Περί τοῦ μή ἐξεῖναί τινι τῶν ἁπάντων βιβλία τῆς Παλαιᾶς καί Καινῆς Διαθήκης, τῶν τε ἁγίων καί ἐγκρίτων ἡμῶν κηρύκων καί διδασκάλων, διαφθείρειν, ἤ κατατέμνειν, ἤ τοῖς βιβλιοκαπήλοις, ἤ τοῖς λεγομένοις μυρεψοῖς, ἤ ἄλλῳ τινί τῶν ἁπάντων πρός ἀφανισμόν ἐκδιδόναι· εἰ μή τι ἄρα τέλεον, εἴτε ὑπό σητῶν, ἤ ὕδατος, ἤ ἑτέρῳ τρόπῳ ἀχρειωθῇ. Ὁ δέ τι τοιοῦτο ποιεῖν ἀπό τοῦ νῦν ἁλισκόμενος, ἐπί ἐνιαυτόν ἀφοριζέσθω. Ὁμοίως καί ὁ τάς τοιαύτας βίβλους ὠνούμενος· εἰ μήτε αὐτός ταύτας κατέχει πρός οἰκείαν ὠφέλειαν, μήτε ἑτέρῳ πρός εὐεργεσίαν καί τό διανεῖμαι ἀποδοίη, ἀλλά ταῦτα διαφθείρειν ἐπιχειρήσοι, ἀφοριζέσθω.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Τά βιβλία τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς, τῆς τε Παλαιᾶς Διαθήκης, καί τῆς Καινῆς, καί τά τῶν ἁγίων Πατέρων καί διδασκάλων, τῶν ἐγκριθέντων, δηλαδή τῶν μετά δοκιμασίας δεχθέντων· (πολλοί γάρ συνεγράψαντο περί πίστεως λόγους καί ἑρμηνείας Γραφῶν, ἀλλ’ ἀπεβλήθησαν καί ἀπεδοκιμάσθησαν)· τά γοῦν τῆς Παλαιᾶς καί Νέας Διαθήκης βιβλία, καί τά τῶν ἐγκριθέντων Πατέρων, φυλάττεσθαι ὁ κανών κελεύει, ἀλλά μή διαφθείρεσθαι, μηδέ κατατέμνεσθαι, μηδέ τοῖς βιβλιοκαπήλοις, ἤ τοῖς μυρεψοῖς ἐκδίδοσθαι πρός ἀφανισμόν· βιβλιοκαπήλους δέ, οὐ τούς τά βιβλία πωλοῦντάς φησιν ὁ κανών, ἀλλά τούς ἀπαλείφοντας, ἤ καί ἄλλως χρωμένους ταῖς βίβλοις, εἰς ἀφανισμόν τῶν ἐν αὐτοῖς γεγραμμένων. Τά δέ ὑπό σκωλήκων ἴσως βρωθέντα, ὡς τέλεον διαφθαρῆναι, ἤ ὑπό ὕδατος, ἤ ἄλλως ἀχρειωθέντα, ὡς μή χρησιμεύειν εἰς ἀνάγνωσιν, εἰ ἀπαλείψει τις, οὐχ ὑποπεσεῖται τῷ ἐπιτιμίῳ, ὅπερ ἐστί, τό ἐπί ἐνιαυτόν ἀφορίζεσθαι τόν παραβαίνοντα τόν κανόνα. Παραβάτης δ’ ἐστί καί ὁ πωλῶν ταῦτα ἐπί διαφθορᾷ, καί ὁ οὕτως ὠνούμενος.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Τινές δι’ αἰσχροκέρδειαν βιβλία τῶν θείων Γραφῶν ἐμπορευόμενοι, ἀπήλειφον, ἤ καί κατέτεμνον, μή συλλογιζόμενοι τήν ἐντεῦθεν τοῦ Θεοῦ κατάκρισιν. Διορθούμενοι οὖν τά περί τούτου οἱ θεῖοι καί ἅγιοι Πατέρες, διωρίσαντο, μή ἔχειν ἐπ’ ἀδείας τινά τῶν ἁπάντων διαφθείρειν, ἤ κατατέμνειν, ἤ πωλεῖν πρός μυρεψούς, ἤ βιβλιοκαπήλους, χάριν ἀπαλοιφῆς, ἤ κατατομῆς, οἱονδηποτοῦν βιβλίον ἐκ τῆς θείας Γραφῆς, ἔκ τε τῆς Παλαιᾶς δηλονότι Διαθήκης, καί τῆς Νέας, εἰ μήπου τό τοιοῦτον βιβλίον, ἤ ἀπό ὕδατος, ἤ ἀπό σκωλήκων, ἤ ἀπό