Κωφός δέ ὤν, καί τυφλός, μή γινέσθω ἐπίσκοπος· οὐχ ὡς μεμιασμένος, ἀλλ᾿ ἵνα μή τά ἐκκλησιαστικά παρεμποδίζοιτο.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Ἡ μέν διά Μωσέως δοθεῖσα τοῖς Ἰσραηλίταις διαταγή, ὁλοκλήρους τό σῶμα, καί μή τινα μῶμον ἔχοντας, τούς παρ’ ἐκείνοις ἱερωμένους εἶναι ἀπῄτει, καί οὐδείς λελωβημένος κατά τι μέρος τοῦ σώματος εἰς ἱερωσύνην προσίετο∙ ἀλλά κᾂν μετά τήν ἱερωσύνην πήρωσις μέλους, ἤ μορίου τινός τῶν ἱερωμένων συνέβη τινί, τῆς ἱερωσύνης μετεκινεῖτο. Τοῖς δέ παρ’ ἡμῖν ἱερᾶσθαι μέλλουσι, κολόβωσις σώματος εἰς κώλυμα οὐ λελόγισται∙ τήν ψυχήν γάρ ἔχειν ἀπαιτεῖται καθαράν, καί ἀλώβητον, καί ῥύπου ἀπηλλαγμένην. Εἰ δέ ἑτερόφθαλμος εἴη, τυχόν, ἤ διαστρόφους ἔχει τούς ὀφθαλμούς, ἤ χωλός ἐστιν, ἤ ἕτερόν τι πήρωμα ἔχει, μή προσιστάμενον αὐτῷ πρός τήν ἀρχιερατικήν ἐνέργειαν, ἄξιος μέντοι κρίνεται πρός ἐπισκοπήν, χειροτονηθῆναι οὐ κωλυθήσεται∙ εἰ δέ τινι καί ἄμφω πεπήρωται τά ὄμματα, ἤ τά ὦτα κεκώφωται, ἤ ἄλλο τι πήρωμα ἔχει, δι’ οὗ τάς ἀρχιερατικάς ἐνεργείας πληροῦν κεκώλυται, εἰς ἐπισκοπήν οὐ προβιβασθήσεται. Ὁ γάρ μή βλέπων, ἤ μή ἀκούων, ἤ τήν δεξιάν χεῖρα ἴσως ἔχων ἀργήν, πῶς ἄν ἱερουργήση, ἤ μεταχειρίσηται τά ἅγια, καί μεταδώσῃ ἑτέροις τούτων, ἤ ἄλλο τι ἀρχιερατικόν ἐνεργήση λειτούργημα;

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Ἀπό μέν τοῦ παλαιοῦ νόμου, οὐδείς λελωβημένος κατά τι μέρος τοῦ σώματος εἰς ἱερωσύνην προεβιβάζετο∙ μᾶλλον μέν οὖν, ἐάν μετά τήν ἱερωσύνην ἔσχεν ἐκ πάθους λώβην τινά, ἐπαύετο τοῦ ἱερουργεῖν. Οἱ δέ θεῖοι Ἀπόστολοι, τούς μέν ἐμποδιζομένους τά τῆς ἱερωσύνης ἐνεργεῖν, μή προσίεσθαι διωρίσαντο∙ τούς δέ δυναμένους ἐνεργεῖν, κᾂν ἑτερόφθαλμοι ὦσι, κᾂν χωλοί, τῆς χειροτονίας ἀξιοῦσθαι ἐκέλευσαν. Τήν γάρ ψυχήν θέλουσιν ἔχειν πάντας καθαράν καί ἀλώβητον, οὐ μήν τό σῶμα. Ἄρα δέ εἰ μετά τήν ἱερωσύνην γένηταί τις κωφός, ἤ τυφλός, ἤ ἄλλως ἐμπαθής τό σῶμα, καί οὐ δύναται ἱερατικά ἐνεργεῖν, μετακινηθήσεται ἐκ τῆς ἱερωσύνης κατά τόν παλαιόν νόμον; Λύσις. Οὐδαμῶς∙ ἔστι γάρ ἀσυμπαθές, καί τῆς ἀποστολικῆς εὐθυδικίας ἀλλότριον, τόν ἄξιον μᾶλλον ἐλέους διά τό πάθος, κατακρίνεσθαι ὡς ἀνάξιον. Καί πολλοί δέ ἀρχιερεῖς, καί ἱερεῖς, καί διάκονοι, τυφλωθέντες, καί ἄλλως ἐσχάτως ἀρρωστήσαντες, καί μή δυνάμενοι ἐνεργεῖν ἀρχιερατικόν τι, μέχρι τέλους ζωῆς αὐτῶν, οὐ μετεκινήθησαν. Καί ὁ νόμος δέ φησιν ἐν βιβλίῳ η΄, τίτλῳ α΄, κεφ. α΄, θέματι δ΄, Ὁ τυφλός καί δικάζειν δύναται, καί οὐκ ἀποκινεῖται τῆς συγκλήτου∙ ἀρχήν δέ νέαν οὐκ ἐγχειρίζεται∙ ἥν μέν τοι πρό τοῦ πάθους εἶχε, μένει ἔχων.