Εἴ τις πρεσβύτερος, ἤ διάκονος, καταφρονήσας τοῦ ἰδίου ἐπισκόπου, ἀφώρισεν ἑαυτόν τῆς ἐκκλησίας, καί ἰδίᾳ συνήγαγε, καί θυσιαστήριον ἔστησε, και, τοῦ ἐπισκόπου προσκαλεσαμένου, ἀπειθοίη, καί μή βούλοιτο αὐτῷ πείθεσθαι, μηδέ ὑπακούειν καί πρῶτον καί δεύτερον1 (ΠΗΔΑΛΙΟΝ) καλοῦντι, τοῦτον καθαιρεῖσθαι παντελῶς, καί μηκέτι θεραπείας τυγχάνειν, μηδέ δύνασθαι λαμβάνειν τήν ἑαυτοῦ τιμήν. Εἰ δέ παραμένοι θορυβῶν καί ἀναστατῶν τήν ἐκκλησίαν, διά τῆς ἔξωθεν ἐξουσίας ὡς στασιώδη αὐτόν ἐπιστρέφεσθαι.
Τά αὐτά τῷ λα΄ κανόνι τῶν ἁγίων Ἀποστόλων καί ὁ κανὼν οὗτος ψηφίζεται, καί τά εἰρημένα ἐκεῖ καί πρός τοῦτον ἀρκέσουσι. Πλέον δέ τι τοῦ ἀποστολικοῦ κανόνος, οὗτος διέξεισι, λέγων∙ Εἰ δέ παραμένοι θορυβῶν καί ἀναστατῶν τήν ἐκκλησίαν, διά τῆς ἔξωθεν ἐξουσίας ὡς στασιώδη αὐτόν ἐπιστρέφεσθαι∙ ὁ διά τό παρασυνάγειν, φησίν, καθαιρεθείς, ἐάν οὐχ ἡσυχάζῃ, ἀλλ’ ἐπιθορυβῇ καί ταράσσῃ τήν ἐκκλησίαν, ἀναστατῶν αὐτήν, τοὐτέστι, διεγείρων εἰς στάσεις, διά τῆς ἔξωθεν ἐξουσίας, τῆς πολιτικῆς δηλαδή, ὡς στασιώδης παιδευθήσεται, ὡς ἂν ἐπιστρέψῃ πρός μετάνοιαν. Καί ὁ ἔννατος δέ κανὼν τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει συστάσης συνόδου ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Ἀποστόλων, περί τῶν μή πειθομένων τοῖς ἐπισκόποις, μηδέ δι’ ἐπιτιμίων σωφρονιζομένων φησί, διά τῶν κατά χώραν ἀρχόντων αὐτούς σωφρονίζεσθαι. Ὥστε σημειωτέον καί ἐκ τοῦ ε΄ τούτου κανόνος, ὅτι ἀπηγόρευται τοῖς ἐπισκόποις κολάζειν ὅλως τινάς∙ ἐπιτιμίοις δέ μόνοις σωφρονίζειν αὐτούς, καί, εἰ μή πείθοιντο, παραδιδόναι αὐτούς τῇ ἐξουσίᾳ. Τά αὐτά τῷ ἀποστολικῷ λα΄ κανόνι καί ὁ παρών κανὼν διορίζεται∙ καί ἀρκοῦσι τά ἐκεῖσε γραφέντα. Προστίθησι δέ, τούς θορυβοῦντας καί μή ἐμμένοντας τῇ κατ’ αὐτῶν ἀποφάσει, ἐντελεῖ πάντως οὔσῃ, διά τῆς ἀρχοντικῆς ἐξουσίας παιδεύεσθαι. Ὥστε σημείωσαι καί ἀπό τοῦ παρόντος κανόνος, ὥσπερ καί ἀπό τοῦ θ΄ κανόνος τῆς ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων Ἀποστόλων συστάσης συνόδου, ὅτι ἐπιτιμᾷν, οὐ μήν βασανίζειν οἱ ἐπίσκοποι τούς πταίοντας ὀφείλουσι∙ μή πειθομένους γάρ παραδώσουσι τοῖς ἄρχουσι. Ζήτει τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου κανόνα ι΄ συνόδου στ΄ κανόνα λα΄ καί συνόδου α΄ καί β΄ κανόνα ιβ΄, ιγ΄, ιδ΄, καί ιε΄. Σκόπησον οὖν, μήπως ἀπό τοῦ παρόντος κανόνος καί οἱ διά πλαστογραφίαν ἤ καθοσίωσιν, ἤ ἱεροσυλίαν, ἤ δογματικήν ὑπόθεσιν, ἤ ἄλλην τοιαύτην αἰτίαν τινά καθαιρούμενοι, καί μή πειθόμενοι ἐξαγόρευσιν καθαράν ποιῆσαι, καί περί τῶν