Ἁμαρτία πρός θάνατόν ἐστιν, ὅταν τινές ἁμαρτάνοντες, ἀδιόρθωτοι μένωσι. Τό δέ τούτου χεῖρον, ἐάν καί τραχηλιῶντες κατεξανίστανται τῆς εὐσεβείας, καί τῆς ἀληθείας, προτιμώμενοι τόν Μαμωνᾶν τῆς τοῦ Θεοῦ ὑπακοῆς, καί τῶν κανονικῶν αὐτοῦ διατάξεων μή ἀντεχόμενοι. Ἐν τούτοις οὐκ ἔστι Κύριος ὁ Θεός, εἰ μήπου ταπεινωθέντες, τοῦ ἰδίου σφάλματος ἀνανήψωσι· χρή γάρ μᾶλλον αὐτούς προσέρχεσθαι τῷ Θεῷ, καί μετά συντετριμμένης καρδίας τήν ἄφεσιν τούτου τοῦ ἁμαρτήματος, καί τήν συγχώρησιν αἰτεῖσθαι, οὐχί ἐναβρύνεσθαι τῇ ἀθέσμῳ δόσει. Ἐγγύς γάρ Κύριος τοῖς συντετριμμένοις τῇ καρδίᾳ. Τούς οὖν ἐγκαυχωμένους, διά δόσεως χρυσίου τετάχθαι ἐν ἐκκλησίᾳ, καί ταύτῃ τῇ πονηρᾷ συνηθείᾳ ἐπελπίζοντας, τῇ ἀλλοτριούσῃ ἀπό τοῦ Θεοῦ, καί ἐκ πάσης ἱερωσύνης, καί ἐκ τούτου ἀναιδεῖ προσώπῳ, καί ἀπερικαλύπτῳ στόματι, ὀνειδιστικοῖς λόγοις τούς δι᾿ ἀρετήν βίου ὑπό τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐκλεγέντας, καί καταταγέντας ἐκτός δόσεως χρυσίου, ἀτιμάζοντας, πρῶτα μέν τοῦτο ποιοῦντας, τόν ἔσχατον βαθμόν λαμβάνειν τοῦ οἰκείου τάγματος. Εἰ δ᾿ ἐπιμένοιεν, δ᾿ ἐπιτιμίου διορθοῦσθαι. Εἰ δέ τις ἐπί χειροτονίᾳ φανείη ποτέ τοῦτο πεποιηκώς, γινέσθω κατά τόν ἀποστολικόν κανόνα, τόν λέγοντα· Εἴ τις ἐπίσκοπος διά χρημάτων τῆς ἀξίας ταύτης ἐγκρατής γένηται, ἤ πρεσβύτερος, ἤ διάκονος, καθαιρείσθω καί αὐτός, καί ὁ χειροτονήσας, καί ἐκκοπτέσθωσαν παντάπασι ἐκ τῆς κοινωνίας, ὡς Σίμων ὁ μάγος ὑπ᾿ ἐμοῦ Πέτρου. Ὡσαύτως καί κατά τόν δεύτερον κανόνα τῶν ἐν Χαλκηδόνι ὁσίων Πατέρων ἡμῶν, τόν λέγοντα· Εἴ τις ἐπίσκοπος ἐπί χρήμασι χειροτονίαν ποιήσοιτο, καί εἰς πρᾶσιν καταγάγοι τήν ἄπρατον χάριν, καί χειροτονήσοι ἐπί χρήμασιν ἐπίσκοπον, ἤ χωρεπίσκοπον, ἤ πρεσβύτερον, ἤ διάκονον, ἤ τινα τῶν ἐν τῷ κλήρῳ καταριθμουμένων, ἤ προβάλλοιτο ἐπί χρήμασιν οἰκονόμον, ἤ ἔκδικον, ἤ παραμονάριον, ἤ ὅλως τινά τοῦ κανόνος, ἤ δι᾿ αἰσχροκέρδειαν οἰκείαν, ὁ τοῦτο ἐπιχειρήσας ἐλεγχθείς, κινδυνευέτω εἰς τόν οἰκεῖον βαθμόν· καί ὁ χειροτονούμενος μηδέν ἐκ τῆς κατ᾿ ἐμπορίαν ὠφελείσθω χειροτονίας, ἤ προβολῆς, ἀλλ᾿ ἔστω ἀλλότριος τῆς ἀξίας, ἤ τοῦ φροντίσματος, οὗπερ ἐπί χρήμασιν ἔτυχεν. Εἰ δέ τις καί μεσιτεύων φανείη τοῖς οὕτως αἰσχροῖς καί ἀθεμίτοις λήμμασι, καί οὗτος, εἰ μέν κληρικός εἴη, τοῦ οἰκείου ἐκπιπτέτω βαθμοῦ· εἰ δέ λαϊκός, ἤ μοναχός, ἀφοριζέσθω.
