Ὁ ἀξίνῃ παρά τόν θυμόν κατά τῆς ἑαυτοῦ γαμετῆς χρησάμενος, φονεύς ἐστι. Καλῶς δέ με ὑπέμνησας καί ἀξίως τῆς σεαυτοῦ συνέσεως, εἰπεῖν περί τούτων πλατύτερον, διότι πολλαί ἐν τοῖς ἐκουσίοις καί τοῖς ἀκουσίοις διαφοραί. Ἀκούσιον μέν γάρ ἐστι παντελῶς καί πόρρω τοῦ κατάρξαντος, τό ἀκοντίζοντα λίθον ἐπί κύνα ἤ δένδρον ἀνθρώπου τυχεῖν· ἡ μέν γάρ ὁρμή ἦν τό θηρίον ἀμύνασθαι ἤ τόν καρπόν κατασεῖσαι, ὑπέβη δέ αὐτομάτως τῇ πληγῇ κατά πάροδον ὁ παραπεσών, ὥστε τό τοιοῦτον ἀκούσιον. Ἀκούσιον μέντοι, καί εἴ τις, βουλόμενος ἐπιστρέψαι τινά, ἱμάντι ἤ ράβδω μή σκληρᾷ τύπτοι, ἀποθάνοι δέ ὁ τυπτόμενος· ἡ γάρ πρόθεσις ἐνταῦθα σκοπεῖται, ὅτι βελτιῶσαι ἠβούλετο τόν ἁμαρτάνοντα, οὐκ ἀνελεῖν. Ἐν τοῖς ἀκουσίοις ἐστί κᾀκεῖνο ὁμοίως, τό ἀμυνόμενόν τινα ἐν μάχῃ, ξύλῳ ἤ χειρί ἀφειδῶς ἐπί τά καίρια τήν πληγήν ἐνεγκεῖν, ὥστε κακῶσαι αὐτόν, οὐχ ὥστε παντελῶς ἀνελεῖν, ἀλλά τοῦτο ἤδη προσεγγίζει τῷ ἑκουσίῳ· ὁ γάρ τοιούτῳ χρησάμενος ὀργάνῳ πρός ἄμυναν ἤ ὁ πεφεισμένως τήν πληγήν ἐπαγωγών, δῆλός ἐστι διά τό κεκρατῆσθαι ὑπό τοῦ πάθους ἀφειδῶν τοῦ ἀνθρώπου. Ὁμοίως καί ὁ ξύλῳ βαρεῖ ἤ λίθῳ μείζονι τῆς δυνάμεως τῆς ἀνθρωπίνης χρησάμενος, τοῖς ἀκουσίοις ἐναριθμεῖται, ἄλλο μέν τι προελόμενος, ἄλλο δέ τι ποιήσας· ὑπό γάρ τοῦ θυμοῦ τοιαύτην ἤνεγκε τήν πληγήν, ὥστε ἀνελεῖν τόν πληγέντα, καίτοι ἡ σπουδή ἦν αὐτῷ συντρίψαι τυχόν, οὐχί δέ καί παντελῶς θανατῶσαι. Ὁ μέν τοι ξίφει χρησάμενος ἤ ᾡτινιοῦν τοιούτῳ οὐδεμίαν ἔχει παραίτησιν, καί μάλιστα ὁ τήν ἀξίνην ἀκοντίσας· καί γάρ οὐδέ ἀπό χειρός φαίνεται πλήξας, ὥστε τό μέτρον τῆς πληγῆς ἐπ᾿ αὐτῷ εἶναι, ἀλλ᾿ ἠκόντισεν, ὥστε καί τῷ βάρει τοῦ σιδήρου καί τῇ ἀκμῇ καί τῇ διά πλείστου φορᾷ ὀλεθρίαν ἀναγκαίως τήν πληγήν γενέσθαι. Ἑκούσιον δέ πάλιν παντελῶς καί οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν ἔχον, οἷόν ἐστι τό τῶν λῃστῶν καί τό τῶν πολεμικῶν ἐφόδων. Οὗτοι μέν γάρ διά χρήματα ἀναιροῦσι, τόν ἔλεγχον ἀποφεύγοντες, οἵ τε ἐν τοῖς πολέμοις ἐπί φόνους ἔρχονται, οὔτε