Εἴ τις ἐπίσκοπος, ἤ πρεσβύτερος, ἤ διάκονος, ἤ ὅλως τοῦ καταλόγου τῶν κληρικῶν, νηστεύοι μετά Ἰουδαίων, ἤ ἑορτάζοι μετ᾿ αὐτῶν, ἤ δέχοιτο παρ᾿ αὐτῶν τά τῆς ἑορτῆς ξένια, οἷον ἄζυμα ἤ τι τοιοῦτον, καθαιρείσθω· εἰ δέ λαϊκός εἴη, ἀφοριζέσθω.
Εἰ ὁ ἀκοινωνήτῳ συνευξάμενος, ἤ καθηρημένῳ, κατά τούς ἥδη γεγραμμένους κανόνας, ὑπό ἐπιτίμιόν ἐστιν, ὁ μετά Ἰουδαίων ἐορτάζων, ἤ συννηστεύων αὐτοῖς, ἤ μερίδας τινάς ἑορτῆς αὐτῶν ἐξ ἐκείνων δεχόμενος, (ἀνθρώπων οὐκ ἀφωρισμένων, οὐδέ ἀκοινωνήτων, ἀλλά χριστοκτόνων, καί πόῤῥω τῆς τῶν πιστῶν ὁμηγύρεως, ἤ μᾶλλον καταράτων), πῶς οὐκ ἄν εἴη ἄξιος, ἱερωμένος ὤν, καθαιρέσεως, ἤ λαϊκός ὤν, ἀφορισμοῦ; Κᾂν γάρ μή τά ἐκείνων φρονῇ, ἀλλά γε πολλοῖς σκανδάλου δίδωσιν ἀφορμήν, καί ὑπόνοιαν καθ’ ἑαυτοῦ, ὡς τάς Ἰουδαϊκάς τιμῶν τελετάς∙ ἅμα δέ καί μιαίνεσθαι πιστεύεται τῇ ἐκείνων συναναστροφῇ∙ πρός οὕς ὁ Θεός διά τοῦ προφήτου, καί πρό τῆς χριστοκτονίας εὑρίσκεται εἰρηκώς. Νηστείαν, καί ἀργίαν, καί τάς ἑορτάς ὑμῶν μισεῖ ἡ ψυχή μου. Καί ὁ κθ΄ τῆς ἐν Λαοδικείᾳ συνόδου κανών, χριστιανόν ἐν σαββάτῳ μή σχολάζειν ὁρίζει∙ οἱ δέ Ἰουδαϊσταί, ἀνάθεμα ἔστωσαν, φησί∙ καί ὁ ξ΄ κανών τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου κωλύει τό συνεορτάζειν, καί συμποσιάζειν τοῖς Ἕλλησι. Ὀροθετήσαντες οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι δι’ ἑτέρων κανόνων τι ὀφείλει γίνεσθαι εἰς τούς συνευχομένους μετά αἱρετικῶν, ἤ ἀφωρισμένων, ἄρτι παρακελεύονται, τούς μετά Ἰουδαίων νηστεύοντας, ἤ δεχομένους τά τῶν ἑορτῶν αὐτῶν ἄζυμα, ἤ ἕτερα ξένια, κληρικούς μέν ὄντας, καθαιρεῖσθαι, λαϊκούς δέ, ἀφορίζεσθαι. Μή εἴπῃς δέ τούτους ἰουδαΐζειν, ὡς καί τοῖς Ἰουδαίοις ὁμόφρονας ὄντας∙ πάντως γάρ οὐ καθαιρέσει μόνῃ, ἤ ἀφορισμῷ καθυποβληθήσονται, ἀλλά καί παντελεῖ ἀκοινωνησίᾳ, καθώς καί ὁ κθ΄ κανών τῆς ἐν Λαοδικείᾳ συνόδου παρακελεύεται. Ἀλλ’ εἰπέ, τούτους ὀρθοδόξους μέν εἶναι, καταφρονητάς δέ τῶν ἐκκλησιαστικῶν παραδόσεων, καί ἀδιαφόρως ζῶντας∙ κἀντεῦθεν μετριωτέρως αὐτούς, ὡς σκανδαλοποιούς κολάζεσθαι. Διά γάρ τοῦτο καί ἡμεῖς τἀναντία τοῖς Ἰουδαίοις καί τοῖς ἄλλοις αἱρετικοῖς