Οἱ κληρικοί τῶν πτωχείων, καί μοναστηρίων, καί μαρτυρίων, ὑπό τήν ἐξουσίαν τῶν ἐν ἑκάστῃ πόλει ἐπισκόπων, κατά τήν τῶν ἁγίων Πατέρων παράδοσιν, διαμενέτωσαν· καί μή κατά αὐθάδειαν ἀφηνιάτωσαν τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου. Οἱ δέ τολμῶντες ἀνατρέπειν τήν τοιαύτην διατύπωσιν, καθ᾿ οἱονδήποτε τρόπον, καί μή ὑποταττόμενοι τῷ ἰδίῳ ἐπισκόπῳ, εἰ μέν εἶεν κληρικοί, τοῖς τῶν κανόνων ὑποκείσθωσαν ἐπιτιμίοις· εἰ δέ μονάζοντες, ἤ λαϊκοί, ἔστωσαν ἀκοινώνητοι.
Πάντας τούς ἐν ταῖς ἐκκλησίαις καί πόλεσι κληρικούς, καί ταῖς τούτων ἐνορίαις μοναχούς, οἱ θεῖοι κανόνες τοῖς ἐπισκόποις ὑπείκειν κελεύουσι διό καί ὁ παρών κανών τούς τῶν πτωχείων κληρικούς τῷ ἑπισκόπῳ ὑπέταξε. Πτωχεῖα δέ εἰσι τά εἰς πτωχῶν ἀφωρισμένα πρόνοιαν καί διοίκησιν, τά γηροκομεῖα δηλονότι, καί ὀρφανοτροφεῖα, καί τά τοιαῦτα, ἐν οἷς καταπαθεῖς ἀνάκεινται καί τρέφονται. Ἵνα γάρ μή οἱ ἐν αὐτοῖς ἀνακείμενοι εὐχῶν εἶεν ἀμέθεκτοι, μή δυνάμενοι εἰς τάς ἐν ἐκκλησίαις συνάξεις ἀπιέναι διά γήρως βαθέος βαρύτητα, ἤ πηρώσεις σωματικάς, ἤ νόσους, πρόνοιαν ἔθεντο οἱ τῶν πτωχείων δομήτορες, ναούς τε ἐν αὐτοῖς ἀνεγεῖραι, καί κληρικούς κατατάξαι, ἵνα ἐκτελῆται παρ’ αὐτῶν ἡ πρός τό Θεῖον ὑμνῳδία, καί οἱ ἐν αὐτοῖς ἀνακείμενοι, ἀταλαιπώρως ταύτης ἀκούωσι. Καί τούς τοιούτους τοίνυν κληρικούς, καί τούς τῶν μαρτυρίων, τῶν ἐπ’ ὀνόμασι μαρτύρων οἰκοδομηθέντων ναῶν, τῷ κατά χώραν ἐπισκόπῳ ὑποκεῖσθαι ἡ παροῦσα. κελεύει σύνοδος∙ ἀλλά καί τούς τῶν μοναστηρίων∙ τῷ ὀνόματι δέ τῶν κληρικῶν, καί τούς ἐν μοναστηρίοις ὄντας ἱερωμένους διέλαβεν, ὅτι μηδένα χειροτονεῖσθαι ἀπολελυμένως, ἡ τοιαύτη σύνοδος ὥρισεν ἐν τῷ ἕκτῳ κανόνι. Ἐπεί οὖν καί οἱ μοναχοί χειροτονούμενοι τῆς μονῆς τῆσδε ὀνομάζονται ἱερεῖς, ἤ διάκονοι, καί ἐφεξῆς οἱ τῶν κατωτέρων ταγμάτων, εἰκότως κεκληρῶσθαι ἕκαστος τῇ μονῇ, ᾗ ὠνομάσθησαν, ἐνομίζοντο, καί κληρικούς καί αὐτούς οἱ τῆς συνόδου θεῖοι Πατέρες ἐκάλεσαν. Τούτους οὖν ἅπαντας, ὑποκεῖσθαι κελεύει τῷ ἐπισκόπῳ, μηδέ ἀφηνιάζειν, ἀντί τοῦ τῆς ἐξουσίας ἐκείνου ἐκφεύγειν τε καί ἀποσκιρτᾷν, ὥσπερ πῶλος ἀποπτύσας τόν χαλινόν∙ οὗτος γάρ ἡ ἡνία∙ τούς δέ παραβαίνοντας τόν παρόντα κανόνα, κληρικούς μέν ὄντας, κανονικοῖς ἐπιτιμίοις