φοβῆσαι, οὔτε σωφρονίσαι, ἀλλ᾽ ἀνελεῖν τούς ἐναντιουμένους ἐκ τοῦ φανεροῦ προαιρούμενοι. Καί μέντοι, κᾂν δι᾿ ἄλλην τινά αἰτίαν περίεργόν τις φάρμακον ἐγκεράσῃ, ἀνέλῃ δέ, ἑκούσιον τιθέμεθα τό τοιοῦτον, οἷα ποιοῦσιν αἱ γυναῖκες πολλάκις, ἐπαοιδαῖς τισι καί καταδέσμοις πρός τό ἑαυτῶν φίλτρον ἐπάγεσθαί τινας πειρώμεναι καί προσδιδοῦσαι αὐτοῖς φάρμακα, σκότωσιν ἐμποιοῦντα ταῖς διανοίαις. Αἱ τοιαῦται τοίνυν ἀνελοῦσαι, εἰ καί ἄλλο προελόμεναι, ἄλλο ἐποίησαν, ὅμως διά τό περίεργον καί ἀπηγορευμένον τῆς ἐπιτηδεύσεως, ἐν τοῖς ἑκουσίως φονεύουσι καταλογίζονται. Καί αἱ τοίνυν τά ἀμβλωθρίδια διδοῦσαι φάρμακα, φονεύτριαί εἰσι καί αὐταί, καί αἱ δεχόμεναι τά ἐμβρυοκτόνα δηλητήρια. Ταῦτα μέν εἰς τοσοῦτον.
Περί ἑκουσίων καί ἀκουσίων φόνων ἠρωτήθη ὁ ἅγιος, καί τέως τόν τήν ἀξίνην ἀκοντίσαντα, καί πλήξαντα ταύτῃ τήν οἰκείαν γαμετήν, φονέα εἶναι ἑκούσιον ἀπεφήνατο, καί πάντα τόν ξίφει χρώμενον οἱῳδήτινι κατά τινος. Ποιεῖται δέ διαίρεσιν τῶν ἑκουσίων καί ἀκουσίων φόνων∙ καί τόν μέν ἐπί θηρίον, ἤ δένδρον, ῥίψαντα λίθον, πλήξαντα δέ ἄνθρωπον τυχόν παριόντα ἐκεῖ, καί τόν λώρῳ, ἤ ἐλαφρᾷ ῥάβδῳ πλήξαντά τινα διά παίδευσιν, ἐάν ὁ πληγείς ἀποθάνῃ, ἀκούσιον φονέα καλεῖ ἀναμφίβολον∙ τόν δέ ἐν φιλονεικίᾳ πλήξαντά τινά στιβαρᾷ ῥάβδῳ, ἤ τῇ χειρί ἀφειδῶς ἐπί τά καίρια, κᾂν μή ἀνελεῖν ἤθελε τόν πληγέντα, ἀλλά κακῶσαι καί ἀμύνασθαι, ἐγγίζειν τῷ ἑκουσίως φονεύοντι λέγει, τοῦ πληγέντος ἀποθανόντος∙ καί τόν ξύλῳ δέ βαρεῖ, καί λίθῳ μεγάλῳ χρησάμενον κατά τινος, καί ἀνελόντα τινά, ἀκούσιον τάχα φονέα εἶναι ὁρίζεται∙ τόν δέ ξίφει χρησάμενον οἷῳδήτινι, καί τούς ληστάς, καί τούς ἐφόδους ποιοῦντας πολεμικάς διά ἁρπαγάς χρημάτων, ἑκουσίους φονευτάς εἶναι ἀποφαίνεται. Ἀλλά μήν καί τούς φάρμακα διδόντας τισί, κᾂν μή φονεῦσαι ὁ τό φάρμακον κεράσας προέθετο, ἀλλά πρός φίλτρον ἐπαγαγέσθαι τινά ἐβούλετο, τό δέ ποθέν, ἀνεῖλε τόν πιόντα, ἤ τόν νοῦν τοῦ ἀνθρώπου διέφθειρε, παράφρονα ποιῆσαν τόν ἄνθρωπον, τοῖς ἑκουσίοις φόνοις