Διάκονος ἐν χείλεσι μιανθείς καί μέχρι τούτου ἡμαρτηκέναι ὁμολογήσας, τῆς λειτουργίας ἐπισχεθήσεται, τοῦ δέ μετέχειν τῶν ἁγιασμάτων μετά τῶν διακόνων ἀξιωθήσεται· τό δέ αὐτό καί πρεσβύτερος. Εἰ δέ τι πλέον τούτου φωραθείη τις ἡμαρτηκώς, ἐν οἵῳ ἂν ᾖ βαθμῷ, καθαιρεθήσεται.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Ὁ παρὼν κανὼν ἐν ἀμφιβολίᾳ ἐστίν, ἄλλως μέν παρ᾽ ἐνίων νοούμενος, ἑτέρως δ᾽ αὖθις παρ᾽ ἄλλων. Οἱ μέν γάρ, τόν χείλεσι μιανθέντα, ἤγουν τόν μέχρι φιλήματος ἐμπαθοῦς καί ἐρωτικοῦ φθάσαντα πρός γυναῖκα, (μίασμα γάρ καί τοῦτο∙ εἰ γάρ ἡ συγκατάθεσις εἰς ἀμαρτίαν λογίζεται μόνον ῥυποῦσα τόν λογισμόν, πολλῷ πλέον εἴη ἂν ἀκαθαρσία, τό καί μέχρι φιλήματος ἐλθεῖν τινα ἐμπαθῶς γινομένου) ἐπισχεθῆναι, τῆς λειτουργίας φασίν, ἤγουν ἐπί καιρόν ἀφορισθῆναι καί κωλυθῆναι τῆς τοῦ διακονεῖν ἐνεργείας, μετέχειν δέ μόνον τῶν ἁγιασμάτων μετά τῶν διακόνων, ὡς ἀρκοῦντος εἰς τιμωρίαν τοῦ καιρικῶς κεκωλύσθαι τῆς διακονίας∙ καί εἰς σύστασιν τῆς γνώμης κέχρηνται τῷ τόν πλέον τι ἁμαρτήσαντα καθαιροῦντι∙ ἐκ τούτου λέγοντες δηλοῦσθαι τόν νοῦν τοῦ ἁγίου, ὅτι καιρικήν ὥρισε τήν ἐπίσχεσιν, τό τοῦ καιροῦ τῆς ἐπισχέσεως μέτρον καταλιπὼν τῇ κρίσει τοῦ οἰκονομοῦντος αὐτόν. Οἱ δέ τήν ἐπίσχεσιν διηνεκή λέγουσιν εἶναι, καί καθαίρεσιν ἄντικρυς∙ διό μηδέ καιρόν φασιν ὁρισθῆναι, τοῦ δέ μετά τῶν διακόνων κοινωνεῖν ἀξιοῦσθαι αὐτόν, διά τό τοῦ ἁμαρτήματος ἐλαφρότερον∙ τόν δέ καί εἰς πλέον προχωρήσαντα, καθαιρεῖσθαι θεσπίσαι τόν ἅγιον, διά τῆς καθαιρέσεως τήν τελείαν ἔκπτωσιν τήν ἐκ τοῦ οἰκείου βαθμοῦ τοῦ ἡμαρτηκότος παραδηλώσαντα∙ τόν τοιοῦτον γάρ μηδέ μετά τῶν διακόνων ἐντός τοῦ θυσιαστηρίου μεταλαμβάνειν, ἀλλά μετά τῶν λαϊκῶν. Ἐγὼ δέ τό προτέρᾳ τίθεμαι γνώμῃ, καί ὡς φιλανθρωποτέρᾳ, καί διά τόν κανόνα τῆς ἐν Νεοκαισαρεία συνόδου, τόν λέγοντα∙ Ἐάν πρόθηταί τις ἐπιθυμῆσαι, γυναικός συγκαθευδῆσαι αὐτῇ, μή ἔλθῃ δέ εἰς ἔργον αὐτοῦ ἡ ἐνθύμησις, φαίνεται ὅτι ὑπό τῆς χάριτος ἐῤῥύσθη. Εἰ γοῦν ὁ ἐπιθυμήσας συγκαθευδῆσαι