φρονοῦντες καί πράττοντες, καταλύομεν ἀνενδοιάστως, ὅταν ἐκεῖνοι νηστεύωσι, τυχόν διά τήν κατά τῆς Νινευΐ ἀπειλήν, ἤ καί δι’ ἑτέρας αἰτίας δοκούσας αὐτοῖς. Ἀπό μέν τοι τοῦ καθαιρεῖσθαι, καί ἀφορίζεσθαι τούς λαμβάνοντας ἐξ Ἰουδαίων τά τῆς ἑορτῆς αὐτῶν ξένια, τά ἄζυμα δηλαδή, καί τά λοιπά, λέγουσιν οἱ πολλοί, ἁλίσκεσθαι τούς ποιουμένους διά ἀζύμων τήν μυστικήν θυσίαν∙ εἰ γάρ τό ἁπλῶς, φησί, φαγεῖν ἄζυμα Ἰουδαϊκῆς ἑορτῆς, καθαίρεσιν ἐπάγει καί ἀφορισμόν, τό μεταλαμβάνειν αὐτῶν, ὡς Κυριακοῦ σώματος, καί παρομοίως ἐκείνοις διά τούτων τό Πάσχα ποιεῖν, ποίαν οὐχ ἕξει κατάγνωσιν καί κόλασιν; Σημείωσαι οὖν τόν τοιοῦτον κανόνα, καί ζήτει τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου κανόνα ξ΄. Ἀνίσως ἐκεῖνος ὁποῦ μέ ἀφωρισμένους μόνον συμπροσευχηθῇ, ἀφορίζεται, ἤ μέ καθῃρημένους μόνον, συγκαθαιρεῖται. Πόσῳ μᾶλλον ὁ μετά τῶν Χριστοκτόνων Ἰουδαίων συννηστεύων καί συνεορτάζων, Κληρικός μέν ὤν, καθαιρεῖται, Λαϊκός δέ, ἀφορίζεται; ὅθεν καί ὁ παρών Κανών διορίζει, ὅτι ὅποιος Ἐπίσκοπος, ἤ Πρεσβύτερος, ἤ Διάκονος, ἤ ὅλως ὑπάρχων ἐκ τοῦ καταλόγου τῶν Κληρικῶν, νηστεύει μαζή μέ τούς Ἰουδαίους, ἤ ἑορτάζει μέ αὐτούς τό Πάσχα, ἤ ἄλλας ἑορτάς, ἤ δέχεται ἀπό αὐτούς τά ξένια δῶρα τῆς ἑορτῆς των, ὅτι λογῆς εἶναι τά ἄζυμα1 (τά ὁποῖα αὐτοί κατά τάς ἡμέρας τοῦ φάσκα αὐτῶν τρώγουν, καί εἰς πᾶσαν ἑορτήν αὐτῶν, καί εἰς πᾶσαν θυσίαν ἄζυμα ἐπρόσφερναν), ἤ τοιοῦτον ἄλλον παρόμοιον, ἂς καθῄρεται. Εἰ δέ λαϊκός εἶναι, ἂς ἀφορίζηται. Διότι, κᾂν οἱ τά τοιαῦτα δεχόμενοι, καί συννηστεύοντες καί συνεορτάζοντες, δέν εἶναι ὁμόφρονες μέ τούς Ἰουδαίους (ὅτι ἂν ἦσαν τοιοῦτοι, ἔπρεπε ὄχι νά καθαιρεθοῦν ἤ νά ἀφορισθοῦν, ἀλλά καί τῷ ἀναθέματι νά παραδοθοῦν κατά τόν κθ΄ τῆς Λαοδικ.) ἀλλ’ ὅμως δίδουσι σκανδάλου ἀφορμήν, καί ὑποψίαν ὅτι τιμῶσι τῶν Ἰουδαίων τάς τελετάς, τό ὁποῖον εἶναι τῶν ὀρθοδόξων ἀλλότριον. Ἀφήνω νά λέγω, ὅτι καί μολύνονται οἱ τοιοῦτοι μέ τήν συναναστροφήν τῶν Χριστοκτόνων. Πρός τούς ὁποίους λέγει ὁ Θεός, νηστείαν καί ἀργίαν καί τάς ἑορτάς ἡμῶν μισεῖ ἡ ψυχή μου. Ὅρα εἰς τήν ἑρμηνείαν τοῦ ζ΄ Ἀποστολικοῦ. 