Ὁνωράτος καί Οὐρβανός οἱ ἐπίσκοποι εἶπον· Ἐπειδή τά ἐν τῷ κομμονιτωρίῳ ἡμῶν πάντα δεῖ συζεῦξαι, προστίθεμεν ἔτι μήν ἐνταλέν ἡμῖν περί τῆς ἡμέρας τοῦ Πάσχα, ἵνα κατά τό εἰωθός ἀπό τῆς ἐκκλησίας Καρχηδόνος ἀεί παρασκευαζώμεθα καί μή ἐν στενῷ τοῦ χρόνου διαστήματι. Αὐρήλιος ἐπίσκοπος εἶπεν· Ἐάν δοκῇ τῇ ἁγιωσύνῃ ὑμῶν, ἐπειδή μεμνήμεθα ἤδη ἐκ πολλοῦ ὑμᾶς ἐπαγγειλαμένους, ὥστε ἐν ἐκάστοις ἐνιαυτοῖς συνέρχεσθαι πρός τό συζητεῖν, ὅταν εἰς ἓν συνέλθωμεν, τότε διαδοθήσεται τοῦ ἁγίου Πάσχα ἡ ἡμέρα διά τῶν εὑρεθησομένων ἐν τῇ συνόδῳ τοποτηρητῶν. Ὁνωράτος καί Οὐρβανός ἐπίσκοποι εἶπον· Νῦν διά τῆς παρούσης συνελεύσεως αἰτοῦμεν, ἵνα γράμμασι τυπῶσαι τάς ἡμετέρας ἐπαρχίας καταξιώσητε. Αὐρήλιος ἐπίσκοπος εἶπεν· Ἀναγκαῖόν ἐστι οὕτω γενέσθαι.
Περί διαφόρων ὑποθέσεων ἐνετάλθησαν οὗτοι εἰπεῖν ἐν τῇ συνόδῳ∙ καί φασιν, ὅτι, ἐπειδή πάντα δεῖ συζεῦξαι, ἤγουν συνάψαι τοῖς προλαβοῦσι, τοῖς ἐν τῷ κομμονιτορίῳ ἡμῶν, τοῖς ἐν τῷ ἐνταλτηρίῳ ἡμῶν, προστίθεμεν περί τῆς ἡμέρας τοῦ Πάσχα, ἵνα δήλη ἡμῖν γένηται ἀπό τῆς ἐκκλησίας Καρχηδόνος, καί παρασκευαζώμεθα πρός αὐτήν πρό πολλοῦ, καί μή ἐν στενῷ διαστήματι χρόνου μηνύηται ἡμῖν. Πρός ὅ ὁ Αὐρήλιος ἀπεκρίθη, ὅτι, ἐπεί καθ’ ἕκαστον ἐνιαυτόν τετύπωται σύνοδον γίνεσθαι, ἐν τῷ καιρῷ τῆς συνόδου γνωρισθήσεται καί ἡ τοῦ Πάσχα ἡμέρα. Οἱ δέ εἰρημένοι ἐπίσκοποι ἠξίωσαν, ἐν τῇ συνελεύσει τῆς ἐπαρχίας αὐτῶν τοῦ τότε καιροῦ τυπωθῆναι τάς ἡμέρας τοῦ Πάσχα∙ εἴτε δέ ἐτυπώθησαν, εἴτε μή, ὁ κανὼν οὐ περιέχει. Τοῦ Ὁνωράτου καί τοῦ Οὐρβανοῦ ζητησάντων γνωρισθῆναι τήν ἡμέραν τοῦ Πάσχα αὐτοῖς ἀπό τῆς ἐκκλησίας Καρχηδόνος, ὡς ἂν εἰδήσεως διδομένης πρό καιροῦ πλειόνος παρασκευάζωνται πρός ταύτην, ἀπεκρίθη ὁ Αὐρήλιος, ὅτι, ἐπεί καθ’ ἕκαστον ἐνιαυτόν τετύπωται σύνοδον γίνεσθαι, γενήσεται καί τοῦτο. Ὡσαύτως ζητησάντων τῶν αὐτῶν τυπωθῆναι καί τάς τούτων ἐπαρχίας, ὡρίσθη γενέσθαι καί τοῦτο. Ἐν τῇ κατ’ ἔτος συνόδῳ ἀγγελλέσθω ἡ ἡμέρα τοῦ Πάσχα παρά τῆς ἐν Καρχηδόνι ἐκκλησίας. Τό ἐν τῇ κατ’ ἔτος γινομένῃ συνόδῳ εἰς τήν ἐν Καρχηδόνι ἐκκλησίαν τήν ἡμέραν