ἐναριθμεῖ∙ φονευτρίας δέ λέγει καί τάς τά ἀμβλωθρίδια διδούσας φάρμακα, καί τάς δεχομένας αὐτά, καθὼς καί ἐν τῷ δευτέρῳ αὐτοῦ κανόνι ἤδη περί τούτων ὡρίσατο. Ἐρωτηθείς ὁ ἅγιος, ἐάν ἐστι φονεύς ὁ ἀξίνην ακοντίσας κατά τῆς οἰκείας γαμετῆς, καί πλήξας ταύτην, ἀπεφήνατο ἑκούσιον εἶναι φονέαν αὐτόν. Εἶτα ποιεῖται διαίρεσιν τῶν ἑκουσίων καί ἀκουσίων φόνων, καί τόν μέν ἐπί θηρίον ἤ δένδρον ῥίψαντα λίθον, πλήξαντα δέ τυχόν ἄνθρωπον παριόντα ἐκεῖ, καί τόν λώρῳ, ἤ ἐλαφρᾷ ῥάβδῳ πλήξαντά τινα διά παίδευσιν, ἐάν ὁ πληγείς ἀποθάνῃ, ἀκούσιον φονέα καλεῖ∙ τόν δέ ἐν φιλονεικίᾳ πλήξαντά τινα μετά στιβαρᾶς ῥάβδου, ἤ τῇ χειρί ἀφειδῶς κατά τούτου χρησάμενον, κᾂν μή ἀνελεῖν ἤθελε τόν πληγέντα, ἀλλά κακῶσαι καί ἀμύνασθαι, ἐγγίζειν τῷ ἑκουσίως φονεύοντι λέγει, τοῦ πληγέντος ἀποθανόντος∙ καί τόν ξύλῳ δέ βαρεῖ, καί λίθῳ μεγάλῳ χρησάμενον κατά τινος, καί ἀνελόντα, μή ἔχοντα δέ πρόθεσιν φόνου, ἀκούσιον φονέα ὁρίζεται∙ τόν δέ ξίφει χρησάμενον οἱῳδήτινι, κατά τούς πολεμίους, καί τούς ληστάς, ἑκούσιον φονευτήν ἀποφαίνεται∙ ὥσπερ καί τούς φάρμακα περίεργα διδόντας, καί ἀμβλωθρίδια ποιοῦντας. Καί ὁ μέν κανὼν ταῦτα. Σύ δέ ἀνάγνωθι τό κστ΄ κεφ. τοῦ θ΄ τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος, καί τά ἐν ἐκείνῳ γραφέντα χάριν τῶν φονευτῶν∙ ὡσαύτως ἀνάγνωθι καί τόν δ΄ κανόνα τοῦ ἁγίου τούτου. Ἐπεί δέ περί φονευτῶν καί φαρμακῶν οὐκ ὀλίγα διαλαμβάνει ὁ λθ΄ τίτλος τοῦ ξ΄ βιβλίου, ἀνάγνωθι καί τοῦτον. Τοῦ δέ β΄ θέματος τοῦ αὐτοῦ τίτλου καί βιβλίου διαλαμβάνοντος ταῦτα ῥητῶς, Ὁ σκοπόν ἐσχηκὼς τοῦ φονεῦσαι, κᾂν μή φονεύσῃ ἀλλά τραυματίσῃ, φονεύς ἐστι∙ καί ὁ μή θελήσας φονεῦσαι, ἐάν φονεύσῃ, οὐκ ἔστι φονεύς∙ ἡ δέ διάθεσις ἐκ τοῦ πλήξαντος ὀργάνου ἐλέγχεται∙ εἴποι τις ἐναντιοῦσθαι τῷ τοιούτῳ κεφαλαίῳ τόν παρόντα κανόνα, διοριζόμενον, ἀκουσίου φόνου ἐγκλήματι ὑποκεῖσθαι τόν ἀκοντίσαντα λίθον ἐπί κύνα, ἤ δένδρον, καί τυχαίως ἀνελόντα ἄνθρωπον∙ φαμέν οὖν, ὡς ὁ ῥηθείς νόμος περί ἑκουσίου φονευτοῦ διδάσκων, τόν μή