Ὁ θεῖος καί ἱερός τῶν ἁγίων Ἀποστόλων κανών, τούς ἐκτέμνοντας ἑαυτούς αὐτοφονευτάς κρίνει καί ἱερεῖς μέν ὄντας, καθαιρεῖ, μή ὄντας δέ, τῆς ἐπί τήν ἱερωσύνην προκοπῆς ἀπείργει, δῆλον ἐντεῦθεν καθιστῶν, ὡς εἴπερ ὁ ἑαυτόν ἐκτέμνων αὐτοφονευτής ἐστιν, ὁ ἕτερον ἐκτέμνων πάντως φονευτής ἐστι. Θείη δ᾿ ἄν τις τόν τοιοῦτον δικαίως καί τῆς δημιουργίας αὐτῆς ὑβριστήν. Διόπερ ὥρισεν ἡ ἁγία σύνοδος ὡς εἴ τις ἐπίσκοπος ἤ πρεσβύτερος ἤ διάκονος εὐνουχίζων τινά ἐλεγχθείη, ἤ αὐτοχειρίᾳ ἤ ἐξ επιτάγματος, τοῦτον καθαιρέσει καθυποβάλλεσθαι, εἰ δέ λαϊκός εἴη, ἀφορίζεσθαι· πλήν, εἰ μήπου νόσημά τι περιπεσόν πρός ἐκτομήν τοῦ πεπονθότος ἐκβιάζοιτο. Ὥσπερ γάρ ὁ τῆς ἐν Νικαίᾳ συνόδου πρῶτος Κανόνας τούς ἐν νόσῳ χειρουργηθέντας οὐ κολάζει διά τό νόσημα∙ οὕτω καί ἡμεῖς οὔτε τούς ἱερεῖς, ἐπιτάσσοντας εὐνουχίζεσθαι τούς νοσοῦντας, κατακρίνομεν, οὔτε μήν τούς λαϊκούς, αὐτοχειρίᾳ πρός τήν ἐκτομήν χρεωμένους, αἰτιώμεθα· τούτο γάρ ἰατρείαν τοῦ νοσήματος, ἀλλ᾿ οὐκ ἐπιβολήν τοῦ πλάσματος, ἣ τῆς πλάσεως ὕβριν λογιζόμεθα.
Τό εὐνουχίζειν καί τοῖς πολιτικοῖς νόμοις ἀπηγόρευται. Ὁ μέν οὗν ἑαυτόν ἐκτέμνων, καθώς ἐν τῷ πρώτῳ κανόνι τῆς οἰκουμενικῆς πρώτης συνόδου εἴπομεν, ἱερωμένος ὤν, καθαιρεῖται, μέλλων δέ ἱερωθῆναι κωλύεται, ὡς αὐτοφονευτής. Εἰ δε ἐκεῖνος ὡς αὐτοφονευτής κρίνοιτο, ὁ ἄλλον εὐνουχίζων πάντως ἄν λογίζοιτο φονευτής∙ εἴη δ’ ἄν καί τῆς τοῦ Θεοῦ δημιουργίας ὑβριστής∙ ὅν γάρ ἐκεῖνος εἰς ἀνδρῴαν φύσιν προσήνεγκε, τοῦτον οὗτος εἰς φύσιν ἄλλην μεταμείβει ἀλλόκοτον∙ οὔτε γάρ ἀνδρῴας ἐστί φύσεως ὁ ἐκτετμημένος, ἐπεί συνουσιάζων οὐ δύναται τέκνον ἐγεῖραι∙ οὔτ’ αὖθις γυναικείας ἐστίν, ἐπεί μή τίκτει. Διά ταῦτά φησιν ὁ κανών∙ Εἴ τις ἱερωμένος εὐνουχίζων τινά ἐλεγχθείη, εἴτε δι’ ἑαυτοῦ, εἴτε δι’ ἑτέρου, καθαιρείσθω∙ εἰ δέ λαϊκός, ἀφοριζέσθω. Εἰ δέ τις περιπέσῃ νοσήματι, ἐξ οὗ βιάζοιτο ἐκτμηθῆναι, τότε ἐφίησιν αὐτόν εὐνουχίζεσθαι, καί οὔτε τούς χειρουργοῦντας, οὔτε τούς ἐπιτάττοντας κολάζει∙ οὐ γάρ ὕβρις τοῦ πλάστου τοῦτό ἐστιν, οὔτε μήν ἐπιβουλή τοῦ πλάσματος, ἀλλά νόσου θεραπεία. Ἀποστολικόν κανόνα, φασίν οἱ Πατέρες τόν κα΄, κβ΄, κγ΄ καί κδ΄ οὗτοι γάρ διορίζονται, πῶς ὀφείλουσι κολάζεσθαι οἱ τούς διδύμους ἑαυτῶν ἐκτάμνοντες. Ὁ δέ παρών κανών θεσπίζει, πῶς τιμωρεῖσθαι μέλλουσιν οἱ ἑτέρους εὐνουχίζοντες αὐτοχείρως, καί οἱ τοῦτο ἐπιτρέποντες. Φησί γοῦν, ὡς, ἐπεί ὁ ἐκτεμών ἑαυτόν, αὐτοφονευτής ἐστι, πάντως ὁ ἕτερον ἐκτεμών, ἤ ἐπιτρέψας ἐκτμηθῆναι, φονεύς ἐστιν. Ἀποκαλεῖ δ’ αὐτούς και ὑβριστάς τοῦ Θεοῦ∙ οὕς γάρ ὁ Θεός διά τῆς παιδογονίας ἀθανάτους σχεδόν ἀπειργάσατο, καί εἰς ἄρσεν καί θῆλυ ἐδημιούργησεν, εἰπών πρός τούτους, Ἀυξάνεσθε καί πληθύνεσθε, και πληρώσατε τήν οἰκουμένην∙ αὐτοί, ὑπεναντίως τῷ προστάγματι τοῦ Θεοῦ, ἕτερόν τι τούτους εἶναι πεποιήκασι διά τῆς τῶν διδύμων ἀφαιρέσεως∙ ὡς τῶν ἐκτετμημένων, μήτε ἀνδρῶν ὄντων, διά το μή παιδογονεῖν, μήτε γυναικῶν, διά τό μή τίκτειν. Ὥρισαν οὖν οἱ Πατέρες, τούς τολμήσοντας εὐνουχίσαι οἱονδήτινα, ἤ αὐτοχείρως, ἤ διά προτροπῆς, ἱερωμένους μέν ὄντας, καθαιρεῖσθαι, λαϊκούς δέ, ἀφορίζεσθαι, εἰ μήπου εἰς νοσοῦντάς τινας τοιοῦτόν τι διαπράξωνται∙ τούτους γάρ ἀνευθύνους εἶναι παρεκελεύσαντο∙ ὅτι ἰατρεία τοῦ πλάσματος τοῦ Θεοῦ, οὐχί ὕβρις ἐστί, τό διά νόσον οὕτω γινόμενον. Ἀνάγνωθι τά ἐν τοῖς ῥηθεῖσιν ἀποστολικοῖς κανόσι γραφέντα∙ καί τόν α΄ κανόνα τῆς πρώτης συνόδου, καί τά ἐν αὐτῷ, καί τήν ρμβ΄ Ἰουστινιάνειον νεαράν, καταστρωθεῖσαν ἔξωθεν τοῦ ιδ΄ κεφ., τοῦ α΄ τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος, Σημείωσαι, δέ τι καινόν ἀπό τῆς τοῦ κανόνος περιλήψεως ἀναφαινόμενον∙ ἄνωθεν μέν γάρ τούς ἱερωμένους εὐνουχίζοντας, ἤ αὐτοχείρως, ἤ ἐξ ἐπιτροπῆς, καθαιρεῖσθαι διορίζονται οἱ Πατέρες∙ κάτω δέ, περί τῶν διά νόσον ἀκρωτηριαζομένων τόν λόγον ποιούμενοι, τούς μέν λαϊκούς αὐτοχείρως εὐνουχίζοντας, ἤ τόν ἀκρωτηριασμόν ἐπιτρέποντας, οὐκ αἰτιῶνται∙ τούς δέ ἱερωμένους, ἐπιτάττοντας καί μόνον, οὐ κατακρίνουσι∙ μή μέντοι γε καί αὐτόχειρας τοῦ ἀκρωτηριασμοῦ γενομένους. Σημείωσαι οὖν τοῦτο, ὀφεῖλον συμβαλέσθαι σοι πολλά, εἰς τό μή εἶναι ἀτιμωρήτους τούς ἱερωμένους, διά νόσον προδιδόντας εἰς ἐκτομήν ἑαυτούς δίχα ἐπιτροπῆς ἐκκλησιαστικῆς. Εἰ γάρ τιμωρεῖται ὁ ἱερωμένος, ὁ ἕτερον αὐτοχείρως διά νόσον ἐκτέμνων, πολλῷ πλέον τιμωρηθήσεται ὁ ἑαυτόν ἀκρωτηριάζων ἱερωμένος διά νόσον. Εἵ τις ἐπίσκοπος, ἦ πρεσβύτερος, ἤ διάκονος, εὐνουχίσειέ τινα, ἤ αὐτοχειρίᾳ, ἤ ἐπιτάγματι, καθαιρείσθω∙ εἰ δέ λαϊκός εἴη, ἀφοριζέσθω. Πλήν εἰ μή νοσήματι πρός τήν ἐκτομήν ἐκβιάζοιτο∙ ἰατρεία γάρ τοῦτο, οὐκ ἐπιβουλή. Καθὼς ὁ μέν κβ΄ Ἀποστολικός κανὼν προστάζει νά μή γίνεται Κληρικός ὅποιος εὐνουχίσῃ τόν ἑαυτόν του. Ὁ δέ κγ΄ τούς Κληρικούς ὄντας καθαιρεῖ, ἐάν εὐνουχισθοῦν ἀπό λόγου των, ὡς φονευτάς τοῦ ἑαυτοῦ των, καί ὑβριστάς τῆς δημιουργίας τοῦ Θεοῦ. Οὕτω καί ὁ παρών Κανών καθαιρεῖ μέν τούς Κληρικούς ἐκείνους, ὁποῦ, ἤ μέ τά ἴδιά των χέρια, ἤ μέ προσταγήν των εὐνουχίσουν τινά. Ἀφορίζει δέ τούς τοῦτο ποιήσαντας Λαϊκούς. Εἰ δέ πέσῃ τινάς εἰς τοιοῦτον πάθος, διά τό ὁποῖον ἀναγκάζεται νά εὐνουχισθῇ, τότε, οὔτε οἱ προστάξαντες τόν εὐνουχισμόν αὐτόν Ἱερεῖς καθαιροῦνται, οὔτε οἱ μέ τά ἴδιά των χέρια εὐνουχίσαντες τόν τοιοῦτον Λαϊκοί ἀφορίζονται. Ἐπειδή ὁ τοιοῦτος εὐνουχισμός αὐτῶν ἀποβλέπει εἰς ἰατρείαν τοῦ πάθους, καί ὄχι εἰς φόνον τοῦ ἀνθρώπου, ἤ εἰς ὕβριν τῆς φύσεως∙ ἀνάγνωθι καί τόν κα΄ Ἀποστολικόν.