τοῦ Πάσχα γνωρίζεσθαι, καί ἐν τῷ λδ΄ κανόνι ὡρίσθη. *Στο Πηδάλιο, ο 51ος κανόνας, και ειδικότερα τμήμα της α΄ πργφ.: «…ὥστε ἐν ἐκάστοις ἐνιαυτοῖς συνέρχεσθαι πρός τό συζητεῖν, ὅταν εἰς ἓν συνέλθωμεν, τότε διαδοθήσεται τοῦ ἁγίου Πάσχα ἡ ἡμέρα διά τῶν εὑρεθησομένων ἐν τῇ συνόδῳ τοποτηρητῶν», αντιστοιχεί στον 60ο κανόνα (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Οὐδέν ἄλλο διορίζει ὁ παρών Κανών, πάρεξ ὅτι νά γίνεται σύνοδος κάθε χρόνον διά τήν ἐξέτασιν τῶν ἐκκλησιαστικῶν ὑποθέσεων. Καί ὅτι ἀπό τήν σύνοδον ταύτην, διά τῶν ἐν αὐτῇ εὑρισκομένων τοποτηρητῶν τῶν Ἐπισκόπων, νά κοινολογῆται εἰς ὅλους πότε ἔχει νά τύχῃ ἡ κατ’ ἔτος ἡμέρα τοῦ ἁγίου Πάσχα.1Ὅρα καί τόν λζ΄ Ἀποστολικόν, ἀλλά δή καί τόν ζ΄. 1Ἀπορίας ἄξιον εἶναι, διά τί λέγει ἐδῶ ὁ κανὼν ὅτι εἰς κάθε ἐνιαυσίαν σύνοδον νά φανερώνεται πότε ἔχει νά πέσῃ τό πάσχα κατ’ ἔτος, εἰς καιρόν ὁποῦ ἡ α΄ σύνοδος ἐποίησε τόν περί τοῦ πάσχα ὅρον, κατά τόν α΄ Ἀντιοχείας, ταὐτόν εἰπεῖν τό περί τοῦ πάσχα κανόνιον, διά νά μή χρειάζεται πλέον κατ’ ἔτος νά γίνεται περί τούτου συζήτησις, καί μάλιστα εἰς καιρόν ὁποῦ ὁ α΄ κανὼν τῆς παρούσης συνόδου λέγει ὅτι οἱ τῇ α΄ συνόδῳ παρόντες Ἀφρικανοί πατέρες ἔφερον μαζή τους τά ἴσα τῶν ὁρισθέντων, ἐπ’ ἐκείνης, εἰς τήν Ἀφρικήν, πρός λύσιν τῆς ἀπορίας λέγομεν, ὅτι ἴσως οἱ Ἀφρικανοί πατέρες ἔφερον μαζή των μόνον τούς κανόνας καί τόν περί πίστεως, ὅρον τῆς α΄ συνόδου, ἀλλ’ ὄχι καί τά πρακτικά τῆς αὐτῆς, μέσα εἰς τά ὁποῖα κατά τόν Βαλσαμῶνα τό περί τοῦ πάσχα κανόνιον περιείχετο, ὡς νῦν ὁρᾶται εἰς τά ὑπό τοῦ Γελασίου πρακτικά τῆς α΄ συνόδου. Ἴσως δέ καί διά τί δέν ἦτον ἀκόμη τόσον καλά κοινολογημένον τό κανόνιον αὐτό, ἀκολούθως δέ καί οὐδέ κατά ἀκρίβειαν ληπτόν, οὐδέ εἰς τοιαύτην εὔκολον μέθοδον, οἵαν ἔχει τώρα, καί διά τοῦτο ἐχρειάζετο σκέψεως συνοδικῆς. Δι’ ὅ ὡς καί ἡ σύνοδος αὕτη ἀποροῦσα περί τῆς ἡμέρας τοῦ πάσχα, ἔγραψεν εἰς τόν Ἀλεξανδρείας Κύριλλον, καί παρ’ ἐκείνου ἔμαθεν αὐτήν, καθὼς φαίνεται ἐν τῇ πρός τήν σύνοδον ταύτην τοῦ ἁγίου Κυρίλλου ἐπιστολῇ.
