Ἐπειδή περ κανών ἐστιν, ὁ λέγων· Δίς τοῦ ἕτους καθ᾿ ἑκάστην ἐπαρχίαν χρῆναι γίνεσθαι διά συναθροίσεως ἐπισκόπων τάς κανονικάς συζητήσεις· διά τήν συντριβήν καί τό ἐνδεῶς ἔχειν πρός ὁδοιπορίαν τούς συναθροιζομένους, ὥρισαν οἱ τῆς ἕκτης συνόδου ὅσιοι Πατέρες, ἐξ ἅπαντος τρόπου καί προφάσεως, ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ γίνεσθαι, καί τά ἐσφαλμένα διορθοῦσθαι. Τοῦτον οὖν τόν κανόνα καί ἡμεῖς ἀνανεοῦμεν· καί εἴ τις εὑρεθῇ ἄρχων τοῦτο κωλύων, ἀφοριζέσθω. Εἰ δέ τις ἐκ τῶν μητροπολιτῶν ἀμελήσοι τοῦτο γίνεσθαι, ἐκτός ἀνάγκης, καί βίας, καί τινος εὐλόγου προφάσεως, τοῖς κανονικοῖς ἐπιτιμίοις ὑποκείσθω· Τῆς δέ συνόδου γενομένης περί κανονικῶν καί εὐαγγελικῶν πραγμάτων, δεῖ τοῖς συναθροισθεῖσιν ἐπισκόποις ἐν μελέτῃ καί φροντίδι γίνεσθαι τοῦ φυλάττεσθαι τάς θείας καί ζωοποιούς ἐντολάς τοῦ Θεοῦ. Ἐν γάρ τῷ φυλάττεσθαι αὐτάς ἀνταπόδοσις πολλή· ὅτι καί λύχνος ἡ ἐντολή· νόμος δέ, φῶς, καί ὁδός ζωῆς ἔλεγχος καί παιδεία· καί, Ἡ ἐντολή Κυρίου τηλαυγής φωτίζουσα ὀφθαλμούς. Μή ἔχειν δέ ἄδειαν τόν μητροπολίτην, ἐξ ὧν ἐπιφέρεται ὁ ἐπίσκοπος μετ᾿ αὐτοῦ, ἤ κτῆνος, ἤ ἕτερον εἶδος ἀπαιτεῖν. Εἰ γάρ τοῦτο ἐλεγχθῇ πεποιηκώς, ἀποτίσει τετραπλάσιον.
Περί τοῦ γίνεσθαι συνόδους ἐν ταῖς ἐπαρχίαις καθ’ ἕκαστον ἔτος, διάφοροι κανόνες διαλαμβάνουσι, καί ὁ παρών δέ οὗτος∙ καί μέμνηται τοῦ κανόνος τῆς στ΄ συνόδου, ἥτις ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ διετυπώσατο γίνεσθαι τάς συνόδους ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, ἵνα μή πολλήν ὄχλησιν καί καινοτομίαν ἐν ταῖς ὁδοιπορίαις οἱ ἐπίσκοποι ἔχωσι. Καί ἀνανεοῖ τήν περί τῶν συνόδων παλαιοτέραν διάταξιν∙ καί, εἰ ἄρχων κωλύσει, φησί, τό γίνεσθαι σύνοδον, ἀφοριζέσθω∙ καί τούς ἀμελοῦντας τοῦ πράγματος μητροπολίτας, εἰ μή ἀνάγκῃ τις μεσολαβήσῃ καί βίᾳ, κανονικοῖς ὑποβάλλει ἐπιτιμίοις. Ὅτε δέ γένηται σύνοδος περί κανονικῶν καί εὐαγγελικῶν πραγμάτων, δεῖ τούς ἐπισκόπους φροντίζειν, εἰ φυλάττονται αἱ θεῖαι ἐντολαί. Κανονικά μέν οὖν πράγματα εἶεν ἄν οἱ ἀφορισμοί, εἰ δικαίως γίνονται σκοπούμενοι, εἰ δι’ οἰκονόμων, ὄντων ἐκ τῶν κλήρων αὐτῶν, τά τῶν ἐκκλησιῶν διοικοῦσιν οἱ ἐπίσκοποι∙ καί τοιαῦτά τινα, ἅ οἱ κανόνες γίνεσθαι διατάττονται. Εὐαγγελικά δέ, ἅ διά τοῦ εὐαγγελίου ἡμῖν ἐπιτάττονται, οἷόν ἐστι τό βαπτίζειν εἰς ὅνομα Πατρός, καί Υἱοῦ, καί ἁγίου Πνεύματος, καί τό μή ἐκβάλλειν τινά