ὑπέθετο, τῇ τοῦ ἐπισκόπου ἐξουσίᾳ, καί διακρίσει καταλιπών τήν τῶν ἐπιτιμίων ποιότητα∙ μοναχούς δέ ὄντας, ἤ λαϊκούς, ἀκοινωνήτους εἶναι ὡρίσατο. Πῶς δέ περί κληρικῶν διαλεγόμενος ὁ κανών, λαϊκῶν ἐμνήσθη; Οἶμαι τοίνυν τοιαύτην εἶναι τήν ἔννοιαν τῶν Πατέρων∙ τούς κληρικούς μή ἀφ’ ἑαυτῶν τολμᾷν καταναιδεύεσθαι τῶν ἀρχιερέων, ἔκριναν, καί ἀποσκιρτᾷν τῆς ἐξουσίας αὐτῶν∙ ἀλλ’ ἴσως δυνατοῖς πεποιθότας τισί, θάρσος ἐκείνοις περιποιοῦσιν ἐκ τῆς σφῶν δυναστείας, ἤ μᾶλλον θράσος, πρός τήν αὐθάδειαν∙ κἀκείνους οὖν τῇ ἀκοινωνησίᾳ ὑπάγει. Ὡς ἔοικεν, ἔλεγόν ποτέ τινες, μόνους τούς κληρικούς τῆς ἐπισκοπῆς, ἤ τῆς μητροπόλεως, ὑποκεῖσθαι τῷ κατά χώραν ἐπισκόπῳ∙ τούς δέ μοναχούς, ἤ καί τούς κληρικούς τῶν ἐν τοῖς ὀρφανοτροφείοις, καί γηροκομείοις, θείων ναῶν, ἤ καί τῶν ἐκκλησιῶν τῶν μαρτυρίων, μή ὑποκεῖσθαι τῷ ἑπισκόπῳ, κᾂν ὑπό τήν ἐνορίαν τούτου ὦσιν, ἀλλά τοῖς δομήτορσι τῶν μοναστηρίων, καί τῶν λοιπῶν. Τόν γοῦν τοιοῦτον ἀκανόνιστον αὐτῶν λόγον οἱ θεῖοι Πατέρες ἀποσκευαζόμενοι, ὥρισαν, πάντας τούτους ὑπό τήν ἐξουσίαν εἶναι τοῦ κατά χώραν ἐπισκόπου, κατά τήν περί τούτου τῶν ἁγίων Πατέρων παράδοσιν. Τούς δέ τολμῶντας ἀνατρέπειν τοῦτο, ἤγουν θέλοντας μή ὑποκεῖσθαι αὐτούς, τῷ ἐπισκόπῳ, κληρικούς μέν ὄντας, ἐπιτιμᾶσθαι παρά τοῦ ἐπισκόπου, κατά τό δοκοῦν αὐτῷ∙ μονάζοντας δέ, ἤ λαϊκούς, ἀκοινωνήτους εἶναι, ἤγουν ἀφωρισμένους. Πτωχεῖα δέ λέγονται, πάντα τά εἰς πτωχῶν πρόνοιαν ἀφορισθέντα. Οἱ γοῦν σήμερον λέγοντες μοναχοί, ἤ κληρικοί, μή ὑποκεῖσθαι τῷ πατριάρχῃ, ἤ τῷ ἐγχωρίῳ ἐπισκόπῳ, ὡς ἀπό ἐλευθέρας μονῆς ἤ ἐκκλησίας ὄντες, προβαλλόμενοι δῆθεν καί κτητορικῶν τυπικῶν διατάγματα, τί πρός ταῦτα ἀπολογήσονται; πάντως οὐδέν. Κᾂν γάρ δομήτωρ τις μοναστηρίου, ἤ ἐκκλησίας, ἐν τυπικῷ, ἤ διατάξει αὐτοῦ, διορίσηται, μή ὑποκεῖσθαι τούς μοναχούς, ἤ τούς κληρικούς τούτων, τῷ κατά χώραν ἐπισκόπῳ, οὐκ εἰσακουσθήσεται, ὡς τοῖς θείοις καί ἱεροῖς κανόσιν ὑπεναντίως διαταξάμενος, καί ἀνυπόστατα γράψας. Περί δέ τῶν διαταττομένων παρά τῶν βασιλέων, χάριν τῶν παρά τούτων κτιζομένων μοναστηρίων, καί ἐκκλησιῶν, ζήτει τῆς παρούσης συνόδου στ΄ καί ιζ΄ κανόνα. Ὁ ἐν πτωχείῳ, ἤ ἐν σεμνείῳ κληρικός βλεπέτω τήν ἐξουσίαν τοῦ ἐπισκόπου τῆς