ἐκ προαιρέσεως φονεύσαντα οὐκ ὀνομἁζει ἑκούσιον φονέα∙ ἀκούσιος δέ ὁ τοιοῦτος φονεύς ἐστι, καθὼς καί ὁ παρὼν κανὼν διορίζεται, καί τιμωρεῖται κατά τό προτελευταῖον θέμα τοῦ ιστ΄κεφαλαίου, τοῦ να΄ τίτλου, τοῦ ξ΄ βιβλίου, καί κατά το ε΄ κεφ., τοῦ λθ΄ τίτλου τοῦ αὐτοῦ βιβλίου, διοριζόμενον, καί τόν ἀπό τρυφῆς φονεύσαντα, ἐπί πενταετίαν ἐξορίζεσθαι∙ οὕτω συμβίβασον τό νομικόν κεφάλαιον καί τόν κανόνα∙ καί σημείωσαι ἀπό τε τοῦ κανόνος καί τοῦ νόμου, ὅτι ὁ μέν ἀκούσιος φονευτής ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος, ἤτοι τοῦ φόνου, καταδικάζεται∙ ὁ δέ ἑκούσιος, ἀπό μόνης προθέσεως∙ κᾂν γάρ μή φονεύσῃ, τιμωρεῖται ὡς φονεύς διά μόνην τήν πρόθεσιν∙ ὅτι καί τό ιβ΄ κεφ., τοῦ ῥηθέντος λθ΄ τίτλου φησίν, οὐδέν διαφέρειν τό φονεῦσαι, καί τό παρασχεῖν αἰτίαν φόνου. Ἡ μέντοι ποινή τῶν ἑκουσίων φονέων δηλοῦται ἀπό τοῦ παρατελευταίου θέματος τοῦ γ΄ κεφ., τοῦ λθ΄ τίτλου λέγοντος, Ἡ ποινή ἡ κατά ἀνδροφόνων, ἐπί μέν τῶν ἐντίμων, περιορισμός ἐστι καί τελεία δήμευσις∙ ἐπί δέ τῶν εὐτελῶν, ξίφει καί θηρίοις ὑποθληθῆναι. Περί δέ φονέων ἑκουσίων ἐξεφωνήθη νεαρά κατά τόν Ἀπρίλιον μῆνα τῆς ιδ΄ Ἰνδικτιῶνος τοῦ θεοστέπτου, κρατίστου, καί ἁγίου ἡμῶν αὐτοκράτορος Μανουήλ τοῦ Κομνηνοῦ, καί ἔχε καί ταύτην ἐπί μνήμης οὕτω μετά τό προοίμιον διαλαμβάνουσαν∙ Παρακελεύεται οὖν ἅπασι τοῖς ἐν θέμασι διαιτηταῖς, καί ταῖς ἐν αὐτοῖς οὔσαις στρατιωτικαῖς δυνάμεσι, καί τοῖς τούτων στρατηγοῖς, ἔνθα περ ἂν ἑκούσιος φόνος γένηται, καί τολμηθῇ τοιοῦτόν τι παρά τινος, αὐτίκα πάντας διεγείρεσθαι εἰς τήν τοῦ φονέως κατάσχεσιν, καί δέσμιον αὐτόν ἀποστέλλειν πρός τήν βασίλειον περιωπήν, ἤ, ταύτης ἀποδημούσης, πρός τόν ἔπαρχον τῆς θεοφυλάκτου μεγαλουπόλεως, ὥστε εἰς δημοσίαν φυλακήν εἰσάγεσθαι, καί τάς σωματικάς καί οὐσιακάς κατά τε νόμους καί τήν τῶν νεαρῶν θεσπισμάτων δύναμιν, καί ἑτέρας ὑποστῆναι κολάσεις∙ εἰδότων τούτων ἁπάντων, ὡς, εἴ τις φωραθείη δυνάμενος κατασχεῖν τόν φονέα, καί μή τοῦτο ποιήσας, οὕτω