Ἡ χήρα δούλη, τάχα οὐ μέγα ἔπταισεν ἑλομένη δεύτερον γάμον ἐν σχήματι ἁρπαγῆς. Ὥστε οὐδέν τούτου ἕνεκεν ἐγκαλεῖσθαι χρή, οὐ γάρ τά σχήματα κρίνεται, ἀλλ᾿ ἡ προαίρεσις. Δῆλον δέ ὅτι τό τῆς διγαμίας μένει αὐτῇ ἐπιτίμιον.
Δούλη χηρεύσασα ἡρπάγη δῆθεν παρά τινος, ἡ δέ ἐκοῦσα ἑαυτήν ἐπέδωκε τῷ ἁρπάσαντι, καί συνῴκησεν αὐτῷ νομίμως. Λέγει οὖν ὁ μέγας οὗτος Πατήρ, ὅτι δεύτερον εἵλετο γάμον ἡ τοιαύτη σχηματισαμένη τήν ἁρπαγήν∙ καί τήν ἁρπαγήν δέ διά τόν γάμον ἐσχηματίσατο∙ κρίνομεν δέ οὐ τήν ὑπόκρισιν, ἀλλά τήν προαίρεσιν. Οὐ γάρ ἵνα ἁπλῶς μίξεως ἀπολαύσῃ πορνικῆς τῷ ἀνδρί συνῆλθεν, ἀλλ᾽ ἐπί γάμῳ, καί λοιπόν οὐ χρή ἐγκαλεῖσθαι αὐτήν ὡς πορνεύσασαν∙ τό δέ τῆς διγαμίας ἐπιτίμιον οὐκ ἐκφεύξεται. Ἐπεί δέ τήν τοιαύτην δούλην ὠνόμασεν ὁ κανὼν, νομιστέον ὅτι ὁ δεσπότης αὐτῆς μετά τήν ἁρπαγήν τήν ἐσχηματισμένην, ἐπένευσε τῷ γάμῳ∙ εἰ γάρ μή τοῦτο πορνεία ἐστί τό γενόμενον κατά τόν μ΄ κανόνα τοῦ ἁγίου τούτου Πατρός. Ἡ δούλη, φησίν ὁ ἅγιος, ἡ χηρεύσασα, καί θέλουσα μέν δευτερογαμῆσαι, ἴσως δέ συστελλομένη τοῦτο ποιῆσαι διά τήν ἀπό τῶν οἰκείων παίδων, ἤ καί τῶν ἐκ τοῦ πρώτου συνοικεσίου συγγενῶν κατάγνωσιν, καί σχηματιζομένη διά τοῦτο ἁρπαγῆναι παρά τοῦ μελλοζύγου, ἀκαταιτίατός ἐστι, διότι οὐκ ἀληθής γέγονεν ἡ ἁρπαγή, ἀλλ’ ἐσχηματισμένη διά πρόφασιν δευτερογαμίας∙ δίκαιον δέ ἐστι μή κατακρίνεσθαί τινα ἀπό σχήματος καί ὑποκρίσεως, ἀλλ᾽ ἀπό διαθέσεως καί προαιρέσεως∙ ὥστε, εἰ μή ὑπέκειτο ὁ λόγος τῆς δευτερογαμίας, ἀλλά διά πορνείαν ἁρπαγῆναι ἐσχηματίσατο, ὡς πορνεύσασα ἵνα ἐκολάσθη. Τήν δέ χήραν μή εἴπῃς εἶναι καί δούλην, ἀλλά δούλην μέν εἶναί ποτε, ἀρτίως δε ἐλευθἐραν∙ αὕτη γάρ δύναται πρῶτόν τε καί δεύτερον συναλλάττειν γάμον, οὐ μήν ἡ δούλη ἡ ἀνεπίγνωστος τῷ νόμῳ καί τοῖς νομίμοις συναλλάγμασιν. Ἐπεί δέ τινες ἐκλαβόμενοι τόν κανόνα εἰς δούλην, εἶπον, ὅτι μετά τήν ἐσχηματισμένην ἁρπαγήν ἐπένευσε τῷ δευτέρῳ γάμῳ ὁ δεσπότης, καί οὕτω τάχα ἐνόμισαν τήν πορνείαν διαφυγεῖν, ὡς κυρωθέντος τοῦ γάμου διά τῆς συναινέσεως τοῦ δεσπότου, ἀκουσάτωσαν, ὅτι, ἐπεί πρῶτος γέγονε γάμος τῆς δούλης μετά ἐλευθέρου, ἐξ ἀνάγκης δέ τηνικαῦτα καί συναίνεσις τοῦ δεσπότου παρηκολούθησε, περιττόν, μᾶλλον δέ ἀνένδεκτόν ἐστί τό