Ἐπίσκοπος, ἤ πρεσβύτερος, ἀμελῶν τοῦ κλήρου ἤ τοῦ λαοῦ, καί μή παιδεύων αὐτούς τήν εὐσέβειαν, ἀφοριζέσθω· ἐπιμένων δέ τῇ ἀμελείᾳ καί ῥᾳθυμίᾳ, καθαιρείσθω.
Χρέος ἐστίν ἀπαραίτητον παντί ἐπισκόπῳ διδάσκειν τόν ὑπ’ αὐτόν λαόν τά εὐσεβῆ δόγματα, καί πρός ὀρθοδοξίαν ῥυθμίζειν, καί βίον σεμνόν. Φησί γάρ ὁ Θεός διά τοῦ προφήτου πρός τούς τῶν λαῶν προεστῶτας∙ Εἰ μή διαστείλῃ, μηδέ λαλήσῃς, ἀποθανεῖται ὁ ἄνομος ἐν τῇ ἀνομίᾳ αὐτοῦ, καί τό αἷμα αὐτοῦ ἐκ τῆς χειρός σου ἐκζητηθήσεται. Ὁ γοῦν τῆς διδασκαλίας ἀμελῶν ἐπίσκοπος ἀφορίζεται∙ εἰ δέ μηδ’ οὕτω τῆς ἀμελείας ἀφίσταται, καί καθαιρεῖται∙ ὁμοίως καί οἱ πρεσβύτεροι∙ διδακτικούς γάρ εἶναι καί τούτους ἀπαιτεῖ ὁ κανών. Καί ὁ μέγας δέ Παῦλος διδακτικόν καί νηφάλιον εἶναι διατάττεται τόν ἐπίσκοπον (νήφοντα, δηλαδή, καί ἐγρηγορότα), ἀλλά μή ἀνειμένον, καί ἀμελῆ∙ καί τό ὄνομα δέ τοῦ ἐπισκόπου εἰς νῆψιν αὐτόν διεγείρει∙ σκοπός γάρ ὠνόμασται∙ τόν δέ σκοπόν ἐγρηγορέναι δεῖ, ἀλλ’ οὐ ῥᾳθυμεῖν. Διά τοῦτο τοῖς ἐπισκόποις ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ καθέδρα ἐφ’ ὕψους ἵδρυται, δηλοῦντος τοῦ πράγματος, οἷον εἶναι τοῦτον, καί ὅτι δεῖ τόν ὑπ’ αὐτόν λαόν ὁρᾶν ἀφ’ ὕψους, καί ἐπισκοπεῖν ἀκριβέστερον∙ καί οἱ πρεσβύτεροι συνεστάναι ἐκεῖ τῷ ἐπισκόπῳ, καί συγκαθῆσθαι ἐτάχθησαν, ἵνα καί οὗτοι διά τῆς ἀφ’ ὕψους καθέδρας ἐνάγωνται, εἰς τό ἐφορᾷν τόν λαόν, καί καταρτίζειν αὐτόν, ὥσπερ σύμπονοι δοθέντες τῷ ἐπισκόπῳ∙ καί ὁ τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου ιθ΄ κανών, Δεῖ φησι, τούς προεστῶτας ἐν πάσῃ ἡμέρᾳ, ἐξαιρέτως δέ ταῖς κυριακαῖς, πάντα τόν κλῆρον, καί τόν λαόν ἐκδιδάσκειν. Τό ἐπισκοπικόν ἀξίωμα διδασκαλικόν ἐστι∙ καί πᾶς ἐπίσκοπος ὀφείλει διδάσκειν τόν λαόν τά εὐσεβῆ δόγματα, καί τήν τῶν ὀρθοδόξων κατάστασιν. Σκοπός γάρ τίθεται, χάριν τοῦ ἐπισκοπεῖν τά ὑπό τόν λαόν αὐτοῦ∙ κἀντεῦθεν καί ἐπίσκοπος κέκληται. Καί οἱ πρεσβύτεροι δέ τοιοῦτοι ὀφείλουσιν εἶναι∙ ὅτι καί πλησίον τῶν ἐπισκόπων ἐν ταῖς ἀνωτέραις καθέδραις κάθηνται. Ὁ γοῦν μή ποιῶν οὕτως