Εἴ τις κληρικός ὑβρίσοι τόν ἐπίσκοπον, καθαιρείσθω· ἄρχοντα γάρ τοῦ λαοῦ σου οὐκ ἐρεῖς κακῶς.


ΖΩΝΑΡΑΣ: (βλ. τον σχολιασμό του κανόνα στον 56ο Αποστόλων).

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: (βλ. τον σχολιασμό του κανόνα στον 56ο Αποστόλων).

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: (βλ. τον σχολιασμό του κανόνα στον 56ο Αποστόλων).

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ὁ Ἐπίσκοπος καί Ἀρχιερεύς εἰς τύπον ὤν τοῦ Κυρίου, καί κεφαλή τοῦ τῆς Ἐκκλησίας σώματος αἰσθητή λογιζόμενος, πρέπει νά ἀπολαμβάνῃ περισσοτέραν ἀπό τούς ἄλλους ἱερωμένους τιμήν. Διά τοῦτο καί ὁ παρών Κανών διορίζει, ὅτι ὅποιος κληρικός ἤθελεν ὑβρίσῃ τόν Ἐπίσκοπον, ἂς καθῄρεται.1 Ἐπειδή εἶναι γεγραμμένον ἐν τῷ νόμῳ. Δέν θέλεις κακολογήσει τόν προεστῶτα τοῦ λαοῦ σου καί ἄρχοντα, εἴτε ἐσωτερικόν δηλαδή καί πνευματικόν, εἴτε ἐξωτερικόν καί σωματικόν. Διά τοῦτο γάρ καί ἀρχιερεύς ὁ Ἐπίσκοπος λέγεται, ὡς ἄρχων τῶν ἱερέων, καί Ἱεράρχης, ὡς ἄρχων τῶν ἱερῶν, κατά τόν θεῖον Μάξιμον, καί τόν Ἀρεοπαγίτην Διονύσιον. Ὁ δέ γ΄ τῆς ἐν τῇ ἁγίᾳ Σοφίᾳ λέγει∙ ὅποιος τολμήσῃ νά κτυπήση, ἤ νά φυλακώσῃ Ἐπίσκοπον, καί χωρίς αἰτίαν, ἤ καί με αἰτίαν ἐπίπλαστον καί ψευδῆ, ὁ τοιοῦτος νά ἀναθεματίζηται.

1Ἐπειδή δέ καί ὁ Φώτιος τιτλ. θ΄, κεφ. λστ΄ λέγει, ὅτι, τό θ΄ βιβλ. τοῦ κώδικος, τιτλ. ζ΄, διατάξ. α΄ διορίζεται πῶς ὁ τόν βασιλέα ὑβρίζων δέν τιμωρεῖται, οὔτε τι σκληρόν ἤ τραχύ ὑπομένει. Διότι, ἀπό κουφότητα ὕβρισε τόν βασιλέα, καί πρέπει νά καταφρονῆται ὡς κοῦφος. Εἰ ἀπό ἀγνωσίαν, καί πρέπει νά ἐλεῆται∙ ἤ ὡς ἀδικούμενος, καί πρέπει νά συγχωρῆται∙ ἔτζι καί ὁ τόν ἀρχιερέα ὑβρίζων, καθ’ ὁμοιότητα καί ἀναλογίαν, δέ πρέπει νά τιμωρῆται, εἴτε ὡς κοῦφος, εἴτε ὡς ἀνόητος καί φλύαρος, εἴτε ὡς ἀδικούμενος. Ἐπειδή ἂν ὁ βασιλεύς ὁποῦ εἶναι πρόσωπον ἐξωτερικόν, ἐμποδίζεται ὑπό τοῦ νόμου νά μήν παιδεύῃ τούς τοιούτους ὁποῦ τόν ὑβρίσουν, πόσῳ μᾶλλον ὁ Ἀρχιερεύς ὁποῦ εἶναι πρόσωπον ἐσωτερικόν, καί πνευματικόν, καί τοῦ πραοτάτου καί ἀμνησικάκου Χριστοῦ μιμητής γνησιώτατος; ἔξω μόνον ἂν ὁ ὑβρίσας ᾖναι ἐμβριθής εἰς τόν νοῦν, καί αὐθάδης καί τολμητίας, αὐτό τό ἴδιον πρέπει νά νοῆται, καί διά τούς ὑβρίζοντας Πρεσβύτερον, καί Διάκονον: οἱ δέ φιλευσεβεῖς νόμοι τῶν βασιλέων προστάζουσιν, ὅτι, ὅποιος ἔμβει εἰς τήν Ἐκκλησίαν, ὅταν τελοῦνται τά Μυστήρια, ἤ ἄλλαι ἅγιαι λειτουργίαι, καί ὑβρίσῃ τόν Ἐπίσκοπον, ἤ ἐμποδίσῃ νά μή τελεσθοῦν ταῦτα, νά τιμωρῆται κεφαλικῶς. Τοῦτο τό ἴδιον νά φυλάττηται καί ὅταν γίνωνται λιτανεῖαι, καί δεήσεις, καί εὑρίσκωνται ἐκεῖ Ἐπίσκοποι καί Κληρικοί. Ἤγουν τό νά ἐξορίζηται ὅποιος ὑβρίσῃ τούτους. Καί τό νά παιδεύηται κεφαλικῶς, ὅποιος ταράξῃ τήν λιτανείαν καί δέησιν. Ἐκ τοῦ Κανόνος τούτου συμπέρανον, ὅτι καί ὅποιος ὑβρίσῃ τόν σαρκικόν του πατέρα, ἤ τόν πνευματικόν του γέροντα, πρέπει νά ἐπιτιμᾶται. «Ὁ κακολογών γάρ φησι Πατέρα ἤ Μητέρα (ὅστις καί ἂν ᾖναι εἴτε κληρικός, ἤ λαϊκός, ἤ μοναχός) θανάτῳ τελευτάτω» (Λευϊτικ. κ΄ 9. καί Ματθ. ιε΄ 4). θάνατος δέ τούτων εἶναι ἡ στέρησις τῆς θείας κοινωνίας, ἥτις κοντά εἰς τούς φρονίμους θάνατος ἀληθῶς λογίζεται κατά τόν νε΄ Βασιλείου.