Ἡ δέ ἱεροσυλία παρά μέν τῇ ἀρχαίᾳ Γραφῇ οὐδέν ἐνομίσθη τῆς φονικῆς κατακρίσεως ἀνεκτοτέρα, ὁμοίως γάρ ὅ,τε ἐπί φόνῳ ἁλούς καί ὁ τά ἀνατεθέντα τῷ Θεῷ ὑφελόμενος τήν διά τῶν λίθων τιμωρίαν ὑπέσχον. Ἐπί δέ τῆς ἐκκλησιαστικῆς συνηθείας, οὐκ οἶδ᾿ ὅπως συγκατάβασίς τις ἐγένετο καί συμπεριφορά, ὥστε ἀνεκτότερον νομισθῆναι τό τῆς τοιαύτης νόσου καθάρσιον, ἐν ἐλάττονι γάρ χρόνῳ παρά τήν μοιχείαν τοῖς τοιούτοις τό ἐπιτίμιον διετάξατο ἡ τῶν Πατέρων παράδοσις. Πανταχοῦ δέ ἐν πλημμελήματος εἴδει καθορᾷ+ν τοῦτο προσήκει πρό πάντων, οἵα ἐστίν ἡ τοῦ θεραπευομένου διάθεσις, καί μή τόν χρόνον οἴεσθαι πρός θεραπείαν ἀρκεῖν, τίς γάρ ἂν ἐκ τοῦ χρόνου ἴασις γένοιτο; ἀλλά τήν προαίρεσιν τοῦ ἐαυτόν δι᾿ ἐπιστροφῆς θεραπεύοντος. Ταῦτά σοι, ὦ ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ, κατά πολλήν σπουδήν ἐκ τῶν προχείρων συνθέντες, διά τό δεῖν τοῖς τῶν ἀδελφῶν ἐπιτάγμασι πείθεσθαι, κατά σπουδήν ἀπεστείλαμεν. Σύ δέ τάς συνήθεις ὑπέρ ἡμῶν εὐχάς τῷ Θεῷ προσάγων μή διαλείπῃς∙ χρεωστεῖς γάρ, ὡς εὐγνώμων υἱός, τῷ κατά Θεόν σε γεννήσαντι τήν διά τῶν προσευχῶν γηροκομίαν, κατά τήν ἐντολήν τήν κελεύουσαν, τιμᾷν τούς γονέας, ἵνα εὖ σοι γένηται καί ἔσῃ μακροχρόνιος ἐπί τῆς γῆς. Δῆλον δέ, ὅτι ὡς σύμβολον ἱερατικόν δέξῃ τό γράμμα, καί οὐκ ἀτιμάσεις τό ξένιον, κᾂν τι μικρότερον τῆς σῆς μεγαλοφυΐας ᾖ.
Εἰπὼν περί κλοπῆς καί τυμβωρυχίας, νῦν καί περί ἱεροσυλίας φησίν∙ ὅτι ἡ μέν Παλαιά Γραφή, ἐπίσης τόν τε φονέα καί τόν κλέψαντα τά ἀνατεθειμένα τῷ Θεῷ κολάζει, λίθοις ἀναιρεῖσθαι αὐτούς διαταξαμένη∙ ὅπερ ἐπί τοῦ Ἄχαρ ἐγένετο; ὑφελομένου ἐκ τῶν τῆς Ἰεριχοῦς λαφύρων χρυσόν τε καί ὕφασμα. Ἡ δέ ἐκκλησία οὐχ ὁμοίως ἐπιτιμᾷ τῷ φονεῖ καί τῷ ἱεροσύλῳ, ἀλλά συγκαταβατικὠτερον διετέθη πρός τόν ἱερόσυλον∙ τά δέ ἑξῆς τοῦ κανόνος, δῆλα. Ἠπόρηται δέ μοι; πῶς ὁ ἅγιος οὗτος, τό τῆς πλεονεξίας πάθος ἀθεράπευτον ἔφη παρά τῶν Πατέρων καταλειφθῆναι, καί ταῦτα τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θαυματουργοῦ ἐν τῷ τρίτῳ τῶν αὐτοῦ κανόνων ταῦτα λἐγοντος∙ Δεινή δέ ἡ πλεονεξία, καί οὐκ ἔστι δι᾽ ἐπιστολῆς μιᾶς παραθέσθαι τά θεῖα γράμματα, ἐν οἷς οὐ τό ληστεύειν μόνον φευκτόν καί φρικῶδες καταγγέλλεται, ἀλλά