1Σημείωσαι ἀπό τόν παρόντα κανόνα, ὅτι ὁμοίως πρέπει νά παιδεύωνται καί ἐκεῖνοι ὁποῦ δέχονται καί τρώγουσι τά μικρά κουρμπάνια τῶν ἀγαρηνῶν. Καί ἑξαιρέτως ἐκεῖνα τῶν θεοστυγῶν Μπαερμίων τους. Καί ὅσα ἄλλα συνειθίζουν εἰς τά σατανικά καί θεομισῆ σουνέτια τῶν παιδίων τους. Ἐντεῦθεν γίνεται φανερόν, πόσον ἀξιοκατάκριτοι εἰσίν οἱ Λατῖνοι, οἱ καινοτομήσαντες τό μυστήριον τῆς θείας Εὐχαριστίας, καί εἰσάξαντες ἐν αὐτῷ τά Ἰουδαϊκά ἄζυμα. Ὅτι δέ καινοτομία ἐστί τά ἄζυμα, πρόδηλον. Ἀπό γάρ Χριστοῦ, ἕως τοῦ ἀνγ΄ ἔτους, δι’ ἐνζύμου ἄρτου ἐλειτούργει ἡ τῶν Δυτικῶν Ἐκκλησία. Κατά τό ἔτος γάρ τοῦτο Λέων ὁ ἔννατος πρῶτος ἐφευρέτης τῶν ἀζύμων ἐγένετο. Ψευδέστατον δέ ἀπεδείχθη τό παρά τῶν Λατίνων προτεινόμενον, ὅτι ὁ Κύριος ἐτέλεσε τόν μυστικόν δεῖπνον δι’ ἀζύμου ἄρτου, α΄. ἀφ’ οὗ εὑρέθη ἔνζυμος ἄρτος, αὐτός ὁ ὑπό τοῦ Κυρίου παραδοθείς. Διηγεῖται γάρ Νικόλαος ὁ Ὑδροῦντος ἐν τῷ κατά ἀζύμων, ὅτι ὅταν οἱ Φράγγοι ἔλαβον τήν Κωνσταντινούπολιν, εὗρον εἰς τό Βασιλικόν σκευοφυλάκιον, τά τίμια ξύλα, τόν ἀκάνθινον στέφανον, τά σανδάλια τοῦ Σωτῆρος, καί ἕνα καρφί. Εὗρον δέ καί ἔν τινι σκεύει χρυσῷ λιθομαργαριτοκολλήτῳ ἄρτον, ἀπό τόν ὁποῖον ἔδωκεν ὁ Κύριος τοῖς Ἀποστόλοις. Δι’ ὅ καί ἐπιγραφήν τοιαύτην εἶχε. Ἐνθάδε κεῖται ὁ θεῖος ἄρτος, ὃν ὁ Χριστός τοῖς μαθηταῖς ἐν τῇ ὥρᾳ τοῦ δείπνου διένειμεν, εἰπών. «Λάβετε, φάγετε, τοῦτό ἐστι τό σῶμά μου». Ἐπειδή δέ ἦτον ἔνζυμος, ἠβουλήθησαν νά τό κρύψουν οἱ εὑρόντες αὐτόν δυτικοί, ὁ Ἀλλβεστανίας Ἐπίσκοπος, καί ὁ Βηθλεέμ ὑποψήφιος, ἀλλ’ οὐκ ἠδυνήθησαν Θεοῦ εὐδοκία (μαρτυρεῖ δέ ἀληθῆ τήν ἱστορίαν ταύτην καί Γεώργιος ὁ Κερκύρας, ἀκμάσας, κατά τό ἀρμστ΄ ἔτος). Καί β΄. ἀπεδείχθη, ἀφ’ οὗ πρῶτος ὁ Ἰωάννης Ἱεροσολύμων, καί παρ’ αὐτοῦ ὕστερον τήν ἀφορμήν λαβὼν ὁ πολυμαθής Εὐστράτιος ὁ Ἀργέντης, κατά ἀζύμων συνέγραψε, καί λόγοις γραφικοῖς καί ἀναντιρρήτοις ἀπέδειξεν, ὅτι ὁ Κύριος οὐκ ἔφαγε νομικόν φάσκα, ἐν ᾧ παρεδόθη χρόνῳ, καί ἀκολούθως, οὐδέ δι’ ἀζύμων τόν μυστικόν δεῖπνον ἐτέλεσεν. Ἀνάγνωθι καί τόν Δοσίθεον βιβλ. η΄, κεφ. ιβ΄ καί Νικόλαον Βούλγαριν ἐν τῇ ἱερᾷ Κατηχήσει.
