Ὁμοίως ὡρίσθη, ὥστε μηδενί ἐξεῖναι μεσίτῃ τήν καθέδραν κατέχειν, ᾗ τινι μεσίτης δέδοται, διά οἱασδήποτε τῶν λαῶν σπουδάς ἤ διχοστασίας, ἀλλά σπουδάζειν ἐντός ἐνιαυτοῦ τοῖς αὐτοῖς προνοεῖσθαι ἐπίσκοπον· εἰ δέ περί τοῦτο ἀμελήσοι, μετά τήν περαίωσιν τοῦ ἐνιαυτοῦ ἕτερος ψηφισθῇ μεσίτης.
Ἔθος ἦν πάλαι, εἴ πότε ἐπισκόπου ἐχήρευεν ἐκκλησία, στέλλεσθαί τινα ἐν αὐτῇ, ὃν ὠνόμαζον μεσίτην, καθιστῶντα τόν λαόν στασιάζοντα ἴσως, ἤ καί διά ἄλλας αἰτίας. Εἰ οὖν ἐντός ἐνιαυτοῦ ὁ τοιοῦτος μεσίτης οὐκ ἐσπούδασεν ἐπίσκοπον γενέσθαι τοῖς αὐτοῦ, ἤγουν τῷ λαῷ οὗ μεσίτης ἦν, μετεκινεῖτο τῆς μεσιτείας ἐκεῖνος, καί ἕτερος ἐδίδετο τῷ λαῷ ἐκείνῳ μεσίτης. Τό παλαιόν χηρευσάσης ἐπισκοπῆς, ἐστέλλετό τις χάριν τοῦ εἰρηνεύειν τόν λαόν, ὃν καί ὠνόμαζον μεσίτην. Φησίν οὖν ὁ κανὼν μή ἰδιοῦσθαι τοῦτον τήν ἐπισκοπήν∙ ἀλλ’, εἰ μή σπουδάσει μᾶλλον γενέσθαι ἐπίσκοπον, μετακινεῖσθαι αὐτόν ἀπό τῆς μεσιτείας, καί ἕτερον ψηφίζεσθαι. Τά δέ περί τοῦ τοιούτου μεσίτου, ἐπεί σήμερον οὐκ ἐνεργοῦσιν, ἀλλ’ ἀνάγκη πᾶσά ἐστιν ἀπεντεῦθεν, εἰ δυνατόν, ψηφίζεσθαι τάς ἐκκλησίας, οὐδέ παρ’ ἡμῶν ἐγράφη πλέον τι. Ὁ δέ τοιοῦτος μεσίτης ἐπίσκοπος ἦν, ὡς φαίνεται ἀπό τῆς ἐπιτιτλώσεως τοῦ κανόνος. Ἔδοξε τῷ δοθέντι εἰς μεσιτείαν ἐπισκόπῳ, δι’ οἱασδήποτε τῶν λαῶν σπουδάς ἤ διχοστασίας, μή ἐξεῖναι τήν καθέδραν κατέχειν ἧς ἐστι μεσίτης, ἀλλ’ ἐντός ἐνιαυτοῦ προνοεῖσθαι ἐπίσκοπον, ἤ μετά τόν ἐνιαυτόν ἕτερον μεσίτην ψηφίζεσθαι. Εἰ πλῆθος λαοῦ πρός ἑαυτόν στασιάσαντος καί διαιρεθέντος, καί εἰς διχοστασίας καί μάχας ὑπαναφθέντος, σταλῇ τις τῶν ἐπισκόπων εἰς μεσιτείαν, ἐπί τῷ καταλλάξαι αὐτούς, οὐκ ὀφείλει κατέχειν καί τήν καθέδραν τῆς πόλεως, ἧς ἐδόθη μεσίτης, ἀλλά σπουδάζειν ἐντός ἐνιαυτοῦ καταπαῦσαι τήν στάσιν, καί εἰρηνεῦσαι αὐτούς, καί πεῖσαι λαβεῖν ἐπίσκοπον. Εἰ δέ οὐδέν τι μέχρις ἐνιαυτοῦ ἀνύσαι ἴσχυσεν εἰς ὠφέλειαν τοῦ λαοῦ, ἕτερος μετά τόν ἐνιαυτόν ψηφιζέσθω μεσίτης. *Στο Πηδάλιο, ο 74ος κανόνας αντιστοιχεί στον 82ο κανόνα (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Συνήθεια ἦτον πάλαι, καί ὅταν κᾀμμιᾶς ἐπαρχίας Ἐπίσκοπος ἐτελεύτα, ἤ κατά ἄλλον τρόπον ἔμενεν αὕτη χηρεύουσα, καί ὁ λαός αὐτῆς εἶχε ταραχάς, ἐστέλλετο εἰς αὐτήν Ἐπίσκοπός τις, ὅστις ὠνομάζετο μεσίτης (ἴσως ὡς μεσιτεύων μεταξύ τοῦ τελευτήσαντος Ἐπισκόπου, καί τοῦ μέλλοντος χειροτονηθῆναι) διά νά κατασταίνῃ τόν ἐν αὐτῇ λαόν, στασιάζοντα καί ταραττόμενον, ἤ δι’ ἄλλας αἰτίας. Διορίζει λοιπόν ὁ παρών Κανών, ὅτι ὁ μεσίτης αὐτός νά προνοῆται ἀνάμεσα εἰς ἕνα χρόνον νά γίνεται κύριος καί γνήσιος εἰς τήν ἐπαρχίαν ἐκείνην ἄλλος Ἐπίσκοπος. Εἰ δέ καί ἀμελήσοι, νά γίνεται ἄλλος μεσίτης ἐπιμελέστερος μετά τό τέλος τοῦ ἐνιαυτοῦ∙ ὁ μεσίτης δέ οὗτος Ἐπίσκοπος, φαίνεται νά ἐνεργῇ ὡσάν καί γνήσιος Ἀρχιερεύς, ὅλην τήν διεξαγωγήν τῶν ἀρχιερατικῶν δικαίων, ἐν τῇ ἐπισκοπῇ ταύτῃ, καί ἐν πάσῃ τῇ ἐνορίᾳ αὐτῆς, πάρεξ τῆς ἐν τῷ ἱερῷ συνθρόνῳ ἐγκαθιδρύσεως, κατά τήν συνοδικήν διάγνωσιν Μανουήλ Κωνσταντινουπόλ. τοῦ Χαριτοπούλου (σελ. 241, τοῦ Γιοῦρ.). Ὅρα καί τόν ιγ΄ τῆς ἐν Ἀντιοχείᾳ.1 Ὅρα καί τόν νη΄ Ἀποστολικόν. 1Σημείωσαι ὅτι διά τάς διχονοίας, καί μάχας τοῦ λαοῦ, ταὐτόν εἰπεῖν, διά τήν ἀνάγκην, ἐξετάθη εἰς ἕνα χρόνον ἡ ἀναβολή τῆς χειροτονίας τοῦ Ἐπισκόπου ἀπό τόν παρόντα κανόνα. Ἐπειδή, ἀνάγκης μή οὔσης, εἰς τρεῖς μῆνας πρέπει νά χειροτονοῦνται οἱ Ἐπίσκοποι μετά τόν θάνατον τοῦ προκατόχου των, καί ὄχι περισσότερον κατά τόν κε΄ τῆς δ΄.