καθόλου τό πλεονεκτεῖν, καί ἀλλοτρίων ἑφάπτεσθαι ἐπί αἱσχροκερδείᾳ, καί πᾶς ὁ τοιοῦτος, ἐκκήρυκτος ἐκκλησίας Θεοῦ. Πῶς οὖν ἀθεράπευτον περιώφθη τό ἐκκήρυκτον ἐκκλησίας Θεοῦ ποιεῖν κεκριμένον; Ὅτι δέ ἐκράτει ὁ κανὼν οὗτος τοῦ Θαυματουργοῦ, δῆλον ἀπό τῆς πρός Μηνᾶν ἐπίσκοπον ἐπιστολῆς Θεοφίλου τοῦ ἀρχιεπισκόπου Ἀλεξανδρείας γράψαντος, νόμιμον πρᾶγμα πεποιηκέναι τούς χωρίσαντας τῆς συνάξεως τήν ἀδικοῦσαν γυναῖκα, καί μή βουλομένην ἀναστεῖλαι τήν ἀδικίαν. Εἰπὼν περί τῆς κλοπῆς καί τῆς τυμβωρυχίας, νῦν καί περί ἱεροσυλίας διδάσκει, καί φησιν, ὅτι ἡ μέν Παλαιά Γραφή ἐπίσης τόν φονέα καί τόν κλέψαντα τά τῷ Θεῷ ἀνατεθειμένα ἐκόλασε, λίθοις αὐτούς ἀναιρεῖσθαι διαταξαμένη, ὅπερ ἐπί τοῦ Ἄχαρ ἐγένετο, ὑφελομένου ἐκ τῶν τῆς Ἱεριχοῦς λαφύρων, ἃ πάντα τῷ Θεῷ ἀνετέθησαν, χρυσόν τε καί ὕφασμα∙ λίθοις γάρ βληθείς, παγγενεί ἐξωλοθρεύθη. Ἠ δέ ἐκκλησία οὐχ ὁμοίως ἐπιτιμᾷ τῷ φονεῖ καί τῷ ἱεροσύλῳ∙ ἀλλά συγκαταβατικώτερον διετέθη πρός τόν ἱερόσυλον, οὐκ οἶδά πως, φησίν, ἀντί τοῦ, τόν λόγον ἀγνοῶ∙ παραδίδοται γάρ, φησί, παρά τῶν Πατέρων, ἥττονι χρόνῳ παρά τήν μοιχείαν τό ἐπιτίμιον τῇ ἱεροσυλίᾳ, ὁρίζεσθαι∙ ἐν πάσῃ δέ ἁμαρτίᾳ δεῖ πρό πάντων σκοπεῖν τήν τοῦ μετανοοῦντος καί θεραπευομένου διάθεσιν, καί μή τῷ χρόνῳ τοῦ ἐπιτιμίου ἀνατιθέναι τό πᾶν, ὡς ἀρκοῦντι πρός κάθαρσιν∙ ὁ γάρ χρόνος, ὅσος ἂν παρέλθῃ, οὐδέν ὡφελήσει πρός ἴασιν. Ἀλλά τήν προαίρεσιν δεῖ σκοπεῖν τοῦ μετανοοῦντος, καί τήν ἐπί τῇ μετανοίᾳ σπουδήν∙ ὥστε, εἰ μέν προσήκουσαν τῷ ἁμαρτήματι καί ἀνάλογον ἐνδείκνυται τήν μετάνοιαν, συντέμνειν τόν τοῦ ἐπιτιμίου καιρόν∙ εἰ δέ ἀνειμένως διάκειται, καί ἀμελέστερον διατίθεται, καί προστιθέναι, τῷ καιρῷ τοῦ ἐπιτιμίου. Ἠπόρηται δέ μοι, πῶς ὀ ἅγιος οὗτος, τό τῆς πλεονεξίας πάθος ἀθεράπευτον ἔφη παρά τῶν Πατέρων καταλειφθῆναι, καί ταῦτα τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θαυματουργοῦ ἐν τῷ τρίτῳ τῶν αὐτοῦ κανόνων ταῦτα λέγοντος∙ Δεινή ἡ πλεονεξία, καί οὐκ, ἔστι δι᾽ ἐπιστολῆς μιᾶς παραθέσθαι τά θεῖα γράμματα, ἐν οἷς οὐ τό ληστεύειν μόνον φευκτόν καί φρικῶδες καταγγέλεται, ἀλλά καθόλου τό πλεονεκτεῖν, καί τό ἀλλοτρίων ἑφάπτεσθαι ἐπί αἰσχροκερδείᾳ∙ καί πᾶς ὁ τοιοῦτος, ἐκκήρυκτος