Ὁμοίως ἤρεσεν, ἵνα, ὁσάκις δήποτε σύνοδον δεῖ συναχθῆναι, οἱ ἐπίσκοποι, οἵτινες οὔτε κείρᾳ, οὔτε ἀσθενείᾳ, οὔτε τινί βαρυτέρᾳ ἀνάγκῃ ἐμποδίζονται, ἁρμοδίως ἀπαντῶσι· καί τοῖς πρωτεύουσιν ἑκάστης ἰδίας αὐτῶν ἐπαρχίας ἐμφανισθείη περί1 (ΠΗΔΑΛΙΟΝ) πάντων τῶν ἐπισκόπων, εἴτε δύο, εἴτε τρεῖς συναθροίσεις γένωνται· καί ἀπό ἑκάστου δέ ἀθροισμοῦ εἰς ἀμοιβήν ὁσοιδήποτε ἐπιλεγῶσι πρός τήν ἡμέραν τῆς συνόδου ἐνστατικῶς ἀπαντήσωσιν· ἐάν δέ μή δυνηθῶσιν ἀπαντῆσαι, ἀθρόον τινῶν ἀναγκῶν ὡς εἰκός ἀναφυομένων, εἰ μή τόν λόγον τοῦ οἰκείου ἐμποδισμοῦ παρά τῷ οἰκείῳ πρωτεύοντι ἀποδώσωσιν, ὀφείλειν τούς τοιούτους τῇ κοινωνίᾳ τῆς ἰδίας αὐτῶν ἀρκεῖσθαι ἐκκλησίας.
Ἀπαραιτήτως ἀπαιτεῖ ὁ κανών, συνάγεσθαι τούς ἐπισκόπους ἑκάστης ἐπαρχίας, ὁσάκις χρεία ἐστί γενέσθαι σύνοδον, εἰ μή διά κείραν, ἤγουν ἡλικίαν προσήκουσαν, καί γῆρας βαθύ, ἤ ἀσθένειαν ἐμποδίζοιντο, ἤ τινι ἄλλῃ βαρείᾳ περιστάσει συνέχοιντο, καί συναχθέντας εἴδησιν διδόναι τῷ μητροπολίτῃ τῆς ἐπαρχίας, ἀφ’ ἧς ἐστιν ἕκαστος, καί ἀφ’ ἑκάστου ἀθροισμοῦ, εἴτε δύο, εἴτε τρεῖς συναθροίσεις γένωνται, (ἴσως γάρ, ἵνα μήτε περί τάς καταγωγάς στενοχωρῶνται, μήτε μήν περί τά χρειώδη, οὐκ εἰς μίαν πάντες συνήρχοντο πόλιν, ἀλλ’ εἰς δύο ἤ τρεῖς πλησιαζούσας τῇ μητροπόλει) ἐνστατικῶς ἀπαντᾷν, άντί τοῦ, ἀνυπερθέτως, ἀπροφασίστως πρός τήν ἡμέραν τῆς συνόδου∙ εἰς ἀμοιβήν, Τοὐτέστιν ἀμοιβαδόν, οὐ γάρ ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ αἱ σύνοδοι διελύντο, ἀλλ’ ἐν πλείοσι, καί τοῦτο δῆλον ἐκ ταύτης τῆς συνόδου ἐστί∙ διαφόρους γάρ πράξεις δηλοῖ γενέσθαι ἐν ἄλλαις καί ἄλλαις ἡμέραις∙ ἀμοοιβαδόν δέ, ἤγουν ἄλλοτε ἄλλους ἀπαντᾷν, ὅσοι ἐπιλεγῶσιν. Ἐάν δέ μή δυνηθῶσιν ἀπαντῆσαι, ἀθρόον ἀναφυομένων, αἰφνήδιον δηλονότι, καί ἀνελπίστως, αἰτιῶν ἀναγκαίων, ἀπαιτεῖ τούς μή ἀπαντήσοντας, λόγον ἀποδιδόναι παρά τῷ μητροπολίτῃ αὐτοῦ ἕκαστον, ἤ, μή ἀποδιδόντα, μόνῃ τῇ κοινωνίᾳ τῆς ἰδίας ἐκκλησίας ἀρκεῖσθαι, ἑτέρων αὐτῷ μή συγκοινωνούντων. Τούς ἐπισκόπους ἑκάστης ἐπαρχίας, ἀπαιτεῖ ὁ κανὼν συνέρχεσθαι εἰς τάς τυπουμένας συνόδους, τούς μή διά κείραν, ἤγουν ἡλικίαν καί γῆρας βαθύ, ἤ ἀσθένειαν, ἤ ἄλλην ἀνάγκην ἐμποδιζομένους, καί συναχθέντας εἴδησιν διδόναι τῷ μητροπολίτῃ τῆς ἐπαρχίας ἀφ’ ἧς ἐστιν ἕκαστος∙ καί ἀφ’ ἑκάστου ἀριθμοῦ, εἴτε δύο, εἴτε τρεῖς συναθροίσεις γένωνται∙ ἴσως γάρ, ἵνα μήτε περί τάς καταγωγάς στενοχωρῶνται, μήτε μήν περί τά χρειώδη, οὐκ εἰς μίαν πάντες συνήρχοντο πόλιν, ἀλλ’ εἰς δύο ἤ τρεῖς πλησιαζούσας