Μηδαμῶς ἐν εὐκτηρίῳ οἴκῳ, ἔνδον οἰκίας τυγχάνοντι, βάπτισμα ἐπιτελείσθω· ἀλλ᾿ οἱ μέλλοντες ἀξιοῦσθαι τοῦ ἀχράντου φωτίσματος, ταῖς καθολικαῖς προσερχέσθωσαν ἐκκλησίαις, κἀκεῖσε τῆς δωρεᾶς ταύτης ἀπολαυέτωσαν. Εἰ δέ τις ἁλῷ τά παρ᾿ ἡμῶν ὁρισθέντα μή φυλάττων, εἰ μέν κληρικός εἴη, καθαιρείσθω· εἰ δέ λαϊκός, ἀφοριζέσθω.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Ὁ μέν κανών οὗτος καθάπαξ ἔοικε κωλύειν τό γίνεσθαι βάπτισμα ἐν εὐκτηρίῳ ἐντός οἴκου ὄντι, καί τόν τοῦτο τολμήσαντα ἱερωμένον καθαιρεῖ, λαϊκόν δέ, ἀφορίζει. Ὁ δέ δωδέκατος κανών τῆς πρώτης καί δευτέρας συνόδου, τῆς ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Ἀποστόλων συστάσης, ἀποκεκληρωμένους εἶναι βούλεται τούς ἐν εὐκτηρίῳ λειτουργοῦντας ἔνδον οἰκίας ὄντι, ἀντί τοῦ, ὡρισμένους, ἐκκεχωρημένους παρά τοῦ κατά τόπον ἐπισκόπου. Τοῦτο οὖν ἐξ ἀμφοῖν τῶν κανόνων τούτων καταλαμβάνεται, ὅτι οὔτε πάντῃ ἐκεκώλυτο τό ἱερουργεῖν ἐν εὐκτηρίῳ τοιούτῳ, καί βαπτίζειν, οὔτε παντί ἐπετέτραπτο· ἀλλ’ ὡρισμένους καί ἐγνωσμένους ἤθελον οἱ Πατέρες εἶναι τούς μέλλοντας ἐν εὐκτηρίοις ἱερουργεῖν, καί παρ’ ἐκείνους, ἑτέρῳ μή ἐξεῖναι τοῦτο ποιεῖν, μηδέ τῷ ἑκάστου ἱερέως βουλήματι τοῦτο ἄνετον εἶναι· παρά τοῦ ἐπισκόπου δέ τῆς χώρας λαμβάνειν τήν ἐκχώρησιν. Τούς δέ ἐξ οἰκείας ὁρμῆς τοῦτο ποιοῦντας, καθαιρεῖσθαι· καί τούς μετασχόντας τῆς κοινωνίας αὐτῶν ἀφορίζεσθαι. Καί ὁ τριακοστός πρῶτος κανών τῆς ἕκτης συνόδου ταύτης, κατά γνώμην τοῦ ἐπισκόπου ἱερουργεῖν καί βαπτίζειν ἐν εὐκτηρίῳ τοιούτῳ οἴκῳ προστάσσει.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Τά εἰς τήν ἑρμηνείαν τοῦ παρόντος κανόνος γεγραμμένα σημείωσαι, καί πρόσχες μᾶλλον ταῖς νεαραῖς τοῦ Φιλοσόφου, καί μή τῷ παρόντι κανόνι, χάριν τῶν γινομένων βαπτισμάτων εἰς τά εὐκτήρια. ΕΤΕΡΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑ. Τούς ἐν εὐκτηρίῳ οἴκῳ, καί μή ἐν καθολικαῖς ἐκκλησίαις, βαπτίζοντας ἱερεῖς, καθαιρεῖσθί φησιν ὁ κανών∙ καί τούς συμπράττοντας αὐτοῖς, κληρικούς μέν ὄντας, καθαιρεῖσθαι, λαϊκούς δέ, ἀφορίζεσθαι. Ὁ δέ ιβ΄ κανὼν τῆς α΄ και β΄ συνόδου, τῆς ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Ἀποστόλων