συνιστόρων ὁμολογῆσαι, βασανίζονται ὑπό τῶν πολιτικῶν ἀρχόντων∙ εἴδομεν γάρ διαφόρως τοῦτο γενόμενον. Πᾶς ὁ ἐπισκόπου καταφρονῶν, καί ἀφιστάμενος πρεσβύτερος ἤ διάκονος, καί οἰκοδομῶν ἄλλο θυσιαστήριον∙ εἰ προσκαλούμενος τρίς ὑπό τοῦ ἐπισκόπου ἐπιμένοι τῇ ἀπονοίᾳ, καθαιρούμενος ἔστω, καί ἀθεράπευτος. Ὁ τοιοῦτος, μηδέν κατεγνωκὼς τοῦ ἐπισκόπου εὐσεβείᾳ καί δικαιοσύνῃ, ὡς ὁ τριακοστός πρῶτος κανὼν τῶν ἁγίων Ἀποστόλων διαλαμβάνει, ἀλλ’ ὑπερηφανίᾳ καί τύφῳ ἐπαρθείς κατά τόν ι΄ κανόνα τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου, εἰ ἀφώρισε τῆς ἐκκλησίας ἑαυτόν, καί θυσιαστήριον ἕτερον ἔπηξε, καί λαόν ὑφ’ ἑαυτόν εἵλκυσεν, ἰδίας συνάξεις ποιούμενος, εἶτα τρισσάκις παρά τοῦ ἐπισκόπου καλούμενος ἀπειθοίῃ, καί ἐπιμένοι τῇ ἀταξίᾳ, ἄξιός ἐστι παντελῶς καθαιρεῖσθαι, καί μηκέτι ἐλπίζειν θεραπείας τυχεῖν, καί τήν ἑαυτοῦ τιμήν ἐπαναλαβεῖν. Ἀπό τόν λα΄ Ἀποστολικόν εἶναι ἐρανισμένος ὁ παρών Κανών, διορίζει γάρ καί οὗτος, ὅτι ἀνίσως Πρεσβύτερος, ἤ Διάκονος καταφρονήσῃ τοῦ Ἀρχιερέως του, καί χωρισθείς ἀπό τήν ἐκκλησίαν ἤθελε λειτουργῇ ξεχωριστά, καί δέν θελήσῃ νά ὑπακούσῃ εἰς τόν Ἀρχιερέα, ὅστις τόν ἐπροσκάλεσε δύω καί τρεῖς φοραῖς (περί οὗ ὅρα τόν οδ΄ Ἀποστολικόν) διά νά ὑπάγῃ πρός αὐτόν νά εἰπῇ τά δικαιολογήματα ὁποῦ ἔχει, καί νά διαλλαγῇ. Οὗτος παντελῶς νά καθῄρεται, καί εἰς τό ἑξῆς πλέον νά μήν ἠμπορῇ νά λάβῃ τήν τῆς ἱερωσύνης τιμήν. Εἰ δέ ὁ τοιοῦτος, καί μετά τήν καθαίρεσιν, δέν λείποι νά ταράττῃ τόν Ἀρχιερέα, καί τήν ἐκκλησίαν, νά σωφρονίζεται μέ τήν ἐξωτερικήν ἐξουσίαν τῶν ἀρχόντων∙2 ὅρα δέ καί ἀπό τόν κανόνα τοῦτον, ὅτι οἱ Ἐπίσκοποι εἶναι ἐμποδισμένοι νά παιδεύουσι μόνοι τους τούς ἀτάκτους, μέ φυλακάς, καί ξυλιαῖς, ἀλλά μέ μόνα τά ἐκκλησιαστικά ἐπιτίμια. Καί ἐάν ἀπειθοῦσιν ἐκεῖνοι, τότε νά παραδίδωνται καί εἰς τούς ἄρχοντας πρός σωφρονισμόν. Ὅρα τόν λα΄ Ἀποστολικόν. 1Ἐν ἄλλοις, πρόσκειται καί τρίτον.2Καί τοῦτον τόν κανόνα ἀναφέρει ἡ δ΄ σύνοδος ἐν τῇ δ΄ πράξει αὐτῆς (σελ. 149 τοῦ β΄ τόμου τῶν Συνόδων), ὃν καί ἐπιγράφει πδ΄ ἴσως κατά παρόραμα γραφικόν. Ἐμεταχειρίσθη δέ τοῦτον κατά Καρώσου, καί Δωροθέου τῶν Ἀρχιμανδριτῶν, καί Βαρσουμᾶ τοῦ Σύρου Μοναχοῦ. Διά τί οὗτοι περί τήν πίστιν χωλαίνοντες, ὠνόμαζον Ἐπίσκοπον τόν Διόσκορον, καί μετά τήν καθαίρεσίν του. Λέγει γάρ ἐκεῖσε περί αὐτῶν ἡ σύνοδος, ὅτι οὗτοι, ἂν δέν πεισθοῦν εἰς τήν σύνοδον, ἀλλά φύγουν, ἔχουν νά παιδευθοῦν μέ τήν ἔξωθεν αὐθεντίαν κατά τόν κανόνα τοῦτον, ὃν καί κανόνα τῶν ἁγίων Πατέρων οἱ Ἐπίσκοποι ἀνεκήρυξαν.
