Περί τῶν ἀπειλῇ μόνον εἰξάντων κολάσεων, καί ἀφαιρέσεως ὑπαρχόντων, ἤ μετοικίας, καί θυσάντων, καί μέχρι τοῦ παρόντος καιροῦ μή μετανοησάντων, μηδέ ἐπιστρεψάντων, νῦν δέ παρά τόν καιρόν τῆς συνόδου προσελθόντων, καί εἰς διάνοιαν τῆς ἐπιστροφῆς γενομένων, ἔδοξε μέχρι τῆς μεγάλης ἡμέρας εἰς ἀκρόασιν δεχθῆναι, καί μετά τήν μεγάλην ἡμέραν ὑποπεσεῖν τρία ἔτη, καί μετά ἄλλα δύο ἔτη κοινωνῆσαι, χωρίς προσφορᾶς, καί οὕτως ἐλθεῖν ἐπί τό τέλειον, ὥστε τήν πᾶσαν ἑξαετίαν πληρῶσαι. Εἰ δέ τινες πρό τῆς συνόδου ταύτης ἐδέχθησαν εἰς μετάνοιαν, ἀπ᾽ ἐκείνου τοῦ χρόνου λελογίσθαι αὐτοῖς τήν ἀρχήν τῆς ἑξαετίας. Εἰ μέν τοι κίνδυνος καί θανάτου προσδοκία ἐκ νόσου, ἤ ἄλλης τινός προφάσεως συμβαίη, τούτους ἐπί ὅρῳ δεχθῆναι.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Τούς μή μέχρι πείρας βασάνων ἐληλυθότας, ἀλλ’ ἀπειλαῖς εἴξαντας, καί ἀφαίρεσιν φοβηθέντας χρημάτων ἤ μετοικίαν, Τοὐτέστιν ἐξορίαν, καί θύσαντας, καί μηδέ μετά ταῦτα μετανοήσαντας, μηδέ ἐπιστρέψαντας, νῦν δέ, φασίν οἱ Πατέρες, κατά τόν καιρόν τῆς συνόδου προσελθόντας, καί μετανοῆσαι θελήσαντας, ἔδοξε μέχρι τῆς μεγάλης ἡμέρας εἰς ἀκρόασιν δεχθῆναι. Μεγάλην δέ ἡμέραν τό ἅγιον Πάσχα ὠνόμασαν, τήν τοῦ Κυρίου δηλονότι ἀνάστασιν∙ καί μετά τό Πάσχα, τρία ἔτη εἶναι ἐν ὑποπτώσει, μετά τῶν κατηχουμένων δηλαδή συνισταμένους, καί σύν αὐτοῖς ἐξιόντας, καί ἄλλα δύο ἔτη κοινωνῆσαι χωρίς προσφορᾶς, ἀντί τοῦ, συνίστασθαι τοῖς πιστοῖς μή μεταλαμβάνοντας, καί οὕτως ἐλθεῖν ἐπί τό τέλειον, ἤγουν τήν τῶν ἁγιασμάτων μετάληψιν, ὥστε διά πάντων τῶν τόπων τῶν ἐπιτιμίων πληρῶσαι τήν ἑξαετίαν. Εἰ δέ τινες, φασί, πρό τῆς συνόδου προσῆλθον, καί ἐδέχθησαν εἰς μετάνοιαν, ἔκτοτε λογίζεσθαι, ἤγουν συμψηφίζεσθαι αὐτοῖς τόν χρόνον τῆς ἑξαετίας. Εἰ δέ τοῖς ἐν ἐπιτιμίοις ἀκοινωνησίας οὖσιν νοσήσασι, ἤ ἄλλως πως κίνδυνος θανάτου γένηται προσδοκήσιμος, τούτους δεχθήσεσθαι μέν εἰς κοινωνίαν τῶν ἁγίων δώρων, ἐπί ὅρῳ δέ, ἤγουν ἐπί διαστίξει, ὥστε, εἰ συμβαίη αὐτούς μή ἀποθανεῖν, ἀλλ’ ἀναῤῥωσθῆναι, μηκέτι αὖθις κοινωνῆσαι, εἰ μή ὁ ὡρισμένος παρέλθῃ χρόνος τῆς ἑξαετίας.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Εἰπόντες οἱ ἅγιοι Πατέρες, τί ὀφείλει γίνεσθαι εἰς τούς θύσαντας διά τό ἀνύποιστον τῶν βασάνων, ἀρτίως διαλαμβάνουσι περί τῶν θυσάντων διά μόνην ἀπειλήν κολάσεων, ἤ ἀφαίρεσιν τῶν προσόντων τούτοις, ἤ ἐξορίαν, καί μή μετανοησάντων μέχρι τοῦ καιροῦ τῆς συνόδου. Διορίζονται οὖν, ὡς, ἐπεί ἀρτίως προσέρχονται τῇ ἐκκλησίᾳ, ὀφείλουσιν ἐπιτιμηθῆναι, καί πρῶτον μέν ἀκροᾶσθαι τῶν θείων Γραφῶν ἐν τῷ νάρθηκι μέχρι τῆς μεγάλης ἡμέρας, ἤτοι τοῦ Πάσχα, καί μετά τοῦτο ὑποπίπτειν ἐπί ἔτη τρία, καί ἔκτοτε ἐκκλησιάζειν μετά