ἑτέρου τρόπου, πυρός δηλονότι, πάμπαν ἀχρειωθῇ. Τόν δέ παρά ταῦτα ποιοῦντα, ἐπί ἐνιαυτόν ἀφορίζεσθαι· Παρομοίως δέ ἀφορίζεσθαι καί τόν ἐξωνούμενον οὕτω ταῦτα, καί μή ἐπικτώμενον αὐτά ἤ διά οἰκείαν, ἤ διά ἀλλοτρίαν ὠφέλειαν. Ἀκούων δέ τοῦ κανόνος λέγοντος, μή ἀπαλείφεσθαι, ἤ ὁπωσδήποτε διαφθείρεσθαι βιβλίον τῆς Παλαιᾶς, ἤ τῆς Καινῆς Διαθήκης, ἤ ἕτερον τῆς θείας Γραφῆς, περί ἐκείνων τῶν βιβλίων λέγε τόν κανόνα διαλέγεσθαι, τῶν ἐκχωρηθέντων ἀναγινώσκεσθαι· τά γάρ ἀπρακτήσαντα καί κατατέμνων τις, καί ἀπαλείφων, οὐ κολασθήσεται. Σημείωσαι δέ ταῦτα διά τούς βιβλιοκαπήλους, τούς ἀπαλείφοντας τάς μεμβράνας τῶν θείων Γραφῶν, καί μή παραδέξῃ τούτους λέγοντας, ὡς ἐφεῖται τόδε τι βιβλίον ἐκ τῆς θείας Γραφῆς ἀπαλείφειν, καί ἕτερον ἐν τοῖς ἁπαλειφεῖσι μεταγράφειν· ἑνός γάρ ἀτόπου δοθέντος, καί ἕτερα πολλά ἄτοπα συνακολουθήσουσιν. Οἱ μέν τοι βιβλιοπῶλαι ἐπαινετέοι εἰσίν.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Οὐ διαφθερεῖς θεῖον βιβλίον, οὐδέ δώσει διαφθαρῆναι, εἰ μή τέλεον κατηχρείωται. Οὐκ ἐξέσται τινί τῶν ἁπάντων βιβλίων τῆς Παλαιᾶς ἤ τῆς Καινῆς Διαθήκης, καί τῶν ἐγκρίτων καί ἁγίων ἡμῶν διδασκάλων, διαφθείρειν, ἤ τοῖς βιβλιοκαπήλοις, ἤ τοῖς μυρεψοῖς διδόναι, πρός τό καταλύσαι καί ἀφανίσαι αὐτό, εἰ μή τέλεον ἠχρειώθη ὑπό σητῶν, ἤ ὕδατος, ἤ ἑτέρου τρόπου. Ὁ δέ παραβαίνων τό ὁρισθέν, ἐπί ἐνιαυτόν ἀφορίζεται.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Δέν εἶναι ἄδεια, λέγει ὁ παρών Κανών, εἰς κᾀνένα νά φθείρῃ, ἤ νά κατακόπτῃ1 βιβλία τῆς Παλαιᾶς καί Νέας Γραφῆς, καί τῶν ἐγκρίτων διδασκάλων, ἤτοι τῶν ἐγκριθέντων, καί μετά δοκιμασίας δεχθέντων (πολλοί γάρ βιβλία συνέγραψαν, ἀλλ’ ἀπεβλήθησαν, καί ἀπεδοκιμάσθησαν), ἤ νά δίδῃ ταῦτα εἰς τούς καπήλους τῶν βιβλίων, ἤτοι τούς σβύνοντας, ἤ ἄλλως διαφθείροντας τά βιβλία, ἤ εἰς τούς πωλοῦντας τά μῦρα, ἤ εἰς ἄλλον κᾀνένα, διά νά τά ἀφανίζουν∙ ἔξω μόνον ἂν ἐκαταφαγώθησαν τελείως ἀπό τούς σκώληκας, ἤ ἐσάπησαν, καί ἐσβύσθησαν τά γράμματα των ἀπό τήν παλαιότητα, ὥστε ὁποῦ νά μήν ἀναγινώσκωνται∙2 ὅποιος δέ ἤθελε κάμει κᾀνένα τοιοῦτον, ἕνα χρόνον ἂς ἀφορίζεται. Ὠσαύτως δέ νά ἀφορίζεται καί ἐκεῖνος ὁποῦ ἀγοράσοι τά τοιαῦτα βιβλία, ὄχι διά νά ὠφελήσῃ τόν ἑαυτόν του μέ τήν ἀνάγνωσιν αὐτῶν, οὔτε διά νά τά δώσῃ εἰς τό νά ὠφελήσῃ ἄλλον, ἀλλά διά νά τά διαφθείρῃ.