ἐπίσκοπος καί ἱερεύς, ἀλλ’ ἀμελῶς διακείμενος, ἀφορίζεται∙ ἐπιμένων δέ τῇ ῥᾳθυμίᾳ καί καθαιρεῖται∙ οἱ πρεσβύτεροι γάρ καί κατά προτροπήν ἐπισκοπικήν, καί οὐκ οἴκοθεν διδάσκουσι. Τήν εὐσέβειαν μή διδάσκων ἐπίσκοπος, ἀφορίζεται∙ καθαιρεῖται δέ, μένων ἀδίδακτος. Διδάσκειν δεῖ τόν ἐπίσκοπον τῷ κλήρῳ καί τῷ λαῷ τήν εὐσέβειαν∙ ὁ δέ κατάῤῥαθυμῶν τῆς διδασκαλίας ταύτης, ἀφορίζεται∙ εἰ δέ καί μετά τόν ἀφορισμόν πρός τοῦτο οὐ διεγείρεται, καί καθαιρεῖται. Χρέος ἀπαραίτητον εὑρίσκεται εἰς τόν Ἐπίσκοπον νά διδάσκῃ καθ’ ἑκάστην τόν ὑποκείμενον αὐτῷ λαόν τά εὐσεβῆ δόγματα, καί νά ῥυθμίζῃ αὐτόν πρός πίστιν ὀρθήν καί πολιτείαν ἐνάρετον. Λέγει γάρ ὁ Θεός διά τοῦ Προφήτου Ἰεζεκιήλ, πρός τούς προεστῶτας τῶν Λαῶν. Υἱέ ἀνθρώπου, σκοπόν τέθεικά σε τῷ οἴκῳ Ἰσραήλ, καί τῷ οἴκῳ Ἰούδα. Εἰμή διαστείλῃ, μηδέ λαλήσῃς, ἀποθανεῖται ὁ ἄνομος ἐν τῇ ἀνομίᾳ αὐτοῦ, καί τό αἷμα αὐτοῦ ἐκ τῆς χειρός σου ἐκζητήσω. Διά τοῦτο καί ὁ παρών Κανών διορίζεται. Ὅποιος Ἐπίσκοπος, ἤ Πρεσβύτερος (διδακτικούς εἶναι καί τούς πρεσβυτέρους χρή)1 ἀμελεῖ τούς κληρικούς του, καί ὅλον τόν ἐπίλοιπον λαόν, καί δέν διδάσκει αὐτούς τά τῆς εὐσεβείας δόγματα καί ἔργα, ἂς ἀφορίζηται ἕως οὗ νά διορθωθῇ. Εἰ δέ καί ἐπιμένοι εἰς τήν ἀμέλειαν καί ῥᾳθυμίαν του, ἂς καθῄρηται ὁλότελα, ὡς τῆς ἐπισκοπῆς, καί τοῦ πρεσβυτερίου ἀνάξιος.2 1Διά τοῦτο καί ὁ θεῖος Χρυσόστομος λέγει «Οὐ πολύ τό μέσον αὐτῶν (τῶν Πρεσβυτέρων δηλ.) καί τῶν Ἐπισκόπων. Καί γάρ καί αὐτοί διδασκαλίαν εἰσίν ἀναδεδειγμένοι καί προστασίαν τῆς Ἐκκλησίας… τῇ γάρ χειροτονίᾳ μόνῃ ὑπερβεβήκασι, καί τούτῳ δοκοῦσι πλεονεκτεῖν τῶν πρεσβυτέρων» (ὁμιλ. ια΄ τῆς πρός Τιμοθ. α΄ ἐν τῇ ἀρχῇ) ὅρα καί εἰς τήν ὑποσημείωσιν τοῦ ιθ΄ τῆς στ΄.2Δι’ ὃ καί ἰδίᾳ ὁ Παῦλος ἐν τῇ α΄ πρός Τιμόθεον γ΄, 2 λέγει, Ὅτι ὁ Ἐπίσκοπος πρέπει νά ᾖναι διδακτικός. Καί πρός Τίτον (α΄, 9), Ὅτι νά ἀντέχηται τοῦ κατά τήν διδασκαλίαν πιστοῦ λόγου, διά νά ἠμπορῇ νά παρακινῇ τούς ἄλλους εἰς τήν ὑγιαίνουσαν διδασκαλίαν, καί ἐλέγχῃ τούς ἀντιλέγοντας εἰς αὐτήν.