τῇ μητροπόλει∙ ἐνστατικῶς δέ ἀπαντᾷν, ἤγουν ἀνυπερθέτως∙ εἰς ἀμοιβήν, Τοὐτέστιν ἀμοιβαδόν∙ οὐ γάρ ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ αἱ σύνοδοι διελύοντο, ἀλλ’ ἐν πλείοσιν∙ ἐάν δέ μή δυνηθῶσιν ἀπαντῆσαι διά τό ἐμποδισθῆναι ὑπό αἰφνηδίου ἀνάγκης, διδόναι λόγους τοῦ ἐμποδισμοῦ παρά τῷ πρῳτεύοντι∙ εἰ δέ μή τοῦτο ποιήσουσι, μόνῃ τῇ κοινωνίᾳ τῆς ἐκκλησίας τῆς ἰδίας ἀρκεῖσθαι, ἑτέρων αὐτοῖς μή συγκοινωνούντων. Καί ὁ μέν κανὼν ἐν τούτοις. Σύ δέ σημείωσαι καινότερον ἀφορισμόν ἐκ τούτου∙ ἄλλοι μέν γάρ κανόνες τόν ἀφορισμόν ἐκλαμβάνονται ὅσον τέως εἰς τούς ἐπισκόπους, εἰς τό μηδέ ὅλως ἱερατικόν τι ἐνεργεῖν∙ ὁ δέ παρὼν οὐκ ἐμποδίζει τούτους ἐκ τῆς ἱεροτελεστίας, ἀλλ’ ἐκ τῆς κοινωνίας χωρίζει τῆς τῶν λοιπῶν ἀδελφῶν. Οἱ μή ἀπαντῶντες ἐν τῇ κατ’ ἐνιαυτόν συνόδῳ, εἰ μή ἀβουλήτως κωλύοιντο, τῇ τῆς ἰδίας ἐκκλησίας ἀρκείσθωσαν κοινωνία. Ὅσοι τῶν ἐπισκόπων ἐν τῇ συνόδῳ ἑκάστης αὐτῶν ἐπαρχίας οὐκ ἀπαντήσουσι, μήτε ὑπό γήρως, ἤ ἀσθενείας, εἴτε τινός βαρυτάτης ἀνάγκης ἐμποδιζόμενοι, ἀλλ’ ἐκ ῥᾳθυμίας ἤ καί καταφρονήσεως τοῦτο ποιοῦντες, ἀδελφικῶς ὡρίσθησαν ἐπιπλήττεσθαι. Ὁ δέ παρὼν κανὼν καί τό εἶδος τῆς ἐπιπλήξεως τίθησι, προστάττων τούς συνεπισκόπους καί συναδελφούς αὐτῶν μή συγκοινωνεῖν αὐτοῖς καί συλλειτουργεῖν, ἀλλ’ ἐν μόναις ταῖς ἰδίαις αὐτῶν ἐκκλησίας ἀρκεῖσθαι, καί λειτουργεῖν ἐν αὐταῖς. *Στο Πηδάλιο, ο 76ος κανόνας αντιστοιχεί στον 84ο (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Ἀπαραιτήτως ἀπαιτεῖ ὁ παρών Κανών νά συνάγωνται οἱ Ἐπίσκοποι ἑκάστης ἐπαρχίας, ὅταν γίνεται σύνοδος. Ἔξω μόνον ἂν ἐμποδίζωνται, ἤ διά ἡλικίαν βαθέος γήρατος, ἤ διά ἀσθένειαν, ἤ δι’ ἄλλην ἀναγκαίαν περίστασιν. Καί ἀφ’ οὗ συναχθοῦν, νά δίδουν εἴδησιν εἰς τούς Μητροπολίτας των. Καί ἂν δύω ἤ τρεῖς συναθροίσαις γένουν (ἴσως γάρ, ἤ στενοχωρούμενοι ἀπό κατοικίας, ἤ ἀπό ἄλλα χρειώδη, δέν ἐσυναθροίζοντο ὅλοι εἰς μίαν πόλιν, ἀλλά εἰς δύω, ἤ τρεῖς, πλησιαζούσας εἰς τήν Μητρόπολιν), ἀπό κάθε ἄθροισμα νά διαλέγωνται, καί ἀμοιβαίως ἄλλοτε ἄλλοι νά παρουσιάζουν ἐνστατικῶς, ἤτοι ἀνυπερθέτως (ἤ καί ἀποδεικτικῶς τούς λόγους ποιοῦντες) εἰς τήν σύνοδον. Ὄχι καί δέν δυνηθοῦν νά συναχθοῦν διά ἀναγκαίας τυχόν περιστάσεις ὁποῦ τῶν ἠκολούθησαν, πρέπει νά φανερώσουν τό ἐμπόδιον αὐτό εἰς τόν Μητροπολίτην, ὅπερ ἐάν μή ποιήσωσι, νά μένουν μέν ἀκοινώνητοι ἀπό ὅλους τούς ἄλλους, εἰς μόνην δέ τήν ἰδίαν ἐκκλησίαν των νά συγκοινωνοῦν. Ὅρα τόν λζ΄ Ἀποστολικόν. 1Ἴσ. παρά.