πόλεως∙ ὁ δέ τούτου ἀφηνιάζων γινωσκέτω τό ἐπιτίμιον. Ὑποκεῖσθαι καί οὗτοι ὀφείλουσι τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ ἐπισκόπου τῆς πόλεως∙ εἰ δέ οὐ πείθονται κατ’ οἰκείαν αὐθάδειαν ὑπ’ αὐτόν τελεῖν, τοῖς τῶν κανόνων ἐπιτιμίοις ὑποπεσοῦνται. Ὁ διορισμός τοῦ παρόντος Κανόνος εἶναι οὗτος. Ὅτι, οἱ κληρικοί, καί ἱερωμένοι ὁποῦ εὑρίσκονται εἰς τούς ναούς τῶν πτωχοτροφείων, ὀρφανοτροφείων, δηλ. γηροκομείων, καί νοσοκομείων, καί εἰς τά μοναστήρια, καί εἰς τούς ναούς τῶν μαρτύρων, πρέπει νά διαμένουσι πάντοτε ὑποτασσόμενοι εἰς τούς Ἐπισκόπους ἑκάστης πόλεως, κατά τήν παράδοσιν τῶν ἁγίων Πατέρων, καί νά μήν ἀποσκιρτῶσιν ἀπό τήν ἐξουσίαν τοῦ ἐδικοῦ των Ἐπισκόπου μέ αὐθάδειαν. Ὅσοι δέ τολμήσουν νά παραβοῦν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον τόν παρόντα κανόνα, καί νά μήν ὑποτάττωνται εἰς τόν ἐδικόν τούς Ἐπίσκοπον. Οὗτοι, εἰ μέν ὦσιν ἱερωμένοι καί κληρικοί, νά ᾖναι ὑποκείμενοι εἰς τά ἐπιτίμια τῶν κανόνων, τά ὁποῖα ἤθελεν εὕρει εὔλογον ὁ αὐτός οὗτος κατά τόπον Ἐπίσκοπος. Εἰ δέ ὦσι μοναχοί, ἤ Λαϊκοί, νά ἀφορίζωνται. Διά τί δέ ἀνωτέρω εἰπὼν ὁ κανὼν κληρικούς, καί μοναχούς μόνον, κάτωθεν λέγει, καί λαϊκούς; διά νά φανερώσῃ τούς λαϊκούς ἐκείνους, εἰς τό θάρρος τῶν ὁποίων, καί τήν ὑπεράσπισιν, ἐπιστηριζόμενοι οἱ Κληρικοί, καί Μοναχοί, αὐθαδιάζουσι κατά τοῦ Ἀρχιερέως, καί δέν ὑποτάσσονται εἰς αὐτόν.1 1Δι’ ὃ καί ἐν τῇ ι. πράξει τῆς ἐπί Βασιλείου τοῦ Μακεδόνος γενομένης Συνόδου, ὀρθότατα κατά τοῦτο γέγραπται, «δέν εἶναι συγκεχωρημένον εἰς κᾀνένα οἰονδήποτε λαϊκόν, ἤ νά κινῇ λόγον διά ἐκκλησιαστικάς ὑποθέσεις, ἤ νά ἀντιστέκεται εἰς ὁλόκληρον ἐκκλησίαν, ἤ οἰκουμενικήν Σύνοδον. Διότι τό νά ἀνιχνεύη, καί νά ἐξετάζῃ τινάς τά τοιαῦτα, τοῦτο εἶναι ἔργον τῶν Πατριαρχῶν, καί ἱερέων, καί διδασκάλων, εἰς τούς ὁποίους ἐδόθη ἐκ Θεοῦ νά λύουσι, καί νά δένουσιν. Ὁ γάρ λαϊκός, κᾂν καί ᾖναι γεμάτος ἀπό κάθε σοφίαν καί εὐλάβειαν, ὅμως λαϊκός πάλιν εἶναι, καί πρόβατον, ἀλλ’ ὄχι καί ποιμήν. Ὁ δέ Ἀρχιερεύς, κᾂν καί δείχνῃ κάθε ἀνευλάβειαν, ἀλλ’ ὅμως ποιμήν εἶναι, ἕως ὁποῦ εὑρίσκεται εἰς τόν τόπον τῶν Ἀρχιερέων. Ὅθεν δέν πρέπει τά πρόβατα νά ἀντιφέρωνται κατά τῶν ποιμένων τους».