γυναικί, καί μέχρι κοίτης προβάς, εἰς ἔργον δέ μή ἐξολισθήσας, ἀλλά πρό τῆς μίξεως εἰς ἑαυτόν γενόμενος, καί ἀποπηδήσας, καί τοῦ ἔργου ἀποσχόμενος, ὑπό τῆς χάριτος ῥυσθῆναι πιστεύεται, ὁ μόνῳ φιλήματι μιανθείς, καί εἰς πλέον μή προχωρήσας, μᾶλλον ἂν πιστευθήσεται ῥυσθῆναι ὑπό τῆς χάριτος∙ ὃν δέ ἡ χάρις ἐῤῥύσατο, πῶς ἄν τις κατακρινεῖ, καί ταῦτα βαρεῖαν οὕτω κατάκρισιν, ἤγουν ἔκπτωσιν τοῦ οἰκείου βαθμοῦ;

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Τόν ἐν χείλεσι μιανθέντα διάκονον, ἤ ἱερέα, καί ἐξομολογησάμενον τό ἁμάρτημα, διορίζεται ὁ ἅγιος κωλύεσθαι τῆς ἱερουργίας, μή μέντοι γε καί τῆς τῶν ἁγιασμάτων μεταλήψεως ἀπείργεσθαι, ἀλλἁ μεταλαμβάνειν ἐντός τοῦ ἁγίου βήματος μετά τῶν ἰσοβάθμων αὐτοῦ ἱερέων, ἤ διακόνων∙ τόν δέ μή μέχρι τούτου ἡμαρτηκότα, ἀλλά καί εἰς πλέον ἐξολισθήσαντα, θέλει καθαιρεῖσθαι. Ταῦτα τοῦ κανόνος διοριζομένου, ἠρωτήθη πολλάκις, τί ἐστι τό ἐν χείλεσι μιανθῆναι τόν ἱερωμένον; Καί τινες εἶπον εἶναι τό μέχρι φιλήματος ἐμπαθοῦς καί ἐρωτικοῦ πρός γυναῖκα γινομένου ἡμαρτηκέναι τινά, κατά τό εὐαγγελικόν ῥητόν τό λέγον∙ Ὁ ἐμβλέψας γυναικί πρός τό ἐπιθυμῆσαι αὐτῆς, ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτήν. Ἄλλοι εἶπον, ὥς τινες τῷ ἀφροδισίῳ πυρί διακαῶς ἐκκαιόμενοι, ὡς κύλικι χρῶνται τῷ γυναικείῳ αἰδοίῳ, καί δι’ αὐτοῦ (ὤ τοῦ μύσους!) κατάπτυστον πόμα πίνουσι, καί τά χείλη καταμιαίνουσιν. Ἕτεροι λέγουσιν, ὥς τινες ἐρωτομανοῦντες τήν γυναικείαν καταφιλοῦσιν αἰσχύνην, καί οὐκ αἰσχύνονται, ἀλλά λέγουσι, τά χείλη ἡμῶν παρ’ ἡμῖν ἐστι, τίς ἡμῶν ἔσται κύριος; Ἐγὼ δέ ἀναγινώσκων τόν Ἰούλιον Πολυδεύκην, εὗρον ἐν τῷ δευτέρῳ βιβλίῳ τῶν ὀνομαστικῶν συγγραμμάτων αὐτοῦ ὀνομάζοντα μυρτοχειλίδας, και κρημνώματα, καί πτερυγώματα, τά ἔνθεν κἀκεῖθεν μέρη καί μέλη τῆς γυναικείας αἰσχύνης. Καί ὁ σοφώτατος δέ Ἀριστοτέλης ἐν τῇ περί ζώων μορίων φυσιολογία, αὐτοῦ, χείλη ταῦτα κατονομάζει. Και πολλοί δέ ἐρωτικά μουσουργοῦντες συγγράματα, κεχηνέναι ταῦτά φασι καί ἀποπτύειν, καί ἐπιγλωττίοις