Κατηχούμενος, ἐάν εἰσερχόμενος εἰς Κυριακόν, ἐν τῇ τῶν κατηχουμένων τάξει στήκῃ, οὗτος δέ ἁμαρτάνῃ,1 ἐάν μέν γόνυ κλίνων, ἀκροάσθω μηκέτι ἁμαρτάνων· ἐάν δέ καί ἀκροώμενος ἔτι ἁμαρτάνῃ, ἐξωθείσθω.
Δύο τάξεις ἦσαν τῶν κατηχουμένων τό παλαιόν∙ οἱ μέν γάρ πιστοί ὄντες, ὑπερτιθέμενοι δέ τό βάπτισμα, μετά τῶν κατηχουμένων ἵσταντο, καί, τῆς ἐπί κατηχουμένοις εὐχῆς λεγομένης, ἔκλινον τό γόνυ∙ ὅτε δέ ἐξεφωνήθη τό, οἱ Κατηχούμενοι προέλθετε, τότε ἐξήρχοντο∙ οἱ δέ ἄρτι προσελθόντες καί ἀτελέστεροι ὄντες, τῶν ἁγίων Γραφῶν ἤκουον, καί μετά τήν ἀνάγνωσιν τοῦ Εὐαγγελίου ἀπήεσαν. Ὅταν οὖν ὁ κατηχούμενος ἁμαρτάνῃ, εἰ μέν τῶν τελεωτέρων τό γόνυ κλινόντων, δηλονότι ἐν τῇ εὐχῇ ἐστιν, ἀκροάσθω, τοὐτέστι μετά τῶν μέχρις ἀκροάσεως ἱσταμένων στήτω, εἰ ἀποσχῆται τοῦ ἁμαρτάνειν∙ εἰ δέ τῶν ἀκροωμένων ἐστίν, ἔτι καί ἁμαρτάνει, ἐξωθείσθω, ἀντί τοῦ ἔξω τῆς ἐκκλησίας στήτω μετά τῶν προσκλαιόντων. Δύο τάξεις τῶν κατηχουμένων εἰσίν∙ οἱ μέν γάρ ἄρτι προσέρχονται, καί, ὡς ἀτελέστεροι, μετά τήν ἀκρόασιν τῶν Γραφῶν καί τῶν θείων Εὐαγγελίων εὐθύς ἐξίασιν∙ οἱ δέ ἤδη προσῆλθον, καί γεγόνασι τελεώτεροι, ὅθεν καί τήν ἐπί τοῖς κατηχουμένοις εὐχήν ἀναμένοντες, τό γόνυ κλίνουσιν ἐν ταύτῃ∙ ὅταν δέ ἐκφωνηθῇ τό, Οἱ κατηχούμενοι προέλθετε, τότε ἐξέρχονται καί οὗτοι. Φησίν οὖν ὁ κανών, ὅτι, ἐάν κατηχούμενος ἁμαρτάνῃ, εἰ μέν τῶν τελεωτέρων ἐστίν, ἐάν ἀποσχῆται τοῦ ἁμαρτάνειν, ἐλθέτω εἰς τόν τόπον τῶν ἀτελεστέρων, τοὐτέστι, στήτω μέχρι τοῦ Εὐαγγελίου ἐν τῷ ναῷ∙ εἰ δέ τῶν ἀτελεστέρων, τῶν καί ἀκροάσεως μόνης ἀξιουμένων, καί οὐκ ἀφίσταται τῆς ἁμαρτίας, ἐξωθείσθω, ἀντί τοῦ, ἔξω τῆς ἐκλησίας στήτω μετά τῶν προσκλαιόντων. Τί δέ; ἐάν ἀποστῇ ὁ ἀτελέστερος τῆς ἁμαρτίας, οὐκ ἐπιτιμηθήσεται, καθὼς ὁ τελεώτερος, ἀλλ’ εἰς τόν πρότερον τόπον στήσεται; Λύσις. Δύο τόποι εἰσί τῶν κατηχουμένων, ὡς εἴρηται, ὁ μέχρι τῆς ἀναγνώσεως τῶν θείων Εὐαγγελίων, καί ὁ μέχρι τῆς ἐξελεύσεως τῶν κατηχουμένων∙ οἱ γοῦν τελεώτεροι ἁμαρτάνοντες, καί ἀφιστάμενοι, μικρόν ὑποβιβασθήσονται εἰς τόν τόπον τῶν ἀτελεστέρων∙ μή ἀφιστάμενοι δέ, εἰς τόν τόπον τῶν προσκλαιόντων στήσονται∙ οἱ δέ ἀτελέστεροι ἁμαρτάνοντες, μή