τήν γυναῖκα αὐτοῦ, ἐκτός λόγου πορνείας, καί ἄλλα τοιαῦτα. Ταῦτα γάρ πάντα ἠρεύνων, εἰ ἐν ταῖς χώραις αὐτῶν ἐγίνοντο, οἱ ἀρχιερεῖς ἀθροιζόμενοι, καί εἰ κατά τάς θείας ἐντολάς βιοῦσιν οἱ ἄνθρωποι. Καί μαρτυρίας γραφικάς ὁ κανών παράγει ἔκ τε τοῦ Ψαλτῆρος, καί ἐκ τῶν Παροιμιῶν. Καί ἐπί τούτοις προστίθησιν, ὅτι, συναγομένων τῶν ἐπισκόπων ἔνθα ὁ μητροπολίτης τῆς ἐπαρχίας ὁρίσει κατά τόν κανόνα, οὐχ ἕξει ὁ μητροπολίτης ἐξουσίαν ἀπαιτεῖν τι ἐξ αὐτῶν, οὔτε κτῆνος, ἵππον, τυχόν, ἤ ἡμίονον, οὔτε τι ἕτερον εἶδος∙ εἰ δέ ἀπαιτήσας καί λαβών τι ἐλεγχθείη, ἀποδώσει τό τετραπλοῦν. Κανόνων διαφόρων διοριζομένων, πότε ὀφείλουσι γίνεσθαι σύνοδοι, καί τῶν μέν λεγόντων, ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ συνέρχεσθαι τούς ἐπαρχιώτας ἐπισκόπους, τῶν δέ, δίς τοῦ ἔτους∙ ὁ παρών κανών, διά τήν ἐκ τῆς ὁδοιπορίας συντριβήν τῶν ἐπισκόπων, κατηκολούθησε τῷ η΄ κανόνι τῆς στ΄ συνόδου, τῷ διοριζομένῳ ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ τούτους συναθροίζεσθαι, καί διωρίσατο οὕτω γίνεσθαι, εἰ μή τις ἀνάγκη καί βία, ἤ ἄλλη πρόφασις εὔλογος τήν συνέλευσιν παρεμποδίσει∙ τούς δέ μή οὕτω ποιοῦντας ἀρχιερεῖς τοῖς κανονικοῖς ἐπιτιμίοις ὑποκεῖσθαι∙ ἀλλά καί τούς πολιτικούς ἄρχοντας, τούς κωλύοντας τοῦτο γίνεσθαι, ἀφορίζεσθαι. Ὅτε μέντοι, φησίν, ἡ σύνοδος γένηται, ὀφείλουσιν οἱ ἐπίσκοποι φροντίζειν τοῦ φυλάττεσθαι τάς εὐαγγελικάς καί κανονικάς παραδόσεις, καί τάς ἄλλας ἐντολάς τοῦ Θεοῦ. Καί κανονικαί μέν παραδόσεις εἰσίν οἱ εὔλογοι καί παράλογοι ἀφορισμοί, αἱ καταταγαί τῶν κληρικῶν, αἱ διοικήσεις τῶν ἐπισκοπικῶν πραγμάτων, καί τά τοιαῦτα. Εὐαγγελικαί δέ, παραδόσεις καί ἐντολαί τοῦ Θεοῦ, τό βαπτίζειν εἰς τό ὄνομα τοῦ Πατρός, καί τοῦ Υἱοῦ, καί τοῦ ἁγίου Πνεύματος∙ τό, Μή μοιχεύσῃς, Μή πορνεύσῃς, μή ψευδομαρτυρήσῃς, καί τά ὅμοια. Ἐπεί δέ ἔμαθον οἱ Πατέρες, ὅτι ἐν ταῖς συνελεύσεσι τῶν ἐπισκόπων μητροπολῖταί τινες κατεξουσιάζουσιν αὐτῶν, καί ἀπαιτοῦσιν ἵππους, ἤ ἕτερά τινα εἴδη, ὥρισαν καί τοῦτο σχολάσαι, καί τόν τοιοῦτόν τι ποιήσοντα μητροπολίτην, ἀντιστρέφειν τό διδόμενον εἰς τό τετραπλοῦν. Καλῶς δ’ εἶπεν ὁ κανών, μή ἔχειν ἐπ’ ἀδείας τόν μητροπολίτην ἀπαιτεῖν τι ἐξ ὧν ὁ ἐπίσκοπος ἐπιφέρεται∙ εἰ, γάρ ἑκοντί ὁ ἐπίσκοπος θελήσει δεξιώσασθαι τόν μητροπολίτην αὐτοῦ διά τινος πράγματος, οὐ κωλυθήσεται τοῦτο ποιεῖν. Ζήτει τό η΄ κεφ., τοῦ η΄ τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος, καί τόν η΄ κανόνα τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου. Ἐπεί μή δυνατόν, κατά τό πάλαι δόξαν, δίς τοῦ ἔτους γίνεσθαι σύνοδον∙ γινέσθω ἅπαξ κατά τό δόξαν τῇ ἕκτῃ∙ καί ὁ κωλύσας ἄρχων, ἀφοριζέσθω∙ καί ὁ ἀμελήσας ἐπίσκοπος, ἐπιτιμάσθω. Τῆς συνόδου δέ γινομένης, εἴπερ ὁ μητροπολίτης ἀφέληταί τι τῶν τοῦ ἐπισκόπου, ἀποτίσει τετραπλάσιον. Βεβαιοῖ καί αὕτη ἡ σύνοδος τό ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ γίνεσθαι σύνοδον ἐν ἑκάστῃ ἐπαρχίᾳ∙ καί τόν μέν κατά χώραν ἄρχοντα, εἰ εὑρεθῇ κωλύων τήν τῶν ἐπισκόπων συνέλευσιν, τήν διά κανονικά καί εὐαγγελικά πράγματα γινομένην, ἀφορίζει∙ τόν δέ μητροπολίτην τόν ἀμελοῦντα τοῦτο γενέσθαι, ἄνευ τινός ἀνάγκης καί βίας, κανονικοῖς ἐπιτιμίοις καθυποβάλλει. Προστάττει δέ καί τό μή ἔχειν ἄδειαν τόν μητροπολίτην ἀφαιρεῖσθαί τι ὧν οἱ ἐπίσκοποι ἐπιφέρονται μεθ’ ἑαυτῶν, ἤ κτῆνος, ἤ ἕτερον εἶδος. Εἰ δέ ἐλεγχθῇ ἀφελόμενός τι ἐξ αὐτῶν, ἀπαιτεῖσθαι τοῦτο εἰς τό τετραπλάσιον. Ὁ παρών Κανών ἀνανεόνει τόν η΄ τῆς στ΄ ὅστις διορίζει, ὅτι ἐπειδή καί δέν δύνανται νά γένουν δύω σύνοδοι Ἐπισκόπων τόν χρόνον, περί τῶν ἐκκλησιαστικῶν κανονικῶν ζητημάτων, ὡς οἱ κανόνες διορίζουσιν ὁ λζ΄ δηλ. τῶν Ἀποστ., ὁ ε΄ τῆς α΄ καί ὁ ιθ΄ τῆς τετάρτης, διά τήν δυσκολίαν τῆς ὁδοιπορίας, ἐξάπαντος νά γίνεται μία σύνοδος τόν χρόνον, διά νά διορθώνῃ τά συμπίπτοντα σφάλματα. Προστίθησι δέ ὁ κανὼν οὗτος, ὅτι ὅποιος μέν ἀπό τούς ἄρχοντας ἐμποδίσῃ τήν τοιαύτην σύνοδον, νά ἀφορίζεται. Ὅποιος δέ Μητροπολίτης ἀμελήσῃ εἰς τοῦτο (ἔξω μόνον ἂν ὑπό ἀνάγκης καί εὐλόγου αἰτίας ἐμποδισθῇ), νά πίπτῃ ὑποκάτω εἰς ἐπιτίμια. Ἐπειδή δέ ἡ σύνοδος ἔχει νά γίνεται διά νά ἐρευνᾷ, εἰ φυλάττονται τόσον τά κανονικά, ἀφορισμοί θετέον, οἰκονομίαι πραγμάτων ἐκκλησιαστικῶν, καί τἄλλα, ὅσον καί τά εὐαγγελικά διατάγματα, διά τοῦτο οἱ συναθροιζόμενοι Ἐπίσκοποι πρέπει νά φροντίζωσιν εἰς τό νά φυλάττωνται ἀπό τούς λαούς αὐτῶν αἱ τοῦ Εὐαγγελίου ζωοποιαί ἐντολαί. Ἐπειδή διά τήν φύλαξιν αὐτῶν μισθός πολύς δίδεται κατά τόν Δαβίδ. Καί ἡ ἐντολή καί ὁ νόμος τοῦ Θεοῦ εἶναι λύχνος, καί φῶς, καί ὁδός ζωῆς, κατά τόν παροιμιαστήν. Δέν ἔχει δέ ἄδειαν ὁ Μητροπολίτης νά ζητῇ χρεωστικῶς ἀπό τόν Ἐπίσκοπόν του κτῆνος, ἤ ὅτι ἄλλο πρᾶγμα ἔχει μαζή του∙ εἶδε καί ἤθελε κάμῃ τοῦτο, νά τό πληρώνῃ τετραπλάσιον∙ ὅρα καί τόν λζ΄ Ἀποστολ.