μέλλειν κατακριθῆναι, ὡς κατά βασιλέως βουλευσάμενος∙ εἰ δ᾽ ἴσως διαλάθοι τις, καί προσφύγοι τῇ ἁγιωτάτῃ τοῦ Θεοῦ Μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ, μετά τό προβῆναι κατ’ αὐτοῦ τά ἐκκλησιαστικά ἐπιτίμια, κατά τήν νομικήν παρατήρησιν, ἐνδημοῦντος μέν τοῦ κρατοῦντος τῇ βασιλευούσῃ τῶν πόλεων, παρ᾿ αὐτοῦ ἀποσταλήσεται εἰς τό θέμα, ὁποῖον ἂν ἐπικρίνῃ, ὥστε τόν χρόνον τῆς ὅλης αὐτοῦ ζωῆς ἐκεῖσε διαβιβάζειν, καί μή ἐκεῖθεν ἀποδιδράσκειν, ὥστε ἐπανατρέχειν, ἔνθα τό τοῦ φόνου μῦσος εἰργάσατο∙ ἀποδημοῦντος δέ ἴσως τοῦ βασιλέως, παρά τοῦ ἐπάρχου, ὡς εἴρηται, εἴς τινα τῶν ποῤῥωτέρω χωρῶν ἐξορισθήσεται, καί τόν τῆς ζωῆς αὐτοῦ χρόνον ἐκεῖσε διανύσει. Ἄν δέ γε μή μόνον ἑκουσίως, ἀλλά καί ἐκ μελέτης τόν φόνον ἐργάσοιτο, οὐκ ἀναγκασθήσεται κατά τήν προῤῥηθεῖσαν βασιλικήν διάταξιν ἀποκαρῆναι. Εἰ γάρ τόν ἑκουσίως τῇ ἀποκάρσει προστρέχοντα, οὐκ ἀπεντεῦθεν ἡ κανονική ἀκρίβεια εἰς αὐτήν παραδέχεται, ἀλλά καιρόν αὐτῷ τόν ἀρκοῦντα ἐπιμετρήσασα, καί δι’ αὐτοῦ τό τῆς γνώμης ἐκείνου βέβαιον εἴτε καί ἀπαγές βασανίσασα, εἴπερ εὑρήσει τόν ἄνθρωπον τῇ ἐξ ἀρχῆς προθέσει στοιχοῦντα, καί τῷ μοναχικῷ πολιτεύματι, καί τῇ νεκρώσει τοῦ σώματος ἀόκνως ἑαυτόν παρασκευάζοντα, ἔκτοτε καί τήν τοῦ ἀγαθοῦ ἔργου αὐτῷ προσεπιφέρει συμπλήρωσιν εἰς τήν μοναχικήν πολιτείαν τε παραδεξαμένη καί κατάστασιν, πῶς οὐκ ἂν εἴη ἄλογον, καί τοῖς πνευματικοῖς νόμοις ἀπᾷδον, ἀναγκαστικῶς ἀποκείρεσθαί τινα, καί ταῦτα φονέα, ὃν μέχρι τοσούτου, ὁ Θεός ἐγκατέλιπεν, ὥστε καί ἀδελφικῷ χρανθῆναι τάς χεῖρας αἵματι; δέος γάρ, μήπως ἀκουσίᾳ προαιρέσει τόν ἀγγελικόν βίον ὑπελθὼν, καί βίᾳ τοῦτον καταδεξάμενος, εἰς ἐμπαιγμόν τῷ φρικώδει χρήσηται σχήματι∙ πεφύκασι γάρ οἱ τῶν ἀνθρώπων κουφότεροι, εἰς ἀπόνοιαν ἐμπεσόντες, καί ταῖς χειρίσταις καί παραβολωτέραις ἐπιτολμᾷν πράξεσιν. Ἀντί τοίνυν τῆς ἀποκάρσεως, νομοθετεῖ ἡ βασιλεία μου, τόν πεπλημμεληκότα φόνον μεμελετημένον ἑκούσιον, ἐν φυλακῇ παρ’ ὅλον τόν χρόνον τῆς ζωῆς αὐτοῦ διάγειν, καί