Περί τοῦ μή δεῖν τάς χειροτονίας ἐπί παρουσίᾳ ἀκροωμένων γίνεσθαι.
Χειροτονίας ἐνταῦθα τάς ψήφους ὠνόμασεν ὁ κανών. Ἐπεί γάρ ἐν τῷ τά ψηφίσματα γίνεσθαι παρά τῶν ἀρχιερέων, λέγονται κατά τινων αἰτιάματα, δι’ ἃ κωλύονται ἴσως ἱερωσύνης, οὐκ ἔδοξε τοῖς Πατράσι προσῆκον παρεῖναί τινας ἀκροωμένους τῶν λεγομένων, ὡς αἰσχύνην τοῖς καθ’ ὧν λέγονται ἐπαγόντων, καί τοῖς ἀκροωμένοις εἰς προτροπήν γινομένων κακίας, καί τοῖς ἀστηρίκτοις πρός πίστιν εἰς βλασφημίαν κατά Θεοῦ. Ὥσπερ γάρ διά τῶν ἐναρέτων δοξάζεται ὁ Θεός, τῶν ὁρώντων τά καλά ἔργα δοξαζόντων αὐτόν, οὕτω διά τῶν ἐναντίων βλασφημεῖται τό θεῖον πέρα ἀπίστων καί ἀστηρίκτων ἀνθρώπων. Διά τί δέ καί ἡ ψῆφος χειροτονία λέγεται, εἴρηται ἐν τῷ πρώτῳ κανόνι τῶν ἱερῶν Ἀποστόλων. Χειροτονίας ἐνταῦθα τάς ψήφους ὀνομάζει ὁ κανών, καί φησιν, ὡς, ἐπεί ἐν ταῖς ψήφοις λέγονταί τινα πολλάκις καί ἀνάξια χάριν τῶν ψηφιζομένων, οὐ χρή ἐπί κοινῇ ἀκροάσει τοῦ βουλομένου τάς ψήφους γίνεσθαι∙ διά τοῦτο οὖν καί σήμερον κατ’ ἰδίαν οἱ ἀρχιερεῖς καί μόνοι συνερχόμενοι ψηφίζονται. Ἐν μέντοι τῷ πρώτῳ ἀποστολικῷ κανόνι ἡ χειροτονία εἰς χειροθεσίαν ἐκλαμβάνεται. Αἱ χειροτονίαι ἐπ’ ἀκροωμένοις οὐ γίνονται. Αἱ εὐχαί τῶν χειροτονουμένων οὐκ ἐκφωνοῦνται μεγάλως, ὥστε τόν λαόν ἐπακροᾶσθαι αὐτῶν. Διορίζει ὁ παρών Κανών, ὅτι δέν πρέπει αἱ χειροτονίαι νά γίνωνται ἔμπροσθεν εἰς ἀκροωμένους.1 Ὅρα καί τόν λ΄ καί ξα΄ Ἀποστολικόν. 1Σημείωσαι ὅτι ὁ μέν Ζωναρᾶς καί Βαλσαμών, ἑρμηνεύοντες τόν παρόντα κανόνα, λέγουσιν, ὅτι χειροτονίας ἐδῶ ὀνομάζει ὁ κανὼν τάς ψήφους καί ἐκλογάς τῶν ἱερωμένων, αἱ ὁποῖαι ὅταν γίνωνται, δέν πρέπει νά ᾖναι παρόντες τινές λαϊκοί, ἀκροώμενοι τῶν λεγομένων, ἵνα μή ἀκούοντές τινας κατηγορίας κατά τῶν ψηφιζομένων σκανδαλίζωνται, καί παρακινοῦνται πρός τήν κακίαν. Ἄλλοι δέ εἶπον ὅτι αἱ χειροτονίαι, ἤτοι αἱ διά τῶν εὐχῶν γινόμεναι ἱεροτελεστίαι τῶν ἱερωμένων, (χειροτονία γάρ καί ἡ ψῆφος λέγεται, καί ἡ διά τῶν εὐχῶν ἱεροτελεστία, ὡς εἴπομεν ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ τοῦ α΄ Ἀποστολικοῦ) δέν πρέπει νά