Τάς τῶν ἀκουσίων φόνων διαφοράς πρό χρόνων οἶδα, ἐπιστείλας τῇ θεοσεβείᾳ σου, κατά τό ἐμοί δυνατόν, καί πλέον ἐκείνων οὐδέν εἰπεῖν δύναμαι, τῆς δέ σῆς συνέσεώς ἐστι κατά τό ἰδίωμα τῆς περιστάσεως ἐπιτείνειν τά ἐπιτίμια ἤ καί ὑφεῖναι.
Ἐν ὀγδόῳ κανόνι προέγραψε περί ἀκουσίων φόνων, καί πλέον ἐκείνων λέγει μή ἔχειν εἰπεῖν∙ ἐφίησι δέ τῷ οἰκονομοῦντι τόν ἁμαρτήσαντα τόν ἀκούσιον φόνον, καί αὔξειν τό ἐπιτίμιον, ἠ ἐλαττοῦν, κατά τό τῆς περιστάσεως ἰδίωμα, ἤγουν κατά τόν τρόπον καί τήν αἰτίαν τοῦ φόνου, καί κατά τήν ποιότητα τῆς μετανοίας τοῦ φονεύσαντος. Καί πάλιν ἠρωτήθη ὁ ἅγιος, πῶς ὀφείλουσιν ἐπιτιμᾶσθαι οἱ ἀκουσίως φόνους ἐργασάμενοι, καί ἀπελογήσατο, ὅτι πλέον ὧν εἶπον ἐν τῷ η΄ κανόνι περί ἀκουσίων φόνων εἰπεῖν οὐ δύναμαι. Ἐνέδωκε δέ τῷ οἰκονομοῦντι τόν ἁμαρτήσαντα τόν ἀκούσιον φόνον, ἤ αὔξειν τό ἐπιτίμιον, ἤ ἐλαττοῦν κατά τό ἰδίωμα τῆς περιστάσεως, ἤγουν κατά τόν τρόπον καί τήν αἰτίαν τοῦ φόνου, καί κατά τήν ποιότητα τοῦ φονεύσαντος προσώπου, καί τήν διάθεσιν. Ὅτι δέ πολυτρόπως, ἤγουν, ποτέ μέν βαρέως, ποτέ δέ ἐλαφρῶς κολάζονται οἱ ἀκούσιοι φόνοι, δῆλόν ἐστι καί ἀπό τῶν ὁσημέραι περιπιπτόντων παραπτωμάτων εἰς τά βρέφη τά ἐν ταῖς ἀγκάλαις πολλάκις τῶν μητέρων ἀποθνήσκοντα. Εἰ μέν γάρ ἀπό μέθης βαρέως ὑπνώσασα ἡ μήτηρ, καί τό βρέφος ἀτημέλητον καταλείψασα, ἔδωκε τήν αἰτίαν τοῦ φόνου, πικρῶς ἐπιτιμηθήσεται∙ εἰ δέ ἀπό κοπηρᾶς ἐνεργείας βιωτικῆς βαθέως ὕπνωσε, καί τῷ βρεφυλλίῳ ἐπιθανάτιον ὕπνον ἐπώρεξε, κουφότερον ἐπιτιμηθήσεται. Ἐγὼ δέ εἶδον γυναῖκα πλουσίαν καί τρυφεράν βαρέως ἐπιτιμηθεῖσαν, ὅτι δι᾽ ἑαυτῆς καί οὐ διά τιτθῶν τό ὑπομάζιον ἔτρεφε, καί ἐξ ἀπειρίας ἀπροσέκτως τό βρέφος θηλάζουσα ἀντί γάλακτος θανάσιον κόνδυ τούτῳ ἐπότισεν. Τῶν φονευόντων τά ἐπιτίμια, κατά τό ἰδίωμα τῆς περιστάσεως ἐπιτείνεται, καί ὑφίεται. Ὡρισμένα μέν ἐπί τῶν ἑκουσίων φόνων καί ἐπί τῶν ἀκουσίων τά ἐπιτίμια ὁ μέγας οὗτος τῆς ἐκκλησίας διδάσκαλος ἔθετο∙ τό δέ ταῦτα ἐπιτείνειν ἤ ἐλαττοῦν πρός τήν παρεμπίπτουσαν ἀνάγκην, εἰς τήν γνώμην ἀνέθετο τοῦ δεσμεῖν καί λύειν τήν ἐξουσίαν λαβόντος. Ἐν τῷ η΄ κανόνι αὐτοῦ εἰπὼν ὁ θεῖος Βασίλειος περί διαφορᾶς φόνου, ἑκουσίων τε καί ἀκουσίων, καί ἄλλο τι περισσότερον ἀπό ἐκεῖνα μή ἔχωντας νά εἰπῇ, συγχωρεῖ εἰς τόν οἰκονομοῦντα τήν μετάνοιαν τῶν ἀκουσίως φονευσάντων Πνευματικόν, ἤ νά αὐξάνῃ τό ἐπιτίμιον, ἤ νά τό ἐλαττώνῃ, κατά τό ἰδίωμα τῆς περιστάσεως, ἤγουν, κατά τόν τρόπον, καί τήν αἰτίαν τοῦ φόνου, καί κατά τήν διάθεσιν τῆς μετανοίας τοῦ φονεύσαντος. Ἀνάγνωθι καί τόν ξστ΄ Ἀποστολικόν.