μηδέποτε ἐκεῖθεν ἐξάγεσθαι, μηδ᾽ ἀπό βασιλικῆς ἴσως προστάξεως, κατά λήθην ποριζομένης∙ ἐπί δέ ταῖς περιουσίαις αὐτῶν γίνεσθαι, καθὼς ὁ προμνημονευθείς βασιλεύς διετάξατο. Ἐπεί δέ οἱ πλείους τῶν φονέων ἐκ μελέτης καί διασκέψεως τούς φόνους κατεργαζόμενοι, ἔπειτα τῇ ἁγιωτάτῃ τοῦ Θεοῦ Μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ προσελθόντες, οὐχ ὡς γέγονε παρ᾿ αὐτῶν ὁ φόνος, ἀλλά πρός τό οἰκεῖον συμφέρον ποιοῦνται τήν ἐξομολόγησιν, τήν ἀλήθειαν παρακρύπτοντες, παρακελεύεται ἡ βασιλεία μου, γραφήν γίνεσθαι τοῦ κατά καιρούς ἁγιωτάτου πατριάρχου μετ᾽ ἐπιτιμίου πρός τόν κατά χώραν ἀρχιερέα, καί τόν ὑπ᾽ αὐτόν κλῆρον, ἀλλά μήν καί τόν τοῦ θέματος διαιτητήν, καί καθὼς ἂν μάθοι γενέσθαι τόν φόνον ἀπό τῆς ἐκείνων ἀντιγραφῆς, οὕτω ποιεῖν καί τήν ἐπεξέλευσιν∙ καί μή τόν ἐκ μελέτης φονεύοντα, διά τήν ψευδῆ αὐτοῦ ἐξαγορείαν, τάς τοῦ κατά τύχην καί ἀπροόπτως τῷ τοιούτῳ περιπεσόντος ἐγκλήματι δέχεσθαι ποινάς καί τά ἐπιτίμια. Εἴ τις μέντοι τῶν φονέων τῇ ἁγιωτάτῃ Μεγάλῃ προσφυγὼν Ἐκκλησίᾳ, καί ἤ τῇ ἀειφυγίᾳ κατακριθείς, ἤ δέσμιος εἶναι, καί ἐν φυλακαῖς ἐγκεκλεῖσθαι παρ᾽ ὅλην αὐτοῦ τήν ζωήν, εὑρεθῇ ἄνετος ἐμπεριπατῶν ἔνθα τόν φόνον εἰργάσατο, δέσμιος διά τοῦ κατά χώραν πράκτορος ἀποσταλήσεται εἰς τήν βασιλείαν μου∙ καί ὅσα δέ τότε παρευρεθῶσιν αὐτῷ πράγματα, εἰς κέρδος ἔσται τῷ πράκτορι, καί τῷ τόν φονέα καταμηνύσαντι, ἐπίσης παρ᾽ αὐτῶν μεριζόμενα. Μελήσει δέ πάντως καί τοῖς ἐν τῇ ἁγιωτάτῃ Μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ τῶν τοιούτων διαιτηταῖς, μετά τῆς προσηκούσης κανονικῆς αὐστηρίας τά φονικά κολάζειν ἐγκλήματα, καί μή τούς χρόνους, ὡς ἔτυχε, συντέμνειν, καί μηδέ ἐφ᾽ οἷς οὐ χρή πλέον τοῦ εἰκότος φιλανθρωπεύεσθαι. Ἴσα μέντοι τοῦ παρόντος διατάγματος τῆς βασιλείας μου, ὑπογραφέντα παρά τῶν προϊσταμένων τῶν δικαστηρίων, ἀποσταλέντα ταῖς κατά χώραν ἐκκλησίαις ἀποτεθήσεται, ὥστε πάντας εἴδησιν ἔχειν τῶν διωρισμένων, ὡς ἂν ποιῶσι κατά τήν τούτων περίληψιν. Εἴπερ μέντοι ὁ τόν μεμελετημένον φόνον ἐργασάμενος ἑκουσίως ἕλοιτο τήν ἀπόκαρσιν, οὐκ ἀδοκιμάστως τοῖς μοναχοῖς ἐγκαταλεγήσεται, ἀλλά μετά πολλῆς τῆς ἀκριβείας καί ἐξετάσεως, τόν ἀρκοῦντα χρόνον κατά τάς κανονικάς διατάξεις βασανιζόμενος∙ τῷ μέντοι μοναστηρίῳ καί ἄκων προσμένειν ἀναγκασθήτεται παρ᾽ ὅλον τόν τῆς ζωῆς αὐτοῦ χρόνον, μηδέποτε τούτου ἐξέρχεσθαι συγχωρούμενος∙ πάντως δέ τό μοναστήριον ἐν ἑτέρᾳ ἔσται ἐπαρχίᾳ καί οὔκ ἐν ἐκείνῃ τῇ γῇ, ἤ τό τοῦ θανόντος αἷμα χανοῦσα κακῶς ὑπεδέξατο. Φονεύς, ὁ κατά τῆς γυναικός ἀξίνῃ χρησάμενος. Ἀκούσιος φονευτής, ὁ λίθον ἀφείς ἐπί κύνα, καί ἀνθρώπου τυχών∙ καί ὁ παιδεύων ἱμάντι, καί λύγῳ. Ὁ δέ ἐν μάχῃ ξύλῳ, ἤ χειρί δούς ἐπί τά καίρια, καί ἀνελὼν, ἄγχι τοῦ ἑκουσίου. Ὁ ξίφει χρησάμενος, ἤ τοιούτῳ τινί, πάντως ἑκούσιος. Καί ὁ ληστής, καί ὁ πολέμιος, καί ὁ δι’ ἄλλην αἰτίαν ἐπιδούς φάρμακον, εἰ ἀνέλῃ, ἑκούσιος. Καί αἱ τά ἀμβλωθρίδια διδοῦσαι, καί αἱ λαμβάνουσαι. Τῶν φόνων, οἱ μέν εἰσιν ἑκούσιοι, οἱ δέ, ἀκούσιοι, οἱ δέ, ἐγγύς ἑκουσίου∙ ὁ μέν γάρ ἀκοντίσας ἀξίνην κατά τινος, καί φονεύσας αὐτόν, καί ὁ ξίφει χρησάμενος εἰς ἀναίρεσιν, καί οἱ λησταί, καί οἱ πολέμιοι, (οἱ μέν γάρ διά χρήματα ἀναιροῦσιν, οἱ δέ φανερῶς ἀνελεῖν ἐθέλουσι τούς ἐναντιουμένους,) ἑκούσιοι κρίνονται φονευταί∙ ὡσαύτως δέ καί αἱ διδοῦσαι τά ἐμβρυοκτόνα φάρμακα, καί αἱ λαμβάνουσαι ταῦτα∙ καί αἱ βουλόμεναι φίλτρον τινός πρός ἑαυτάς ἐφελκύσασθαι, καί συγκεράσασαι φάρμακον, καί ἐπιδιδοῦσαι τοῦτο αὐτῷ, σκότωσιν ἐμποιοῦν τῆς διανοίας, εἰ ἀνέλωσι τόν δεξάμενον, ἑκουσίως φονεῦσαι λογίζονται. Ὁ δέ λίθον ἐπί κύνα, ἤ δένδρον πέμπων, ἐπί τῷ τό θηρίον ἀμύνασθαι, ἤ τόν καρπόν κατασεῖσαι, καί αὐτομάτως φονεύσας ἄνθρωπον, ἤ ὁ λώρῳ, ἤ βεργίῳ τύψας τινά ἐπί τῷ βελτιῶσαι, αὐτόν ἁμαρτάνοντα, καί ἀνελὼν αὐτόν, ἐν τοῖς ἀκουσίοις εἰσί φονευταῖς. Ὁ δέ ἐν μάχῃ ξύλῳ, ἤ χειρί, πληγήν τινα ὑπενεγκὼν ἀφειδῶς ἐν καιριωτάτῳ τόπῳ, καί ἀνελὼν αὐτόν, ἐγγύς ἐστι τοῦ ἑκουσίου∙ κᾂν γάρ, ὡς ἀμυνόμενος τόν μετ’ αὐτοῦ μαχόμενον, τοῦτο ἐποίησεν, ὥστε κακῶσαι αὐτόν, μή μέντοι δέ καί παντελῶς ἀνελεῖν, ἀλλ᾽ οὖν φαίνεται καί ὑπό τοῦ πάθους τοῦ θυμοῦ κατακρατηθείς, καί διά τοῦτο ἀφειδῶς ἐπαγαγὼν τήν πληγήν τῷ ἀνθρώπῳ ξύλῳ βαρεῖ∙ καί οὖν ἔσται τό τοιοῦτον πάντῃ ἀκούσιον. Περί φόνων ἑκουσίων καί ἀκουσίων ἐρωτηθείς ὁ ἅγιος, ἀποκρίνεται διά τοῦ παρόντος κανόνος, διαιρῶν, ποῖοι μέν εἶναι ἑκούσιοι, καί θεληματικοί. Ποῖοι δέ ἀκούσιοι, καί χωρίς τό θέλημα τοῦ ἀνθρώπου γινόμενοι, καί ποῖοι εἶναι κοντά εἰς τούς ἑκουσίους. Καί ἀκούσιοι μέν εἶναι, ἐάν τινας ῥίψῃ πέτραν εἰς θηρίον, ἤ δένδρον, καί κατά τύχην περνῶντα ἐκεῖθεν ἄνθρωπον κτυπήση, καί θανατώσῃ αὐτόν. Καί ἐάν θέλωντάς τινας νά σωφρονήσῃ τινά, κτυπήσῃ αὐτόν ἐλαφρά, μέ λουρί, ἤ ῥαβδί μικρόν, καί συμβῇ νά ἀποθάνῃ ὁ κτυπηθείς. Ἑκούσιοι δέ, καί θεληματικοί φόνοι εἶναι, ἐάν τινάς μέ ἀξίνην, ἤ κρατῶντάς την, ἤ ῥίπτωντάς την δηλαδή ἀπό τό χέρι του, κτυπήσῃ τήν γυναῖκά του, ἤ ἄλλον τινά, εἰς τόν θυμόν του, καί ἀποθάνῃ∙ ἐάν μεταχειρισθῇ τινας μαχαίρι, ἤ τουφέκι, ἤ ἄλλο τοιοῦτο εἰς τό νά κτυπήσῃ. Ἑκουσίως φονεύουν οἱ κλέπται, καί οἱ πολέμους κάμνοντες διά νά ἁρπάσουν ἄσπρα. Καί αἱ γυναῖκες, καί ἄνδρες ὁποῦ κατασκευάζουν κἄποια φαρμακερά ποτά, καί τά δίδουν εἴς τινας, διά νά τούς ἑλκύσουν εἰς τόν σαρκικόν αὐτῶν ἔρωτα, αὐτοί δέ πίνοντές τα, σκοτίζονται εἰς τόν νοῦν, καί ἀποθνήσκουν. Ὁμοίως ἑκουσίως φονεύουν, καί ἐκεῖναι ὁποῦ δίδουν, καί δέχονται τά φαρμακερά βότανα διά νά θανατώσουν τά ἐν τῇ κοιλίᾳ των βρέφη, (περί ὧν ἰδιαίτερον, ὅρα τόν Ϟα΄ τῆς στ΄). Φόνοι δέ ἀκούσιοι μέν, πλησιάζοντες ὅμως, κοντά εἰς τούς θεληματικούς εἶναι, ἐάν τινας μαχόμενός μέ τινα, κτυπήσῃ αὐτόν εἰς καίριον, καί θανατηφόρον μέρος ἀλύπητα, μέ ξύλον ἤ μέ τό χέρι του, καί ἐκ τῆς πληγῆς ἀποθάνῃ ὁ ἄνθρωπος∙ ὁμοίως, καί ἐάν τινας μεταχειρισθῇ ξύλον βαρύ, καί μεγάλην πέτραν ὑπέρ τήν ἀνθρωπίνην δύναμιν, εἰς τό νά κτυπήσῃ τινά, καί συμβῇ νά ἀποθάνῃ ὁ κτυπηθείς. Ὅρα καί τόν ξστ΄ Ἀποστολικόν.