ἀφιστάμενοι μέν, εἰς τόν τόπον τῶν προσκλαιόντων ἀπαχθήσονται∙ ἀφιστάμενοι δέ, οὐκ ἔχουσι τόπον ἔνθα καταταχθήσονται. Εἰ γάρ εἴπωμεν τούτους μετά τῶν προσκλαιόντων στῆναι, ἀπογνώσεως θλίψει καταβαπτίσομεν, καί οὐδεμία ἔσται διαφορά ἀφισταμένων καί μή ἀφισταμένων∙ διά τοι τοῦτο, ὡς ἀποστάντες τοῦ κακοῦ, στήσονται καί πάλιν μετά τῶν ἀκροωμένων. Ὁ ἐν τῷ κατηχεῖσθαι ἁμαρτάνων, ἐάν γόνυ κλίνων μηκέτι ἁμαρτάνῃ, ἀκροάσθω∙ εἰ δέ καί ἀκροώμενος ἁμαρτάναι, τέλεον ἀπωθείσθω. Δύο εἴδη τῶν κατηχουμένων εἰσίν∙ οἱ μέν γάρ ἄρτι προσέρχονται∙ διό καί ὡς ἀτελέστεροι, μετά τήν ἀκρόασιν τῶν Γραφῶν, καί τῶν θείων Εὐαγγελίων, εὐθύς ἐξίασιν∙ οἱ δέ πρό καιροῦ προσῆλθον, καί γεγόνασι τελεώτεροι∙ ὅθεν καί μετά τό Εὐαγγέλιον, τήν ἐπί τοῖς κατηχουμένοις εὐχήν ἀναμένουσι, καί ἐν τῷ προσφωνεῖσθαι τό, Οἱ κατηχούμενοι τάς κεφαλάς ὑμῶν τῷ Κυρίῳ κλίνατε, τό γόνυ κλινοῦσιν. Οἱ γοῦν τελεώτεροι, ὡς γευόμενοι καλοῦ Θεοῦ ῥήματα, καί παραπεσόντες, μετακινοῦνται τῆς στάσεως, καί τοῖς ἀκροωμένοις συντάττονται∙ εἰ δέ καί ἀκροώμενοι ἁμαρτάνουσι, τῆς ἐκκλησίας τέλεον ἐξωθοῦνται. Δύω τάξεις ἦσαν τῶν κατηχουμένων. Μία μέν τῶν τελειοτέρων, οἵτινες ἐστέκοντο εἰς τήν λειτουργίαν ἕως τῆς εὐχῆς τῶν κατηχουμένων, τήν ὁποίαν καί τό γόνυ κλίνοντες ἤκουον, ἐπιτιθεμένης εἰς αὐτούς, καί τῆς τοῦ ἱερέως χειρός, καί οὕτως ἐξήρχοντο τῆς ἐκκλησίας. Ἄλλη δέ τῶν ἀτελεστέρων, οἵτινες ὡς νεωστί προσελθόντες εἰς τήν πίστιν, ἤκουον μόνον τάς θείας γραφάς, καί μετά τήν ἀνάγνωσιν τοῦ Εὐαγγελίου, εὔγαιναν ἔξω. Λέγει λοιπόν ὁ παρών Κανών, ὅτι, ἀνίσως τινάς κατηχούμενος ἀπό τούς τελειοτέρους καί γόνυ κλίνοντας, ἁμαρτάνῃ, ἂς βάλλεται παρακάτω εἰς τόν τόπον τῶν ἀκροωμένων κατηχουμένων ἐάν κάμῃ ἀποχήν τῆς ἁμαρτίας. Ἀνίσως δέ καί εἰς τούς ἀκροωμένους εὑρισκόμενος, πάλιν ἁμαρτάνῃ, ἂς ἐκβάλλεται τελείως ἔξω καί ἀπό τόν νάρθηκα, καί ἂς βάλλεται εἰς τόν τόπον τῶν προσκλαιόντων, ἔξω τῆς πύλης τοῦ νάρθηκος, ὅρα καί τόν ιδ΄ τῆς πρώτης καί τήν ἰχνογραφίαν τοῦ ναοῦ ἐν τῷ τέλει. 1Ἐν ἄλλοις, ἁμαρτάνει. (σημ.: στο Πηδάλιο αντί της λέξεως «ἁμαρτάνει» υπάρχει η λέξη «ἁμαρτάνων», εξ ού και η συγκεκριμένη παραπομπή.