1Ἐντεῦθεν γίνεται φανερόν, πόσον ἀξιοκατάκριτοι εἶναι ἐκεῖνοι, ὁποῦ κόπτουσι τά μεμβράϊνα ἱερά βιβλία, διά νά τά κάμνουσι δολώματα τῆς ἀλιευτικῆς, ἤ διά νά βάλλουσι μέσα καπνούς, ἤ ἄλλα τινά εἴδη∙ ἤ κόπτουσι τούς ἁγίους, καί ἁπλῶς τά πλουμίδια ἐν τοῖς βιβλίοις περιεχόμενα, ἤ τά ῥίπτουσιν εἰς τόν φοῦρνον διά νά καοῦν, ἤ γράφουν βάρβαρά τινα καί ἀχρεῖα εἰς τά περιθόριά των∙ ἀλλ’ οὐδέ ἁπλῶς πρέπει νά γράφῃ τινάς εἰς ἱερά βιβλία, κᾂν καί τά γραφόμενα ἀποβλέπουν πρός διόρθωσιν, ἤ ἑρμηνείαν τῶν ἐν τῇ βίβλῳ: ἔξω μόνον ἂν τό βιβλίον ᾖναι ἴδιον τοῦ γράφοντος, ἤ καί μέ ἄδειαν τοῦ ἔχοντος τό βιβλίον κάμῃ τοῦτο. Πάντα γάρ ταῦτα, φθορά, καί ἀχρείωσις τῶν βιβλίων ἐστίν, ἥτις ἀφορισμῷ κατακρίνεται ἀπό τόν παρόντα Κανόνα.2Πλήν ἀλλά καί τότε δέν πρέπει τά τοιαῦτα ἱερά, καί ἅγια βιβλία, νά τά μεταχειρίζεται τινάς εἰς φοντανέλλας, καί εἰς ἄλλας ἀτίμους, καί αἰσχράς ὑπηρεσίας, οὔτε νά τά δίδῃ εἰς ἄλλους, ὁποῦ ἔχουν νά τά μεταχειρισθοῦν εἰς παρομοίας ὑπηρεσίας. Ἀλλά ἤ νά τά καίῃ, ἤ νά τά ῥίπτῃ, ἤ νά τά θάπτῃ καλλίτερα εἰς τόπον ἀπάτητον, ἵνα μή βεβηλοῦνται τά ἅγια, καί ἱερά περιέχοντα λόγια. Ἁρμόζει γάρ καί εἰς τήν ὑπόθεσιν ταύτην τό τοῦ Ἡσαΐου ἐκεῖνο. Καί ἔσται ἡ ἀνάπαυσις αὐτοῦ (τοῦ Χριστοῦ δηλαδή καί Θεοῦ) τιμή (κεφ. ια΄ 10). Λέγω δέ ταῦτα, καθ’ ὅτι, τά μέν εἰς τόν καιρόν τῆς συνόδου ταύτης βιβλία, μεμβράϊνα ὄντα τά περισσότερα, ἠδύναντο καί τά γράμματα νά ἀξαλειφθοῦν τελείως ἀπό αὐτά. Εἰς δέ τά τωρινά, χάρτινα ὄντα, πάντοτε διαμένουν τά γράμματα, ὅσον καί ἂν παλαιωθοῦν, δι’ ὃ καί πρέπει νά μήν ἀτιμάζωνται.