Τινές εἰς κλῆρον καταταγῆναι μέλλοντες προσῆγον τῇ ἐκκλησίᾳ χρήματα, ὡς ἀφιεροῦντες αὐτά τῷ Θεῷ∙ εἶτα τούτοις θαῤῥοῦντες, καί τῇ δόσει τοῦ χρυσίου καυχώμενοι, ὠνείδιζον ἀναιδῶς τούς δόσεως χρυσίου χωρίς, δι’ ἀρετήν ἴσως ἤ καί λόγον καταταγέντας τῷ κλήρῳ. Τούς γοῦν τοιούτους, πρῶτον μέν ὑποβιβάζεσθαι βούλεται ὁ κανών ἐκ τοῦ οἰκείου βαθμοῦ, καί εἰς τόν ἔσχατον τόπον τοῦ τάγματος ἐν ᾧ εἰσι, τάττεσθαι∙ εἰ δέ καί ἔτι τά αὐτά ποιοῦσι, ἐπιτιμᾱσθαι αὐτούς, ἵνα διορθωθῶσι. Προοιμιάζονται δέ οἱ τόν κανόνα ἐκθέμενοι, ἀπό τοῦ Ἀποστόλου καί Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου∙ ἐκείνῳ γάρ εἴρηται ἐν τῇ πρώτῃ καθολικῇ ἐπιστολῇ, τό, Ἔστιν ἁμαρτία πρός θάνατον∙ καί ἐκλαμβάνονται οὗτοι τό ῥητόν ἐπί τῶν ἁμαρτανόντων, καί μή μετανοούντων. Εἶτα καί χεῖρον λέγουσι, ὥσπερ δή καί ἐστι, τό μετά τήν ἁμαρτίαν μέν τραχηλιᾷν, ἤγουν ἀναισχυντεῖν∙ ἁμαρτίαν μέν καλοῦντες τό ἐγκαυχᾶσθαι ἐπί τῇ προσαγωγῇ τῶν χρημάτων, καί προτιμᾷν τῆς τοῦ Θεοῦ ὑπακοῆς καί τῶν κανονικῶν διατάξεων τόν Μαμωνᾶν, τά χρήματα δηλονότι∙ ἀναισχυντίαν δέ τόν ὀνειδισμόν, καί τήν ἀτιμίαν, ἥν ἐπάγουσι τοῖς κληρωθεῖσι χωρίς παροχῆς χρημάτων. Ἐν τούτοις οὐκ ἔστι, φασί, κύριος ὁ Θεός∙ καί τοῦτο δέ γραφικόν ἐκ τῆς τρίτης τῶν Βασιλειῶν. Χρή οὖν αὐτούς, ταπεινωθέντας, προσπεσεῖν τῷ Θεῷ, καί αἰτεῖν τοῦ ἁμαρτήματος ἄφεσιν, καί οὐχί μᾶλλον ἐπαίρεσθαι ἐπί τῇ δόσει τῇ ἀθέσμῳ∙ ἄθεσμον δέ τήν δόσιν καλεῖ, οὐ καθ’ ἑαυτό∙ εἰ γάρ ἄθεσμος ἦν, διά τί προσεδέχθη; καί διά τί μή καί αὐτός τελείως ἐξωθεῖται τοῦ κλήρου, καί ὁ ἐπί δόσει τοῦτον κληρώσας κολάζεται; οὐ καθ’ ἑαυτό τοίνυν ἄθεσμος ἡ δόσις ἐκλήθη, ἀλλ’ ὅτι ἐκεῖνος ταύτην ποιεῖ νομίζεσθαι ἄθεσμον, ὡς δι’ αὐτήν ἀλαζονευόμενος, καί κατεπαιρόμενος τῶν ὁμοταγῶν∙ Κᾂντεῦθεν ὑπόληψιν διδούς, ὅτι οὐ κατά Θεόν ἐποιήσατο τήν προσαγωγήν, ἀλλ’ ἵν’ ἔχοι ταύτην εἰς καύχημα καί