συστάσης, παρομοίως κολάζεσθαί φησι τούς τοιοῦτόν τι ποιοῦντας παρά γνώμην τῶν ἐπισκόπων∙ ὥστε κατά γνώμην ἐπισκοπικήν καί πρό τούτου τοιαῦτα ἐγίνοντο. Ζήτει καί τόν λα΄ κανόνα τῆς παρούσης συνόδου, καί τάς ἐκεῖσε καταστρωθείσας νεαράς τοῦ βασιλέως κυροῦ Λέοντος τοῦ Σοφοῦ, ἤγουν τήν δ΄ καί τήν ε΄, καί μάθῃς, ὅτι διά τούτων ἐξεχωρήθη τό ἐν εὐκτηρίοις οἴκοις ἱερουργεῖν καί βαπτίζειν,

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Ἐν εὐκτηρίοις οἴκοις ἔνδον οἴκου οὐκ ἐπιτελέσουσι βάπτισμα· ὁ δέ μή φυλάξας, κληρικός μέν, καθαιρεῖται· λαϊκός δέ, ἀφορίζεται. Τό μέν ἐν εὐκτηρίῳ οἴκῳ, ἔνδον οἰκίας τυγχάνοντι, λειτουργεῖν μετά γνώμης τοῦ κατά χώραν ἐπισκόπου, ὁ τριακοστός πρῶτος κανών τῆς παρούσης συνόδου προετρέψατο· κᾂν ὁ πεντηκοστός ὄγδοος κανών τῆς ἐν Λαοδικείᾳ συνόδου τοῦτο ἐκώλυσε γίνεσθαι παρά ἐπισκόπων, ἤ πρεσβυτέρων. Τό δέ βάπτισμα τελεῖσθαι ἐν εὐκτηρίοις τοιούτοις οἴκοις, ὁ παρών ἀπαγορεύει κανών, καί προστάττει, τούς μέλλοντας ἀξιοῦσθαι τοῦ θείου φωτίσματος, ταῖς καθολικαῖς ἐκκλησίαις προσέρχεσθαι, καί ἐν αὐταῖς τῆς δωρεᾶς ταύτης ἀπολαύειν· εἰ δέ μή, τόν παραβαίνοντα τά ὁρισθέντα, εἰ μέν κληρικός, καθαιρεῖσθαι· εἰ δέ λαϊκός, ἀφορίζεσθαι.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Προστάζει ὁ παρών Κανών, νά μή γίνεται Βάπτισμα εἰς εὐκτήριον οἶκον ἐμπεριεχόμενον μέσα εἰς ὀσπήτιον, ἀλλά εἰς τάς καθολικάς, καί ἀκολούθως ἐνθρονιασμένας ἐκκλησίας∙ ὅποιος δέ τοῦτο δέν φυλάξῃ∙ εἰ μέν εἶναι Κληρικός, ἂς καθῄρεται∙ εἰ δέ Λαϊκός, ὁ συγκοινωνῶν δηλ. τῷ τοιούτῳ Βαπτίσματι, ἂς ἀφορίζεται∙ ὅρα καί τόν λα΄ Ἀποστολικόν.1

1Ἀλλ’ ἐδῶ δικαίως πρέπει νά ἀπορήσῃ τινάς∙ τί ὅτι ἡ παροῦσα Σύνοδος ἐν μέν τῷ λα΄ κανόνι αὐτῆς ἐσυγχώρησε νά γίνεται Βάπτισμα εἰς εὐκτήριον οἶκον, κατά ἄδειαν τοῦ Ἀρχιερέως, εἰς δέ τόν παρόντα Κανόνα τοῦτο ἐμποδίζει τελείως; κατά τόν Ζωναρᾶν λοιπόν οὔτε τελείως εἶναι συγκεχωρημένον νά γίνεται Βάπτισμα εἰς οἶκον εὐκτήριον. Οὔτε τελείως εἶναι ἐμποδισμένον∙ ἀλλά πρέπει, λέγει, νά ᾖναι οἱ Ἱερεῖς γνωστοί καί ὄχι ξένοι, καί νά ἱεροπρακτοῦσι μέ τήν ἄδειαν τοῦ Ἀρχιερέως διά τάς παρασυναγωγάς.