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Κανών οζ΄. Γίνεται χωλός, καί ἑτερόφθαλμος, ἄξιος ὑπάρχων, ἐπίσκοπος. Ἡ γάρ τοῦ σώματος λώβη, τόν βίον ἔχοντα ἀνεπίληπτον εἰς ἐπισκοπῆς ἀξίωμα προβιβασθῆναι οὐκ ἐμποδίζει∙ εἰ μήπου κωφός, ἤ τυφλός ἐστιν ὁ μέλλων χειροτονεῖσθαι∙ ὁ τοιοῦτος γάρ οὐχ ὡς μεμιασμένος κωλύεται, ἀλλ’ ὡς μή τά ἐκκλησιαστικά δυνάμενος ἀπροσκόπτως ἐνεργεῖν. Κανών οη΄. Ὁ μέντοι τυφλός, καί κωφός, οὐ γενήσεται.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ἐάν ὅμως, λέγει ἀκολούθως ὁ παρών Κανών, τινάς εἶναι κωφός, καί ἀπό τά δύω αὐτία, καί τυφλός ἀπό τά δύω ὀμμάτια, ὁ τοιοῦτος, ἂς μή γίνηται Ἐπίσκοπος. Ὄχι διότι εἶναι μεμολυσμένος ἐκ τούτων καί ἀνάξιος, ἀλλά διά τί ἐκ τῶν κολοβωμάτων τούτων ἐμποδίζεται νά ἐνεργῇ τάς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ ἱεροπραξίας. Ὁ γάρ μή βλέπων, ἤ ἀκούων πῶς δύναται νά ἱερουργήση; ἤ νά πιάσῃ τά ἅγια, ἤ νά ἀναγνώσῃ; ἤ νά ἀκούσῃ τά παρά τοῦ λαοῦ ἐκφωνούμενα λόγια; σημείωσαι δέ, ὅτι οἱ μετά τήν ἱερωσύνην κωφωθέντες, ἤ τυφλωθέντες, δέν πρέπει νά καθαιροῦνται ἀπό αὐτήν. Ἀσυμπαθές γάρ τό τοιοῦτον. Διότι ὁ πολιτικός νόμος ἐν βιβλ. η΄, τίτλ. α΄, κεφ. α΄, θέματι δ΄ λέγει∙ Ὅτι ὁ τυφλός καί δικάζειν δύναται, καί οὐκ ἀποκινεῖται τῆς συγκλήτου. Ἐξουσίαν ὅμως ἄλλην δέν λαμβάνει, ἀλλά μένει εἰς ἐκείνην ὁποῦ εἶχε πρό τοῦ πάθους.1

1Ὅθεν καί Βαλσαμών ἐν τῇ 23 ἐρωταποκρίσ. πρός Μᾶρκον Ἀλεξανδρείας, συνάπτων ὁμοῦ τούς δύω τούτους Ἀποστολικούς, τόν οζ΄ λέγω, καί οη΄ τοῦτον, λέγει, νά ἱερουργῇ μέν ἀκωλύτως ὁ ἔχων τινά λώβην σώματος καί ἀσθένειαν. Ἐάν δέ ἐξ αἰτίας τῆς ἀσθενείας ἐμποδίζωνται αἱ τῆς ἱερωσύνης ἐνέργειαι, παύει μέν τῆς ἱεροπραξίας ὁ ἀσθενῶν, οὐκ ἀλλοτριοῦται ὅμως καί τοῦ ἀξιώματος, ἀλλά μᾶλλον ὁ τοιοῦτος οἰκτειρηθήσεται, καί ἀπολαύσει μέν τῆς προτέρας τιμῆς, ἕξει δέ καί τά πρός ζωάρκειαν, καί τά λοιπά, κατά τήν προτέραν συνήθειαν.