ἀλαζονείας ὑπόθεσιν. Τοῦτο δέ δηλοῦται καί διά τῶν ἐφεξῆς∙ φησί γάρ ὁ κανών∙ Εἰ δέ τις ἐπί χειροτονίᾳ φανῇ ποτε τοῦτο πεποιηκώς, τό δοῦναι δηλαδή χρήματα, γινέσθω κατά τούς κανόνας, ἤγουν τόν ἀποστολικόν, ὅς εἰκοστός ἔννατός ἐστι∙ καί κατά τόν δεύτερον τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου. Ὥσπερ οὖν ἀθέσμου οὔσης ἐνταῦθα τῆς δόσεως, καί ὁ χειροτονήσας ποινηλατεῖται, καί ὁ χειροτονηθείς, οὕτω κἀκεῖ ἐγίνετο ἄν, εἰ πρός ἀλήθειαν ἄθεσμος ἦν. Τήν δέ τῶν κανόνων τούτων ἐξήγησιν ὁ ζητῶν εὑρήσει ἐν τοῖς τόποις αὐτῶν. Μέλλοντες οἱ ἅγιοι Πατέρες κολάσαι τούς κληρικούς, τούς πρῶτα μέν ἑκοντί καί κατά φιλόθεον γνώμην προσάγοντας ἐν ἐκκλησίᾳ χρήματα, ἤ ἕτερά τινα, ὕστερον δέ ἐγκαυχωμένους ἐπί τῇ δόσει, καί ζητοῦντας προκαθεδρίας καί προτιμήσεις, καί ὀνειδίζοντας τούς δι’ ἀρετήν, ἤ ἐνέργειαν, κληρωθέντας κατά Θεόν συναδελφούς αὐτῶν, ἐχρήσαντο ἐν προοιμίοις ῥήματί τινι ἀπό τῆς πρώτης καθολικῆς ἐπιστολῆς τοῦ ἁγίου Ἀποστόλου καί Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου, λέγοντος∙ Ἔστιν ἁμαρτία πρός θάνατον, ἤγουν ἔστιν ἀμαρτία θανάσιμος, ἡ ἀδιόρθωτος καί ἀμετανόητος∙ καί ἔτι ταύτης χείρων, ἡ σύν τῇ ἁμᾳρτίᾳ ἀναίδεια. Ποῖον γάρ οὐχ ὑπερβαίνει κακόν τό προτιμᾶσθαί τινα τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ τά τοῦ μαμμωνᾶ, ἤγουν τά χρήματα, καί λέγειν, ὀφείλειν τοῦτον, δι’ ἅ προσήγαγε, προτιμότερον εἶναι τῶν ἄλλων πάντων, τῶν ἐνεργείας ἐχόντων ἴσως καί ἀρετήν; Τούς γοῦν οὕτω φρονοῦντας, καί ὅλως δόσεως χρημάτων μεμνημένους, καί ἐλπίζοντας διά τοῦτο προτιμᾶσθαι παρά τοῖς πολλοῖς, ἀφ’ οὗ μᾶλλον κατάγνωσις ἐπάγεται, καί ἀπερικαλύπτως ὀνειδίζοντας τούς ἀδελφούς αὐτῶν διά τήν ὑψοποιόν πενίαν, ὑποβιβάζεσθαι εἰς τόν ἔσχατον τόπον τοῦ βαθμοῦ αὐτῶν, ἵνα ταπεινωθῶσιν. Εἰ δέ καί οὕτως ἐπιμένοιεν τῷ κακῷ, ἐπιτιμᾶσθαι κατά τό δόξαν πάντως τῷ ἐπισκόπῳ∙ καί ταῦτα μέν, ὁπόταν τις αὐθαιρέτως προσαγάγῃ ἐν ἐκκλησίᾳ οἱαδήτινα πράγματα, ἅτινα καί οἱ λαμβάνοντες, ἀπροκριματίστως λαμβάνουσι, καί οἱ διδόντες, ἀνευθύνως διδόασιν. Εἰ δέ τις, φησίν, οὐκ ἐξ ἀρχῆς μετά τοιαύτης