σεμνύνεσθαι. Νομίζω οὖν, ὅτι ὁ διά τοιούτων χειλέων ὁπωσδήποτε μιανθείς ἱερωμένος, ὡς μέν ἔχθιστον ἐργασίαν πεποιηκώς, πρός καιρόν ἀφορισθήσεται∙ ὡς δέ τέλειον ἀμάρτημα διά συνουσιασμοῦ μή ποιησάμενος, οὐ καθαιρεθήσεται. Ἐπεί δέ τινες λέγουσι τόν ἐν χείλεσι μιανθέντα καί ἐξομολογησάμενον, ὀφείλειν καθαιρεῖσθαι, διά τοῦ λέγειν τόν ἅγιον μή λειτουργεῖν τοῦτον, φαμέν, ὅτι ἀβούλητόν ἐστι τοῦτο τῷ ἁγίῳ. Κᾂν γἀρ ἐμφαίνεται δριμυτέραν εἶναι τήν τιμωρίαν τοῦ ἐν χείλεσι μιανθέντος ἐκ τοῦ μή ὁρισθῆναι καιρόν τῇ ἐπισχέσει τῆς λειτουργίας, ἀλλ᾽ οὐκ ἤδη καί καθαίρεσις ἀναφαίνεται∙ ἐκεῖνον γάρ διορίζεται καθαιρεῖσθαι, τόν καί πλέον τι ἔργον διά συνουσιασμοῦ πεποιηκότα.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Ὁμολογήσας πρεσβύτερος, ἤ διάκονος, χείλεσι μιανθῆναι, τῆς λειτουργίας εἰρχθέντες, τῶν ἁγιασμάτων μετεχέτωσαν∙ εἰ δέ τι πλέον τούτου φανείη ἡμαρτηκὼς, καθαιρεθήσεται. Τό ἐν χείλεσι μιανθῆναι, διαφόρως ἑρμηνεύεται∙ πλήν ἐγγράφως παραδοθῆναι οὐ χρή, διά τό τοῦ πράγματος αἰσχρόν. Εἴ τις δέ τῶν διακόνων, ἤ πρεσβυτέρων, τῷ τοιούτῳ ἁμαρτήματι περιπέσῃ, κατά τόν παρόντα κανόνα τό ἐπιτίμιον δέξεται.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Διορίζεται ὁ παρών κανών, ὅτι ἀνίσως Διάκονος τινάς μιανθῇ μέ τά χείλη, ἤγουν φθάσῃ ἕως εἰς ἐμπαθές καί ἐρωτικόν φίλημα μόνον γυναικός, (μίασμα γάρ καί ἀκαθαρσία τοῦτό ἐστι ψυχῆς. Διότι ἂν μόνη ἡ συγκατάθεσις πρός τήν ἁμαρτίαν μολύνῃ, καί μιαίνῃ τήν ψυχήν, πολλῷ μᾶλλον τό ἐμπαθές φίλημα), ἄν, λέγω, Διάκονος τοῦτο ποιήσῃ, καί ἐξομολογηθῇ, ὅτι ἕως τούτου μόνον ἥμαρτε, νά ἀργίζεται μέν πρός καιρόν ἀπό τήν διακονίαν του. Ἐν ὅσῳ δέ καιρῷ εὑρίσκεται ἀργός, νά μεταλαμβάνῃ ὁμοῦ μέ τούς λοιπούς ἀνεπιτιμήτους Διακόνους ἐντός τοῦ βήματος. Τοῦτο τό ἴδιον ἐπιτίμιον νά λαμβάνῃ καί ὁ Ἱερεύς ὁποῦ ἁμαρτήση παρομοίως μέχρι μόνου ἐμπαθοῦς φιλήματος.1 Εἰ δέ καί περισσότερόν τι ἀπό τό ἐμπαθές φίλημα ἤθελεν ἁμαρτήσει Ἱερεύς, ἤ Διάκονος, συγκυλισμόν τυχόν, ἤ καί συνουσίαν, καί ὁμολογήσει αὐτό, νά καθῄρεται καί ὁ ἕνας καί ὁ ἄλλος.2

