀλλά μετά χρόνου καί δοκιμασίας πολλῆς. Ἢ διά τόν ἄθεσμον πολλαπλασιασμόν τοῦ βαπτίσματος.