αὐθαιρέτου γνώμης ἐποίησε τήν προσαγωγήν ἀλλά διά τό χειροτονηθῆναι, ἤ κληρωθῆναι, ἤ ἅλλως πως ἐν ἐκκλησίᾳ καταλεγῆναι, ὁ τοιοῦτος κολαζέσθω κατά τόν κθ΄ ἀποστολικόν κανόνα, καί τόν β΄ κανόνα τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου. Τό μέντοι ῥῆμα, τό λέγον, Ἐν τούτοις οὐκ ἔστι, Κύριος ὁ Θεός, ἐξελήφθη παρά τῶν ἁγίων Πατέρων ἐκ τῆς τρίτης τῶν Βασιλειῶν, διά τούς ἀλαζόνας καί προτιμωμένους τά τοῦ μαμμωνᾶ. Ἀκούων δέ τοῦ κανόνος ὀνομάζοντος τήν οὕτως ἑκουσίως γινομένην δόσιν τοῦ χρυσίου ἄθεσμον, μή εἴπῃς εἶναι ταύτην κεκωλυμένην, κἀντεῦθεν καί ἄθεσμον, ὡς προβᾶσαν χάριν ἐξωνήσεως χειροτονίας, ἤ κληρώσεως∙ περί ταύτης γάρ ἐφεξῆς διδάσκει∙ ἀλλ’ ἄθεσμον ταύτην οἱ Πατέρες ὠνόμασαν διά τόν προσαγαγόντα, καί διά ταύτην τήν προσαγωγήν ἐναβρυνόμενον. Σημείωσαι ταῦτα, διά τούς ἀποκειρομένους εἰς μοναστήρια μετά δόσεως χρημάτων, καί διά τούς αὐτοπροαιρέτως ποιοῦντας προσαγωγάς τῷ Θεῷ. Τούς μέντοι ἐπικτωμένους ἐξωμονιτάτα ἀδελφάτα ἐν μοναστηρίοις διά χρημάτων, οὐ νομίζω ὑπό τῶν κανόνων ἁλίσκεσθαι, διά τό μή εἶναι ἐπίμομφον τήν τῶν σιτηρεσίων ἐπίκτησιν. Τί δέ; ὁ μέν αὐθαιρέτως προσαγαγών χρήματα οὕτω κολάζεται, ὁ δέ διά τό κληρωθῆναι, ἤ ἀποκαρῆναι, δούς οἱαδήτινα πράγματα, ἐνδυνάμως ζητήσει μετά τό κολασθῆναι ἅ δέδωκε; Λύσις. Οὐδαμῶς∙ φησί γάρ τό ια΄ κεφ., τοῦ β΄ τίτλου, τοῦ κδ΄ βιβλίου τῶν βασιλικῶν οὕτω∙ Τό ἐπί αἰσχρᾷ αἰτίᾳ ἑκατέρων διδόμενον τοῦ τε λαβόντος, καί τοῦ παρέχοντος, οὐκ ἀντιστρέφεται∙ καί προστίθησιν ἔξωθεν ὁ Παλαιός λογισμόν∙ ὅτι, Ἐν ἴσῃ αἰτίᾳ, κρείττων ἐστίν ὁ νεμόμενος, ἀπό τοῦ κβ΄ βιβλίου τοῦτο ἀναλεξάμενος. Τούς ἐγκαυχωμένους διά δόσεως χρυσίου τετάχθαι ἐν ἐκκλησίᾳ, καί ἀτιμάζοντας τούς δι’ ἀρετήν ἐκλεγέντας, καί χωρίς δόσεως καταταχθέντας, ἔδοξε τόν ἔσχατον βαθμόν τοῦ ἰδίου λαμβάνειν τάγματος. Εἰ δέ ἐπιμένοιεν, ἐπιτιμᾶσθαι∙ τούς δ’ ἐπί χειροτονίᾳ τοῦτο πεποιηκότας, ἐκκόπτεσθαι τῆς κοινωνίας, ὡς ὑπό Πέτρου τόν Σίμωνα μάγον. Τόν λόγον δεῖ καί τήν ἀρετήν προτιμᾶσθαι∙ καί χωρίς δόσεως χρυσίου, τούς οὕτως ἔχειν εὑρισκομένους τάττεσθαι χρή ἐν τῷ κλήρῳ τῆς