τῶν πιστῶν, ἐπί ἔτη δύο, καί οὕτω μεταλαμβάνειν τῶν ἁγιασμάτων, ὡς ἤδη ἑξαετίας πληρωθείσης. Ἐπεί δέ, φασί, τινές ἀπό τούτων προσεδέχθησαν εἰς μετάνοιαν, ὀφείλει λογισθῆναι αὐτοῖς ἡ ἑξαετία ἀφ’ οὗ καιροῦ ἐπέστρεψαν εἰς μετάνοιαν. Ὅσοι μέντοι ἐξ αὐτῶν κινδυνεύουσι τελευτῆσαι ἀπό νόσου ἤ ἑτέρας τινός αἰτίας, τῶν θείων ἁγιασμάτων ἀξιωθήσονται∙ πλήν, εἰ συμβαίη αὐτούς μή ἀποθανεῖν, μηκέτι αὖθις κοινωνείτωσαν, ὡς ἀνεπιτίμητοι, εἰ μή παρέλθῃ ἡ ὡρισμένη ἑξαετία∙ τοῦτο γάρ ἐστι τό ἐπί ὅρῳ, ἤγουν ἐπί διαστίξει δεχθῆναι τούτους εἰς τήν τῶν θείων ἁγιασμάτων μετάληψιν. Ὥστε σημείωσαι, ὅτι πλειόνως ἐπιτιμῶνται οἱ μή βασανισθέντες καί θύσαντες, παρά τούς βασανισθέντας καί θύσαντας.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Ἀνήρ ἀπειλῇ μόνον εἴξας, καί θύσας, εἶτα μετανοήσας, πενταετίαν ὑποπιπτέτω. Οἱ μή ὑπενεγκόντες βάσανα, ἀλλ’ ὑπό μόνης ἀπειλῆς πτοηθέντες, καί θύσαντες, καί ἐπί καιρόν τῇ πλάνῃ ταύτῃ προσκαρτερήσαντες, εἶτα μετανοήσαντες καί ἐπιστρέψαντες, ἐνιαυτόν μέν ἐπ’ ἀκροωμένοις ἔσονται ἐπί τριετίαν μετά τῶν ὑποπιπτότων, ἐπί διετίαν συστήσονται μετά τῶν πιστῶν, καί τῶν εὐχῶν κοινωνήσουσι μόνον∙ καί μετά τό πληρῶσαι τήν πᾶσαν ἑξαετίαν, ἐλεύσονται ἐπί τό τέλος, καί τῆς θείας μετάσχωσι μεταλήψεως.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ὅσοι δέ Χριστιανοί ἐνικήθησαν ἀπό μόνας τάς φοβέρας ὁποῦ τούς ἔκαμαν οἱ τύραννοι νά τούς βασανίσουν, καί νά τούς πάρουν τά ὑπάρχοντά των, ἤ νά τούς ἐξορίσουν, καί ἐθυσίασαν εἰς τά εἴδωλα, καί μετά τοῦτο δέν ἐμετενόησαν ἕως τώρα, κατά τόν παρόντα δέ καιρόν τῆς Συνόδου ταύτης, μόλις ἦλθον εἰς ἔννοιαν μετανοίας καί ἐπιστροφῆς. Οὗτοι, λέγω, διορίζει ὁ παρών Κανών, νά κανονίζωνται καί νά ᾖναι εἰς μέν τόν τόπον τῶν ἀκροωμένων ἀπό τόν καιρόν τῆς Συνόδου, ἤτοι ἀπό τήν δ΄ ἑβδομάδα μετά τό Πάσχα (ὅρα τόν λζ΄ Ἀποστολικόν) ἕως τήν ἐρχομένην μεγάλην λαμπράν τοῦ Πάσχα∙ ταὐτόν εἰπεῖν, παρ’ ἕνα μῆνα, ἕνα χρόνον. Μετά ταῦτα δέ νά ὑποπίπτουν τρεῖς χρόνους. Νά στέκωνται μέ τούς πιστούς δύω∙ καί ἀφ’ οὗ τελειώσουν οἱ ἓξ χρόνοι, νά μεταλαμβάνουν. Ὅσοι δέ ἀπό τούς τοιούτους ἐδέχθησαν εἰς μετάνοιαν πρό τῆς συνόδου ταύτης, ἀπ’ ἐκεῖνον τόν καιρόν νά μετροῦνται οἱ ἓξ χρόνοι τοῦ κανόνος των. Ἀνίσως ὅμως ἤθελεν ἀκολουθήσει εἰς αὐτούς κίνδυνος θανάτου ἀπό ἀσθένειαν, ἤ ἄλλην τινά περίστασιν, τότε νά μεταλαμβάνουν διά τήν ἀνάγκην. Ἐπί ὅρῳ ὅμως, ἤγουν μέ τοιοῦτον διορισμόν, ὥστε ἂν δέν ἀποθάνουν, ἀλλά ζήσουν, νά μή κοινωνήσουν πάλιν, ἕως, ὁποῦ νά ἀπεράσουν οἱ ἓξ χρόνοι, καθὼς αὐτό τοῦτο διορίζεται καί ὁ ιγ΄ τῆς α΄. Ἀνάγνωθι καί τόν ξβ΄ Ἀποστολικόν, καί τόν ια΄ τῆς α΄. Ὅρα καί τήν ἰχνογραφίαν τοῦ ναοῦ ἐν τῷ τέλει.