Πρός ἐπί τούτοις ἐν τῷ περί ἐγκράτειας τῆς περί τάς οἰκείας γαμετάς τινων μνημονεύεσαι κληρικῶν ἤρεσεν, ὥστε τούς ἐπισκόπους, καί πρεσβυτέρους, καί διακόνους, κατά τούς ἰδίους ὅρους, καί ἐκ τῶν ἰδίων ἔτι μήν ἀπέχεσθαι γαμετῶν· ὅπερ εἰ μή ποιήσαιεν, ἀπό τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀποκινηθῶσι τάξεως· τούς δέ λοιπούς κληρικούς πρός τοῦτο μή ἀναγκάζεσθαι, ἀλλ᾽ ὀφείλειν κατά τήν ἑκάστης ἐκκλησίας συνήθειαν παραφυλάττεσθαι.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Κἀνταῦθα οἱ Πατέρες οὗτοι περί ἐγκρατείας τῆς πρός τάς ἑαυτῶν γαμετάς διατάττονται τοῖς ἱερωμένοις, καί φασί δεῖν τούς ἐπισκόπους, καί πρεσβυτέρους, καί διακόνους, ἀπέχεσθαι καί ἐκ τῶν ἰδίων γαμετῶν κατά τούς οἰκείους ὅρους, ἤγουν κατά τάς ὡρισμένας ἡμέρας τῆς ἑκάστου ἐφημερίας, τούς δέ μή τοῦτο ποιοῦντας, καθαιρεῖσθαι∙ ὅπερ τούς λοιπούς κληρικούς παραφυλάττειν οὐκ ἀπαιτοῦσι. Ποιεῖν δ’ ἐκείνους ὁρίζουσι κατά τήν τῆς ἐκκλησίας, ἐν ᾗ ἕκαστος ἐχειροτονήθη, συνήθειαν. Ὅρα τοίνυν κἀνταῦθα τό ἔθος ὡς νόμον κρατοῦν. Καί ὁ ιγ΄ δέ κανὼν τῆς ἕκτης συνόδου πλατύτερον διέξεισι περί τῆς ἐγκρατείας τῶν ἰδίων γαμετῶν, ὥστε αὐτῶν ἀπέχεσθαι κατά τόν καιρόν τόν προσήκοντα τούς ψηλαφῶντας τά ἅγια, ἀλλά καί ὁ γ΄ κανὼν τοῦ ἀρχιεπισκόπου Ἀλεξανδρείας Διονυσίου.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Πῶς ὀφείλουσιν ἐγκρατεύεσθαι ἀπό τῶν ἰδίων γαμετῶν οἱ ἐπίσκοποι, οἱ πρεσβύτεροι, καί οἱ διάκονοι κατά τόν καιρόν τῆς ἐφημερίας αὐτῶν, εἴρηται καί τῷ ιγ΄ κανόνι τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου∙ καί ὁ παρὼν δέ κανών φησι καθαιρεῖσθαι τούτους, εἰ μή τηνικαῦτα ἐγκρατεύονται. Τούς δέ λοιπούς κληρικούς ταῦτα οὐκ ἀπαιτοῦσιν, ὡς μή ψηλαφῶντας τά ἅγια, ἀλλά παρεγγυῶνται αὐτοῖς φυλάττειν κατά τό τῆς ἑκάστης χώρας ἔθιμον. Ἀνάγνωθι καί τόν γ΄ κανόνα τοῦ ἀρχιεπισκόπου Ἀλεξανδρείας Διονυσίου. Σημείωσαι οὖν, ὅτι κατά τόν καιρόν τῆς παρούσης συνόδου εἶχον ἀπροκριματίστως τάς οἰκείας γαμετάς οἱ ἐπίσκοποι. Περί δέ τοῦ πῶς ὀφείλουσιν ἐγκρατεύεσθαι οἱ πρεσβύτεροι, διάκονοι, καί ὑποδιάκονοι ἐκ τῶν οἰκείων συζύγων, εἰς διαφόρους κανόνας ἐγράψαμεν, ἤγουν ἐν τῷ ιγ΄ κανόνι τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου, καί ἐν ἑτέροις δηλουμένοις ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ τοῦ αὐτοῦ κανόνος∙ ἐπεί ἔδοξέ μοι καινόν τό καθαιρεῖσθαί τινα ἐκ τούτων μή ἐγκρατευόμενον, διά τό ἄδηλον καί ἀναπόδεικτον, τίς γάρ οἶδέν