Περί τοῦ τούς ἐκ τῶν αἱρέσεων, τοὐτέστι Ναυατιανῶν, ἤτοι Φωτεινιανῶν, ἤ Τεσσαρεσκαιδεκατιτῶν, ἐπιστρεφόμενους, εἴτε κατηχουμένους, εἴτε πιστούς τούς παρ᾽ ἐκείνοις, μή προσδέχεσθαι, πρίν ἀναθεματίσωσι πᾶσαν αἵρεσιν, ἐξαιρέτως δέ ἐν ᾗ κατείχοντο· καί τότε λοιπόν τούς λεγομένους παρ᾽ αὐτοῖς πιστούς, ἐκμαθάνοντας τά τῆς πίστεως σύμβολα, χρισθέντας τε τῷ ἁγίῳ χρίσματι, οὕτω κοινωνεῖν τῶν μυστηρίων τῶν ἁγίων.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Περί τῶν αἱρέσεων τούτων καί ἄλλων πλειόνων ὁ τῆς δευτέρας οἰκουμενικῆς συνόδου ζ΄ περιέχει κανών. Ἐν γοῦν τῇ ἐξηγήσει τοῦ τοιούτου κανόνος εἴρηται, τίνες τε εἰσίν, αἱ αἱρέσεις αὗται, καί πῶς δέχονται οἱ ταύταις κατεχόμενοι, προσερχόμενοι τῇ ἐκκλησίᾳ, ἅπερ ἀναγινωσκόμενα ἑρμηνεύουσι καί τόν παρόντα κανόνα.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Ἀνάγνωθι τόν ζ΄ κανόνα τῆς β΄ συνόδου, τόν ιθ΄ τῆς πρώτης, τόν ϟε΄ τῆς ἕκτης, καί μάθῃς περί ὧν καί ὁ παρών κανών διέξεισιν.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Ναυατιανοί, καί Φωτεινιανοί, καί Τεσσαρεσκαιδεκατῖται, εἰ μή τάς τε ἄλλας αἱρέσεις ἀναθεματίζομεν, καί τήν οἰκείαν, ἀπρόσδεκτοι∙ μετά μέντοι τό ἀνάθεμα, χριόμενοι κοινωνείτωσαν. Οὗτοι τάς τε ἄλλας αἱρέσεις, καί τήν οἰκείαν ἀναθεματίζοντες, προσδέχονται παρά τῆς ἐκκλησίας, καί μόνῳ τῷ ἁγίῳ μύρῳ χρίονται. Ἀλλ’ οἱ μέν Ναυατιανοί, καί οἱ Τεσσαρεσκαιδεκατῖται, καί οἱ Φωτεινιανοί, τοῦ ἁγίου καί σωτηριώδους βαπτίσματος χρήζουσιν∙ ὅτι περ ὁ ἀρχηγός ὁ αὐτῶν Φωτεινός πολλάς αἱρέσεις ἀνενεώσατο, τήν τε τοῦ Σαμοσατέως Παύλου, καί Σαβελλίου τοῦ Λίβυος, καί τοῦ Μοντανοῦ, οὐκ ἄναρχον δογματίσας τόν Θεοῦ λόγον, οὐδέ ποιητήν τῶν αἰώνων πάντων, οὐδέ πάσης τῆς κτίσεως προϋπάρχοντα, ἀλλά νέον καί πρόσφατον, καί ἀρχήν λαβόντα ἀπό τῆς κατά σάρκα γεννήσεως ἐκ τῆς παρθένου. Τῶν δέ Τεσσαρεσκαιδεκατιτῶν ἡ αἵρεσίς ἐστι, τό ἐν τῇ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ τῆς σελήνης ἡμέρᾳ, καί ἐν δευτέρᾳ, ἤ τρίτῃ, ἤ τετράδι ἐμπέσῃ, τήν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἑορτάζειν ἀνάστασιν. Οὐ παραδέχονται δέ, κατά τούς Ναυατιανούς, καί τήν τῶν ἐπιστρεφόντων μετάνοιαν. Κέχρηνται δέ καί νόθοις βιβλίοις, καί ἄλλα τινά τοιαῦτα φρονοῦσι.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ἀκολούθως μέ τόν ζ΄ τῆς β΄ λέγει καί ὁ παρών Κανών, διορίζων, ὅτι οἱ Ναυατιανοί (περί ὧν ὅρα τόν η΄ τῆς α΄) καί οἱ Φωτεινιανοί1 (περί ὧν ὅρα τόν α΄ τῆς β΄) καί οἱ Τεσσαρεσκαιδεκατῖται (περί ὧν ὅρα τόν ζ΄ τῆς β΄) ἐπιστρέφοντες εἰς τήν ὀρθοδοξίαν, νά μή δέχωνται εἰς τήν κοινωνίαν τῶν μυστηρίων, πρό τοῦ να ἀναθεματίσουν κάθε ἄλλην αἵρεσιν, μάλιστα δέ τήν ἐδική των, εἴτε κατηχούμενοι εἶναι, εἴτε οἱ παρ’ αὐτοῖς ὀνομαζόμενοι πιστοί. Καί ἀφ’ οὗ τοῦτο ποιήσουν, καί μάθουν τά τῆς ὀρθοδόξου πίστεως δόγματα, τότε νά χρίωνται μέ τό ἅγιον μῦρον, καί οὕτω νά μεταλαμβάνωσι τά θεῖα μυστήρια. Ἐπειδή ἐβαπτίζοντο ἀπαραλλάκτως, ὡς καί οἱ ὀρθόδοξοι, καί διά τοῦτο δέν ἐχρειάζοντο νά βαπτισθοῦν δεύτερον. Ὅρα καί τόν μστ΄ καί μζ΄ Ἀποστολικόν. Καί μάλιστα τόν ζ΄ τῆς β΄.

1Σημείωσαι ὅτι κατά τόν ἀνώνυμον ἑρμηνευτήν τῶν κανόνων οἱ Φωτεινιανοί, ἐπειδή καί ἀνανέωσαν τήν αἵρεσιν Παύλου τοῦ Σαμοσατέως καί Σαβελλίου καί Μοντανοῦ, οὐχί ἄναρχον καί ποιητήν τῶν αἰώνων φρονοῦντες τόν Θεόν λόγον, ἀλλά νέον καί ἀρχήν λαβόντα ἐκ τῆς Παρθένου, διά τοῦτο πρέπει καί αὐτοί νά βαπτίζωνται προσερχόμενοι εἰς τήν ὀρθοδοξίαν, καθὼς καί οἱ Παυλιανισταί (κατά τόν ιθ΄ τῆς α΄) καί οἱ Σαβελλιανισταί, καί Μοντανισταί (κατά τόν ζ΄ τῆς β΄), ὧν τήν αἵρεσιν ἐδανείσθησαν.