γίνωνται, ὅταν ᾖναι παρόντες ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ οἱ ἀκροώμενοι, οἵτινες ἦτον μία τάξις τῶν κατηχουμένων ἀπό τάς τέσσαρας (ὅρα τόν ιδ΄ τῆς α΄), ἀλλ’ ὅταν ἐκεῖνοι ἐξέλθουν ἐκ τῆς ἐκκλησίας, καί μείνουν μόνοι οἱ πιστοί, τότε νά γίνωνται, δηλ. μετά τό ἐκφωνῆσαι τόν Διάκονον, ὅσοι κατηχούμενοι προέλθετε, ἐπειδή δέν πρέπει οἱ τοιοῦτοι ἀμύητοι ὄντες καί ἀβάπτιστοι νά ἀκροάζωνται τάς φρικώδεις ἐκείνας εὐχάς, τάς λεγομένας ἐπί τῶν χειρονουμένων. Ἔπρεπεν ὅμως οἱ τοιοῦτοι νά ἐνθυμηθοῦν, ὅτι ἡ τοῦ Ἐπισκόπου χειροτονία, ὁποῦ εἶναι μάλιστα ἡ ὑπερτελεστάτη καί θειοτάτη, γίνεται εἰς ἕνα καιρόν, ὁποῦ ἀκόμη εἶναι μέσα οἱ ἀκροώμενοι, ἤγουν οἱ κατηχούμενοι. Ἐπειδή γίνεται πρό τοῦ Ἀποστόλου, καί οἱ κατηχούμενοι ἐξέρχονται μετά τήν τοῦ Εὐαγγελίου τελείωσιν. Οὐδαμοῦ δέ γέγραπται, ὅταν χειροτονῆται Ἐπίσκοπος, νά ἐξέρχωνται πρῶτον οἱ κατηχούμενοι. Ἀλλ’ οὐδέ διά τήν τῶν ἱερέων χειροτονίαν, ἁρμόζει νά πάρωμεν τό νόημα. Ὅτι καί χωρίς νά ᾖναι χειροτονία, οἱ κατηχούμενοι κατά τήν συνήθειαν, πρό τῆς ὥρας ἐκείνης, εἶναι ἔξω εὐγαλμένοι, ἤγουν πρίν τοῦ χερουβικοῦ ὕμνου, ὕστερα ἀπό τόν ὁποῖον γίνεται ἡ τοῦ Πρεσβυτέρου χειροτονία. Ὅθεν ἡ προτέρα γνώμη ἐπιβάλλει καλήτερα, ὅτι καί κατά ἀλήθειαν δέν συμφέρει νά ᾖναι παρόντες πολλοί ἀκροώμενοι εἰς τάς ψήφους τῶν Ἐπισκόπων. Μέ τό νά συμβαίνουσι, πολλαί λογοτριβαί μεταξύ τῶν ψηφιζόντων, καί μέχρι τῆς σήμερον, ἀγκαλά καί καθὼς πρέπει δέν γίνεται τό πρᾶγμα, γίνονται ὅμως μυστικά. Ἡ δέ χειροτονία γίνεται παῤῥησίᾳ, διά νά λαμβάνωνται ὡς μάρτυρες, καί συνεργοί οἱ παρόντες, καί συμψάλλοντες τό ἄξιος, κατά τόν ζ΄ Θεοφίλου τοῦ Ἀλεξανδρείας. Ἀφίνω νά λέγω ὅτι αἱ φρικώδεις ἐκεῖναι εὐχαί μυστικά ἀναγινώσκονται, ὁποῦ πολλάκις οὐδέ οἱ ἔγγιστα πιστοί δέν τούς ἀκούουσιν. Ἂν ὅμως καί προηγουμένως αἱ ψῆφοι τῶν ἱερωμένων πρέπῃ νά γίνωνται παρά τῶν Ἐπισκόπων, ἀλλ’ ἑπομένως πρέπει καί οἱ φρονιμώτεροι καί εὐλαβέστεροι τῶν λαϊκῶν νά ἐρωτῶνται, ἂν συναινοῦν εἰς αὐτάς. Καί ὅρα τόν λ΄ καί ξα΄ Ἀποστολικόν, καί τόν ιγ΄ τῆς παρούσης.
