Εἴ τις κληρικός, ἤ λαϊκός, εἰσέλθῃ εἰς συναγωγήν Ἰουδαίων, ἤ αἱρετικῶν, προσεύξασθαι, καί καθαιρείσθω καί ἀφοριζέσθω.
Μέγα ἁμάρτημα ὁ κανών ἡγεῖται, τό Χριστιανόν εἰς Ἰουδαίων συναγωγήν, ἤ αἱρετικῶν, χάριν προσευχῆς, εἰσιέναι. Τίς γάρ συμφώνησις Χριστῷ πρός βελίαρ; ἤ τις μερίς πιστῷ μετά ἀπίστου, κατά τόν μέγαν Ἀπόστολον; Ἡ μέν γάρ τῶν Ἰουδαίων συναγωγή, οὐδ’ αὐτοῖς ἐκείνοις εἰς θυσίαν ἀρκοῦσά ἐστιν∙ ἀπηγόρευται γάρ αὐτοῖς ἔξω τῆς Ἱερουσαλήμ θυσίαν προσάγειν∙ εἰ δ’ ἐκεῖνοι εἰς τάς συναγωγάς αὐτῶν εἰσιόντες παρανομοῦσι, πολλῷ πλέον Χριστιανός τοῖς τοῦ Χριστοῦ ἀναιρέταις συνευχόμενος, κριθείη παρανομῶν; Ἡ δέ τῶν αἱρετικῶν σύναξις ἐναντία τοῖς ὀρθοδόξοις πρεσβευόντων, κἀκείνη ὀρθοδόξοις οὐ τιμητέα, μᾶλλον μέν οὖν καί ἀποβλητέα. Τινές μέν οὖν ὡς μεγάλα ἁμαρτάνοντας, τούς εἰσιόντας εἰς τάς τοιαύτας συναγωγάς δι’ εὐχήν, διπλῇ, φασί, τιμωρίᾳ τόν κανόνα τοῦτον ὑπάγειν, καθαιρέσει, δηλαδή, καί ἀφορισμῷ. Ἄλλοι δέ μερίζειν λέγουσι τόν κανόνα τάς τιμωρίας πρός κληρικούς τε, καί λαϊκούς∙ καί τήν μέν καθαίρεσιν κατά τῶν ἱερωμένων ψηφίζεσθαι, κατά δέ γε τῶν λαϊκῶν, τόν ἀφορισμόν. Καί ὁ χρυσοῦς δέ τήν γλῶτταν Ἰωάννης, ἐν τοῖς κατά Ἰουδαίων λόγοις πάνυ καθάπτεται τῶν Ἀντιοχέων, ὡς συνεορταζόντων τοῖς Ἰουδαίοις. Ὁ δέ ια΄ τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου κανών, πᾶσιν ἀπαγορεύει τό ἐσθίειν τά παρά Ἰουδαίοις ἄζυμα, καί τό τούτοις προσοικειοῦσθαι, ἤ ἐν νόσοις αὐτούς προσκαλεῖσθαι, καί ἰατρείας παρ’ αὐτῶν λαμβάνειν, ἤ συλλούεσθαι αὐτοῖς∙ καί τούς μή φυλάσσοντας τόν κανόνα ἱερωμένους μέν, καθαιρεῖ, λαϊκούς δέ, ἀφορίζει. Ἐν μέν τῷ με΄ ἀποστολικῷ κανόνι ἡρμηνεύθη παρ’ ἡμῶν, ὅπως νοεῖται τό συνεύξασθαι μετά αἱρετικῶν. Ἐνταῦθα δέ διορίζεται ὁ κανών, τόν ἐπί συναγωγῇ Ἰουδαίων ἤ αἱρετικῶν, προσευξάμενον, κληρικόν μέν ὄντα, καθαιρεῖσθαι, λαϊκόν δέ, ἀφορίζεσθαι, οὕτω γάρ διαιρετέον τά τῆς κολάσεως, ὅτι μηδέ πέφυκε καθαιρεῖσθαι τόν λαϊκόν∙ εἰ δέ καί καθαιρεῖσθαι, καί ἀφορίζεσθαι εἴπῃς τόν τοιαῦτα ποιοῦντα κληρικόν, οὐχ ἁμάρτῃς τοῦ δέοντος. Ἀνάγνωθι καί τόν ια΄ κανόνα τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου, διοριζόμενον πόῤῥω ἀπέχειν τῶν Ἰουδαίων πάντας τούς χριστωνύμους, ἱερωμένους δηλαδή καί λαϊκούς, καί μηδέ μέχρι ἰατρείας, ἤ ἄλλης τινός αἰτίας, τούτοις συγκοινωνεῖν∙ ἤ μήν, τούς μέν καθαιρεῖσθαι, τούς δέ ἀφορίζεσθαι. Ὁ Ἰουδαίοις συνευχόμενος, ἀφορίζεται. Ὁ εἰσελθών εἰς συναγωγήν Ἰουδαίων, ἤ αἱρετικῶν, καί προσευξάμενος μετ’ αὐτῶν, εἰ μέν κληρικός ἐστι, καθαιρεῖται, ὡς φρονῶν τά τῶν Ἰουδαίων∙ εἰ δέ λαϊκός, ἀφορίζεται. Ὁ δέ ἐν οἴκῳ συνευξάμενος μόνον αἱρετικοῖς ἐπίσκοπος, ἤ πρεσβύτερος, ἤ διάκονος, ἀφορίζεται κατά τόν με΄ κανόνα. (αρίθμηση Πηδαλίου 65ος κανόνας). Μέγα ἁμάρτημα λογιάζει ὁ παρών Κανών τό νά ἔμβῃ τινάς Χριστιανός μέσα εἰς συναγωγήν Ἰουδαίων, ἤ Αἱρετικῶν, διά νά προσευχηθῇ. Τίς γάρ μερίς πιστῷ μετά ἀπίστου, κατά τόν θεῖον Ἀπόστολον; Διότι ἂν οἱ ἴδιοι Ἰουδαῖοι ἐμβαίνοντες εἰς τάς συναγωγάς αὐτῶν, καί θυσίας ποιοῦντες, παρανομοῦσι, μέ τό νά ᾖναι ἐμποδισμένον ἔξω τῆς Ἱερουσαλήμ θυσίας νά προσφέρωσι, κατά τόν νόμον; (ὡς μαρτυρεῖ τοῦτο Ἰουστῖνος ὁ θεῖος ἐν τῷ πρός Τρύφωνα διαλόγῳ. Ὁ Σωζομενός Ἐκκλησιαστική ἱστορία βιβλ. ε΄, κεφ. 21 καί ὁ Χρυσόστομος λόγῳ β΄ κατά Ἰουδαίων). Πόσῳ μᾶλλον παρανομεῖ ὁ Χριστιανός ἐκεῖνος ὁποῦ συμπροσεύχεται μέ τούς σταυρωτάς τοῦ Χριστοῦ; ἀλλά καί ἡ τῶν Αἱρετικῶν Ἐκκλησία καί σύναξις, ὡς ἐναντία φρονοῦσα εἰς τούς ὀρθοδόξους, δέν πρέπει νά τιμᾶται ἀλλά μᾶλλον νά ἀποβάλληται. Ὅθεν καί ὁ παρών Κανών διορίζεται, ὅτι, ὅποιος Κληρικός, ἤ Λαϊκός, ἤθελεν ἔμβῃ μέσα εἰς τήν συναγωγήν τῶν Ἰουδαίων, καί Αἱρετικῶν χάριν προσευχῆς, ὁ μέν Κληρικός, ὡς μεγάλα ἁμαρτήσας, ἂς καθῄρηται ἐν ταὐτῷ καί ἂς ἀφορίζηται. Ὁ δέ Λαϊκός, ἂς ἀφορίζηται μόνον. Ἐπειδή καθ’ ὃ Λαϊκός ὀλιγώτερον ἥμαρτεν ἀπό τόν Κληρικόν, τοῦτο ποιήσας, καί ἐπειδή καθαιρῆναι, ὡς Λαϊκός ὤν, οὐ δύναται. Ἤ, ὀρθότερον, καθὼς ἄλλοι ἑρμηνεύουσιν, ὁ μέν Κληρικός ὁ εἰς συναγωγήν Ἰουδαίων, ἤ Αἱρετικῶν εἰσελθὼν διά νά προσευχηθῇ, ἂς καθῄρηται. Ὁ δέ Λαϊκός ἂς ἀφορίζηται. Ἀνάγνωθι καί τάς ἑρμηνείας τοῦ ζ΄ καί με΄ τῶν Ἀποστολικῶν Κανόνων. 1Ἐν ἄλλοις δέ οὕτως ἔχει. Ὁ μέν, καθαιρείσθω. Ὁ δέ, ἀφοριζέσθω.