ὅτε καί ὅπως ἐγκρατεύεται, εἴτε καί μή, ὁ ἱερωμένος ἐκ τῆς ὁμοζύγου αὐτοῦ, ὥστε καθαιρεῖσθαι τόν μή ἐγκρατευόμενον, λέγω, ὅτι καταλαμβάνεται κεκωλυμένον εἶναι τό διόλου ἱερουργεῖν τούς ἱερωμένους∙ διά γάρ τοῦτο καί ἐν τῷ ιγ΄ κανόνι τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου, ἐφημερίας ἐμνήσθησαν οἱ Πατέρες. Καί αἱ μεγάλαι δέ ἐκκλησίαι κατά τοῦτον τόν λόγον εἰς ἑβδομάδας διαιροῦσι τάς τῶν ἱερωμένων διακονίας∙ ὥστε οἱ μή ἑβδομαδικῶς ἀλλά καθ’ ἑκάστην ἱερουργοῦντες ἔνοχοι γίνονται τῷ κανόνι, ὡς διόλου συνόντες μετά τῶν οἰκείων συζύγων, καί προφανῶς σκανδαλίζοντες ὡς μή ἐγκρατευόμενοι, κἀν τῇ ἀληθείᾳ ἐγκρατεύωνται. Ὅπως γοῦν σήμερον οἱ πλείους τῶν ἱερέων καί τῶν διακόνων ἑβδομαδικῶς μή ἱερουργοῦντες, ἀλλά καθ’ ἑκάστην, ἤ ὡς σουπερεύοντες, ἤ ὡς ἐν εὐκτηρίῳ δουλεύοντες, οὐ κολάζονται, ἀγνοῶ, καί ζητῶ τήν διόρθωσιν. Προστίθημι δέ, ὅτι διά τήν παροῦσαν κανονικήν παράδοσιν ἐκωλύθη, ὡς ἔοικε, τό εἰς πολλάς ἐκκλησίας κληροῦσθαί τινα, καί τό γίνεσθαι ἱερουργίας καί βαπτίσματα εἰς τά κατ’ οἴκους εὐκτήρια, κᾂν καί τοῦτο ἠπράκτησε δι’ ἕτερον λόγον ἀπό νεαρᾶς τοῦ φιλοσόφου κυροῦ Λέοντος, ἣν καί ἀνάγνωθι καταστρωθεῖσαν ἐν ἑρμηνείαις διαφόρων κανόνων.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Ἐπίσκοποι, πρεσβύτεροι, καί διάκονοι, τῶν ἰδίων γαμετῶν ἀπεχέσθωσαν, ἤ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀποκινείσθωσαν τάξεως∙ οἱ λοιποί δέ κληρικοί πρός τοῦτο μή ἀναγκαζέσθωσαν, ἀλλ’ ἡ συνήθεια φυλαττέσθω. Οὗτος ὁ κανὼν περί πάντων ἀδιαστίκτως διατάττεται, ἐπισκόπων, πρεσβυτέρων καί διακόνων, κατά τούς ἰδίους ὅρους τῶν ἰδίων ἀπέχεσθαι γαμετῶν∙ ὁ δέ δωδέκατος κανὼν τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ ἕκτης συνόδου οὐ συγχωρεῖ τοῖς ἐπισκόποις, μετά τήν προελθοῦσαν ἐπ’ αὐτοῖς τῆς ἐπισκοπῆς χειροτονίαν, ταῖς ἰδίαις συνοικεῖν γαμεταῖς, ἵνα μή πρόσκομμα τοῖς λαοῖς ἐντεῦθεν ὦσι τιθέντες καί σκάνδαλον∙ ὁ δέ τρισκαιδέκατος τῆς αὐτῆς συνόδου κανὼν προστάττει τούς πρεσβυτέρους καί διακόνους μή καθομολογεῖν, ἐν τῷ ἀξιοῦσθαι τῆς χειροτονίας, τῶν ἰδίων ἀφίστασθαι γαμετῶν, καθὼς ἐν τῇ Ῥωμαίων ἐκκλησίᾳ ἐν τάξει κανόνος τοῦτο ἐκράτησεν, ἀλλά συνοικεῖν αὐταῖς, καί μή ἀποστερεῖσθαι τῆς πρός ἀλλήλους κατά καιρόν τόν προσήκοντα ὁμιλίας. Κρατοῦσιν οὖν οἱ κανόνες ἐκεῖνοι, καί κατ’ αὐτούς σήμερον ἡ ἐκκλησία πολιτεύεται.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: *Ο κανόνας αυτός δέν υπάρχει στο Πηδάλιο.