ἐκκλησίας∙ καί μή ὀνειδίζεσθαι αὐτούς ὑπό τῶν καταταγέντων τῇ ἐκκλησίᾳ δι’ οἱασδήτινος δόσεως∙ ἀλλά μᾶλλον καί ἐπαινεῖσθαι, ὡς δι’ ἀρετήν βίου ὑπό τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐκλεγέντας. Εἰ δέ τινες, ὡς ἐγκαυχώμενοι ἐπί τῇ τοιαύτῃ ἀθέσμῳ δόσει, καί τῇ πονηρᾷ ταύτῃ συνηθείᾳ, τῇ ἀλλοτριούσῃ ἀπό Θεοῦ καί πάσης ἱερωσύνης, κατονειδίσουσιν ἀναιδεῖ προσώπῳ, καί ἀπερικαλύπτῳ στόματι, τούς ἄνευ χρυσίου καταταγέντας κληρικούς, τόν ἔσχατον βαθμόν ἐν τῷ οἰκείῳ τάγματι λήψονται. Εἰ δέ καί οὕτως ἐπιμένοιεν αὐτούς ὀνειδίζοντες, δι’ ἐπιτιμίου διορθωθήσονται∙ καί ταῦτα μέν περί τῶν εἰς κλῆρον καταλεγομένων. Ὅσοι δέ διά χρημάτων χειροτονίας τύχωσί τινος, καθαιρεθήσονται καί αὐτοί, καί οἱ χειροτονήσαντες αὐτούς. Μερικοί, μέλλοντες νά συναριθμηθῶσιν εἰς τόν Κλῆρον ἐκκλησίας τινός, ἐπρόσφερον χρήματα εἰς αὐτήν αὐτοπροαιρέτως, κατά φιλόθεον γνώμην, ὄχι διά νά λάβουν μέ αὐτά τόν Κλῆρον, ἀλλ’ ὡς ἀφιεροῦντες αὐτά τῷ Θεῷ, κατά τόν Βαλσαμῶνα. Ὕστερον δέ καυχώμενοι εἰς τήν δόσιν τῶν χρημάτων, καί προτιμῶντες τόν μαμωνᾶν, καί πλοῦτον, περισσότερον ἀπό τούς ἱερούς Κανόνας, ἐζήτουν πρωτοκαθεδρίας, καί μέ ἀδιαντροπίαν, ὠνείδιζον τούς Κληρικούς ἐκείνους, οἵτινες ὑπό τοῦ ἁγίου ἐκλεγόμενοι Πνεύματος, διά τήν ἐνάρετον αὐτῶν πολιτείαν, ἐσυναριθμοῦντο εἰς τόν Κλῆρον χωρίς δόσεως χρημάτων. Διά τοῦτο λοιπόν προστάζει ὁ παρών Κανών, ὅτι οἱ εἰς τά χρήματα ταῦτα καυχώμενοι, καί ὀνειδίζοντες τούς ἄλλους διά τί δέν ἔδωκαν, νά καταβιβάζωνται εἰς τόν κακώτατον τόπον τῶν ὁμοταγῶν αὐτοῖς Κληρικῶν. Εἰ δέ καί ἐπιμένουσιν ἀκόμη εἰς τοῦτο, νά διορθώνωνται ἀπό τόν Ἀρχιερέα, μέ βαρύτερον ἁρμόδιον ἐπιτίμιον. Φέροντες δέ οἱ Πατέρες οὗτοι καί τό τοῦ Ἰωάννου ῥητόν, ἁμαρτίαν μέν θανάσιμον ὀνομάζουσι τήν ἀδιόρθωτον εἰς τά χρήματα καύχησιν τῶν τοιούτων Κληρικῶν,1 χειροτέραν δέ ἁμαρτίαν τοῦ θανασίμου ὀνομάζουσι τήν κατά τῶν ἄλλων Κληρικῶν ἀναισχυντίαν αὐτῶν καί αὐθάδειαν. Καί ὅτι, εἰς αὐτούς δέν εἶναι Κύριος ὁ Θεός, κατά τήν γραφήν. Ἄθεσμον δέ ὀνομάζουσι τήν τῶν χρημάτων αὐτῶν δόσιν, ὄχι καθ’ ἑαυτήν, καλή γάρ αὕτη, κατ’ ἀρχάς καί φιλόθεος∙ ἀλλά διά τήν ὑστερινήν καύχησιν τῶν διδόντων καί ἀδιαντροπίαν. Πρόσεχε λοιπόν νά μή λάβῃς τήν δόσιν ταύτην τῶν χρημάτων πρός χειροτονίαν. Ὅτι ὁ κανὼν φαίνεται, πῶς περιέχει δύω μέρη. Τό μέν πρῶτον ἐμποδίζει νά μή δίδουν, οὐχί πρός τό χειροτονηθῆναι, τοῦτο γάρ ὕστερον, ἀλλά πρός τό συγκαταριθμῆναι καί αὐτοί εἰς τήν ἐφημερίαν ἐκκλησίας τινός, καί ἔπειτα αὐθαδιάζουσι καί καταφρονοῦσι τούς πτωχούς καί εὐλαβεῖς κληρικούς∙ αὐτήν λοιπόν ἐμποδίζει ὡς ἄθεσμον. Εἶτα, ἐπιφέρει καί δεύτερον, ὅτι ἂν τά τοιαῦτα χρήματα ἤθελαν νά προσφέρῃ διά χειροτονίαν, νά καθῄρωνται, κατά τούς προλαβόντας κανόνας. Ἐπιφέρει δέ ὁ κανών, ὅτι ὅποιος ἤθελε δώσῃ χρήματα διά νά χειροτονηθῇ Κληρικός, ἤ Ἱερεύς, νά λαμβάνῃ τά ἐπιτίμια τοῦ κθ΄ Ἀποστολ. καί τοῦ β΄ τῆς δ΄, οὕς καί ἐκθέτει αὐτολεξεί καί ὅρα τήν ἑρμηνείαν αὐτῶν ἐκεῖ. 1Ὁ μέν Μητροφάνης ὁ Σμύρνης ἑρμηνεύων τάς καθολικάς ἐπιστολάς λέγει ὅτι ἁμαρτία πρός θάνατον. Περί ἧς λέγει ὁ Ἰωάννης, ἔστιν ἁμαρτία πρός θάνατον, καί ἔστιν ἁμαρτία μή πρός θάνατον εἶναι, κάθε ἁμαρτία, ἥτις ἐπαιδεύετο ἀπό τόν παλαιόν νόμον μέ παιδείαν θανάτου. Καθὼς ἦτον ἡ βλασφημία κατά τοῦ Θεοῦ, ὁ ἑκούσιος φόνος, ἡ κτηνοβατία, ἡ μοιχεία, καί τά ἄλλα. Μή πρός θάνατον δέ ἁμαρτία εἶναι ἐκείνη ὁποῦ δέν ἐπαιδεύετο μέ θάνατον, ὡς ὁ στανικός φόνος καί ἄλλα. Ὁ δέ Ἀναστάσιος ὁ Σιναΐτης (ἐρωτήσ. νδ΄) λέγει, ὅτι πρός θάνατον μέν ἁμαρτία εἶναι ἡ ἐν γνώσει γινομένη∙ μή πρός θάνατον δέ, ἡ ἐν ἀγνοίᾳ γινομένη. Καί ἡ κατά Θεοῦ βλασφημία πρός θάνατόν ἐστιν, ἀλλά καί ἡ ἐν γνώσει μεγάλῃ ἁμαρτίᾳ, οἷον φόνος, μοιχεία κτ. ἐπειδή θανατοῦσι ταῦτα τήν ψυχήν. Ἡ δέ παροῦσα σύνοδος πρός θάνατον ἁμαρτίαν, τήν ἀδιόρθωτον καί ἀμετανόητον λέγει. Συμφώνως δέ μέ τήν σύνοδον ταύτην λέγει καί ὁ Οἰκουμένιος, ὅτι πρός θάνατον ἁμαρτία ἐστίν ἡ μή δι’ ἐπιστροφῆς διορθουμένη. Ὅρα ἡ τοῦ Ἰούδα, καί τῶν μνησικάκων, περί ὧν εἴρηται∙ ὁδοί μνησικάκων εἰς θάνατον (παροιμ. ιβ΄, 28)∙ ὅρα καί τήν ὑποσημείωσιν εἰς τό γ΄ κεφ. τῆς πρός τόν πνευματικόν διδασκαλίας, ἡ ὁποία χάριτι Χριστοῦ ἐτυπώθη τώρα νεωστί.