θεματισθῆναι κατά τόν καιρόν τῆς ἐσχηματισμένης ἁρπαγῆς εἶναι αὐτήν δούλην∙ ἀπό γάρ τοῦ πρώτου γάμου, κατά συναίνεσιν τοῦ δεσπότου γενομένου, ἠλευθερώθη σιωπηρῶς ἡ δούλη καί οὐκ ἐδέετο συναινέσεως τοῦ ποτε δεσπότου ἐπί δευτερογαμίᾳ. Ἐρωτήσει δέ τις, ὡς τῶν νόμων καί τῶν κανόνων, καθώς διαφόρως εἴρηται, μή παραχωρούντων τούς ἅρπαγας νομίμως συνάπτεσθαι ταῖς ἁρπαγείσαις, κᾂν κατά θέλησιν τῶν ἁρπαγεισῶν ἡ ἁρπαγή γέγονε, πῶς ὁ παρὼν κανών φησιν ἀπό τῆς ἐσχηματισμένης ἁρπαγῆς μή ἐμποδίζεσθαι τήν δευτερογαμίαν; Λύσις. Ἐνταῦθα οὐ γέγονεν ἁρπαγή παρά τοῦ ἀνδρός, οὐδέ τις πρᾶξις τήν ἁρπαγήν συγκροτοῦσα, ἀλλά ἡ γυνή θέλουσα τήν δευτερογαμίαν, ἐσχηματίσατο τήν ἁρπαγήν διά τάς ἄνωθεν ῥηθείσας αἰτίας∙ εἰ γάρ ὅλως γέγονεν ἁρπαγή, οὔτε γάμος ἵνα συνέστη μέσον αὐτῶν∙ ἀλλά καί τοῖς περί τῶν ἁρπαζόντων καί πορνευόντων ἐπιτιμίοις ἵνα ὑπέπεσον. Οὐ μέγα πταῖσμα τῇ χήρᾳ δούλῃ, πρός δεύτερον γάμον ἁρπαζομένῃ∙ τό δέ τῆς διγαμίας ἐπιτίμιον ἕξει. Ἐπειδή αἱ δοῦλαι ἄνευ γνώμης τῶν δεσποτῶν αὐτῶν συναλλάσσειν γάμον οὐ δύνανται, κατά τοῦτο οὐ δοκεῖ μέγα πταῖσαι ἡ δούλη σχηματισαμένη ὑπό τινός ἁρπαγεῖσα, τόν πρός αὐτόν ἑλομένη γάμον. Λοιπόν οὐδέ τά περί τῆς ἁρπαγῆς τῶν ἐλευθέρων γυναικῶν ἐπ᾿ αὐτῆς χώραν ἕξουσι, διότι κᾂν ἐσχηματίσατο ἁρπαγῆναι, ἀλλά κατά θέλησιν αὐτῆς ἠκολούθησε∙ καί οἱ κανόνες, οὐ τά σχήματα, ἀλλά τήν προαίρεσιν κρίνουσιν. Ἔσται οὖν ὁ πρός αὐτήν γάμος, ἐάν καί ὁ δεσπότης αὐτῆς συναινῇ, βέβαιος∙ τό δέ τῶν διγάμων ἐπιτίμιον ἐπιγνώσεται. Ἀνίσως κᾀμμία χήρα δούλη, ὑπεξουσία ὑπάρχουσα, καί θέλουσα νά δευτεροϋπανδρευθῇ, ἐσχηματίσθη ὅτι τήν ἥρπασεν ὁ μέλλων λαβεῖν αὐτήν, δέν ἔπταισε μεγάλως διά τοῦτο, οὐδέ ὡς πορνεύσασα καταδικάζεται. Ἐπειδή δέν πρέπει νά θεωρῆται ἡ καθ’ ὑπόκρισιν ἐσχηματισμένη αὐτῆς ἁρπαγή, ἀλλ’ ἡ προαίρεσις αὐτῆς, ὅτι, θέλουσα τῇ ἀληθείᾳ τόν γάμον, ἔδωκε θεληματικῶς τόν ἑαυτόν της εἰς τόν ἁρπάσαντα. Ὅθεν ἡ τοιαύτη, μέ μόνον τό ἐπιτίμιον τῆς διγαμίας κανονίζεται. Δηλαδή ἕνα, ἤ δύω χρόνους. Ἐάν ὅμως συγκατανεύσῃ εἰς τόν γάμον αὐτῆς καί ὁ αὐθέντης της. Χωρίς γάρ τῆς αὐτοῦ συγκατανεύσεως, πορνεία λογίζεται τό γινόμενον. Ὅρα καί τόν λη΄ τοῦ αὐτοῦ Βασιλ. καί τήν ὑποσημείωσιν τοῦ κζ΄ τῆς δ΄.