1Ἄλλοι δέ ἐπίσχεσιν τῆς λειτουργίας λέγουσι τήν παντοτινήν καί τελείαν καθαίρεσιν, μέ τό νά μήν ἐδιωρίσθη παρά τοῦ Ἁγίου ὁ καιρός τῆς ἀργίας. Τό δέ νά ἀξιοῦται νά μεταλαμβάνῃ μετά τῶν Διακόνων ὁ μιανθείς Διάκονος, τοῦτο ἔγινε διά τό ἐλαφρόν τοῦ ἁμαρτήματος. Τήν δέ καθαίρεσιν, ὁποῦ ἐπάγει ὁ Ἅγιος εἰς τόν περισσότερόν τι ἀπό τό φίλημα ἁμαρτήσαντα, λέγουσι νά ᾖναι ἡ τελεία τοῦ βαθμοῦ ἔκπτωσις, καί τό μή μεταλαμβάνειν τοῦ λοιποῦ μετά τῶν Διακόνων ἐντός τοῦ βήματος, ἀλλά μετά τῶν λαϊκῶν. Ταῦτα μέν οὗτοι, ἀλλ’ ἡ ἀνωτέρα δόξα, καί γνώμη κρείττων ἐστίν ὡς φιλανθρωποτέρα. Δι’ ὅ καί μᾶλλον ἐγκρίνεται παρά τοῦ Ζωναρᾶ. Φαίνεται γάρ ὅτι καί αὐτόν ἡ χάρις ἐῤῥύσατο ἐκ τῆς τελείας πράξεως τῆς ἁμαρτίας κατά τόν ἐπιθυμήσαντα, καί συγκαταθέμενον νά κοιμηθῇ μέ γυναῖκα, καί μή κοιμηθέντα, ὡς λέγει ὁ δ΄ τῆς ἐν Νεοκαισαρείᾳ. Ὃν δέ ἡ χάρις ἐῤῥύσατο, δέν εἶναι δίκαιον νά κατακρίνῃ τινάς μέ τοιαύτην βαρεῖαν κατάκρισιν τῆς καθαιρέσεως. Τινές δέ λέγουσιν, ὅτι καθὼς ὁ πλέον τοῦ φιλήματος συγκυλισμός καθαιρεῖ τούς Ἱερεῖς, μετά τήν χειροτονίαν γινόμενος κατά τόν κανόνα τοῦτον. Οὕτω καί πρό τῆς χειροτονίας γινόμενος κωλύει εἰς τό νά ἱερωοῇ τινας∙ ὥσπερ γάρ τό λαβεῖν χρήματα, εἴτε πρό τῆς χειροτονίας, εἴτε μετά τήν χειροτονίαν γινόμενον, λαβεῖν ἐστι κατά τόν Ϟ΄ τοῦ αὐτοῦ Βασιλείου. Οὕτω καί ὁ μῶμος οὗτος, εἴτε πρό τοῦ γένῃ, εἴτε μετά τήν χειροτονίαν, μῶμός ἐστιν, ἡ δέ ἐκκλησία τούς ἀμώμους, καί ἀνεπιλήπτους θέλει νά γίνωνται ἱερεῖς κατά τόν θ΄ τῆς α΄.2Προσυπακούεται ἐδῶ, ὅτι οὔτε μεταλαμβάνουν μετά τῶν Διακόνων καί Πρεσβυτέρων ἐντός τοῦ βήματος, ὡς τό πρότερον οἱ καθαιρεθέντες∙ ὅρα δέ τόν Κανόνα τοῦτον πῶς παιδεύει τούς καί μόνον ἀφ’ ἑαυτῶν ὁμολογήσαντας τό ἁμάρτημα ὁποῦ ἔκαμαν Πρεσβύτερον καί Διάκονον, καί οὐχί παρ’ ἄλλων φανερωθέντας. Συμφώνως μέ τόν θ΄ τῆς α΄ καί θ΄ τῆς ἐν Νεοκαισαρείᾳ, οὕς καί ἀνάγνωθι. Ὁμοίως ἀνάγνωθι καί τήν ὑποσημ. τοῦ κστ΄ τῆς στ΄.