ἐκκλησίας Θεοῦ∙ πῶς οὖν ἀθεράπευτον περιώφθη τό, ἐκκήρυκτον ἐκκκλησίας Θεοῦ ποιεῖν κεκριμένον. Ὅτι δέ ἐκράτει ὁ κανὼν οὗτος τοῦ Θαυματουργοῦ, δῆλον ἀπό τῆς πρός Μηνᾶν ἐπίσκοπον ἐπιστολῆς Θεοφίλου τοῦ ἀρχιεπισκόπου Ἀλεξανδρείας, γράψαντος, νόμιμον πρᾶγμα πεποιηκέναι τούς χωρίσαντας τῆς συνάξεως τήν ἀδικοῦσαν γυναῖκα, καί μή βουλομένην ἀναστεῖλαι τήν ἀδικίαν. Ἡ ἱεροσυλία, τῇ μέν Παλαιᾷ Γραφῇ ταὐτόν ἐνομίσθη τῷ φόνῳ, καί ἐπ᾽ ἀμφοτέρων ὁ διά λίθων ὡρίσθη θάνατος. Τῇ δέ ἐκκλησίᾳ ἔδοξεν ἐλάττονι παρά τήν μοιχείαν γίνεσθαι χρόνῳ τό τῆς ἱεροσυλίας καθάρσιον. Δεῖ δέ ἐν παντί τῇ διαθέσει προσέχειν, ἀλλά μή τῷ χρόνῳ. Διορίζει ὁ παρών κανών, ὅτι ἡ ἱεροσυλία, ἤτοι τό νά κλέπτῃ τινάς τά ἀφιερωμένα πράγματα εἰς τόν Θεόν, κοντά μέν εἰς τήν παλαιάν Γραφήν, ἐξίσου μέ τόν φόνον ἐπαιδεύετο. Διά τί καί ὁ φονεύσας, καί ὁ ἱερόσυλος (ὡς φαίνεται τοῦτο ἐκ τῆς ἱστορίας τοῦ Ἀχαρ, τοῦ κλέψαντος ἀπό τά ἀφιερωμένα εἰς τόν Θεόν κούρση τῆς Ἱεριχώ. Καί διά τοῦτο λιθοβοληθέντος μέ ὅλην τήν φαμελίαν του (Ἰησοῦ ζ΄, ὅρα καί τήν ἑρμην. τοῦ δ΄ Γρηγορίου τοῦ θαυματουργοῦ), παρομοίως καί οἱ δύω ἐλιθοβολοῦντο. Ἡ δέ συνήθεια τῆς ἐκκλησίας συγκαταβαίνουσα, ἐλαφρότερα τήν τοιαύτην ἁμαρτίαν ἐκανόνισεν ἀπό τήν μοιχείαν, καθὼς διετάξατο ἡ τῶν Πατέρων παράδοσις. Ταῦτα εἰπὼν ὁ ἅγιος ἐπιφέρει, ὅτι εἰς κάθε εἶδος ἁμαρτήματος, πρέπει ὁ Πνευματικός ἰατρός νά στοχάζεται ὁποία εἶναι ἡ τοῦ μετανοοῦντος διάθεσις, καί νά μή νομίζῃ ὅτι εἶναι ἀρκετός πρός ἰατρείαν μόνος ὁ χρόνος, καί ἡ πολυκαιρία τῶν ἐπιτιμίων (ἐπειδή ποία ἰατρεῖα ἠμπορεῖ νά προξενηθῇ ἀπό μόνην τήν πολυκαιρίαν τῶν ἐπιτιμίων, ἂν ὁ ἐπιτιμηθείς ἁμαρτωλός ζῇ ἀμελῶς εἰς τό διάστημα αὐτό, καί δέν θέλῃ νά διορθωθῇ;), ἀλλά νά νομίζῃ, ὅτι ἡ τήν ἰατρείαν προξενοῦσα εἶναι ἡ προαίρεσις, καί προθυμία τοῦ διά μετανοίας ἑαυτόν ἰατρεύοντος ἁμαρτωλοῦ. Τελειώσας δέ τήν ἐπιστολήν ταύτην ὁ Ἅγιος, λέγει εἰς τόν Λητόϊον, ὅτι νά προσεύχεται ὑπέρ αὐτοῦ πρός τόν Κύριον, ὡς Πνευματικός του υἱός, καί ὅτι νά δεχθῇ τήν ἐπιστολήν, ὡσάν ἕνα δῶρον ξένιον, οὐχί κοσμικόν, καθὼς ἐσυνείθιζον οἱ πολλοί νά στέλλουν τῇ ἑορτῇ τοῦ Πάσχα, ἀλλά θεῖον, καί ἱερεῦσιν ἁρμόδιον. Ὅρα καί τόν οβ΄ Ἀποστολικόν.
