Ὅσοι δέ ἀνῆλθον μετά ἐσθῆτος πενθικῆς, καί ἀναπεσόντες ἔφαγον, μεταξύ δι᾽ ὅλης τῆς ἀνακλήσεως δακρύοντες, εἰ ἐπλήρωσαν τόν τῆς ὑποπτώσεως τριετῆ χρόνον, χωρίς προσφορᾶς δεχθήτωσαν· εἰ δέ μή ἔφαγον, δύο ὑποπεσόντες ἔτη, τῷ τρίτῳ κοινωνησάτωσαν ἔτει χωρίς προσφορᾶς, ἵνα τό τέλειον τῇ τετραετίᾳ λάβωσι. Τούς δέ ἐπισκόπους ἐξουσίαν ἔχειν τόν τρόπον τῆς ἐπιστροφῆς δοκιμάσαντας, φιλανθρωπεύεσθαι, ἤ πλείονα προστιθέναι χρόνον. Πρό πάντων δέ, καί ὁ προάγων βίος, καί ὁ μετά ταῦτα, ἐξεταζέσθω, καί οὕτως ἡ φιλανθρωπία ἐπιμετρείσθω.
Εἴρηται τήν διάθεσιν σκοπεῖν τῶν θυσάντων ἐκ βίας, καί πρός ἐκείνην οἰκονομεῖν αὐτούς. Εἰπὼν οὖν ὁ κανὼν τά περί τῶν θυσάντων, καί μή πενθούντων, ἀλλά φαιδρότερον διακειμένων, νῦν καί περί τῶν φαγόντων μέν εἰδωλόθυτα, δακνομένων δ’ ἐπί τούτῳ καί δακρυόντων, φησίν∙ οὓς μετά τριετίαν τῆς ὑποπτώσεως δέχεσθαι παρακελεύεται εἰς σύστασιν χωρίς προσφορᾶς, ἤγουν συνίστασθαι μέν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῖς πιστοῖς, μή μεταλαμβάνειν δέ. Εἰ δέ οὐκ ἔφαγον, φησί, διετίαν ὑποπεσόντες, τοὐτέστι μετά τῶν κατηχουμένων ἱστάμενοι, καί σύν ἐκείνοις ἐξερχόμενοι, τοῦ τρίτου ἁψάμενοι ἐνιαυτοῦ, κοινωνησάτωσαν χωρίς προσφορᾶς, ἤγουν τῆς μετά τῶν πιστῶν στάσεως∙ κοινωνίαν γάρ ἐνταῦθα οὐ τήν μετάληψιν τῶν ἁγιασμάτων λέγει, ἀλλά τήν μετά τῶν πιστῶν σύστασιν∙ διό ἐπήνεγκε, χωρίς προσφορᾶς, ἵνα τό τέλειον τῇ τριετίᾳ λάβωσιν, ἵνα, πληρουμένης τῆς τριετίας, καί τοῦ ἀγαθοῦ μετάσχωσι∙ ταῦτα μέν ὥρισαν οἱ τῆς συνόδου. Ἐπεί δέ ᾔδεισαν, ὅτι οὐ πάντες ὁμοίως μετανοοῦσιν, ἀλλ’ οἱ μέν ἐπιμελέστερον ἔχονται τῆς μετανοίας, οἱ δέ ῥᾳθυμότερον, τό πᾶν τῆς ἐπ’ αὐτοῖς οἰκονομίας τοῖς ἐπισκόποις ἀνέθεντο, ὥστε δοκιμάζειν ἐκείνους τόν τρόπον τῆς ἑκάστου ἐπιστροφῆς, καί φιλανθρωπεύεσθαι, καί συστέλλειν τόν χρόνον τῶν ἐπιτιμίων τοῖς θερμότερον μετανοοῦσι, καί πλείονα προστιθέναι χρόνον τοῖς νωθρότερον∙ σκοπεῖν δέ καί τόν προλαβόντα βίον αὐτῶν, καί τόν μετά ταῦτα, εἰ σωφρόνως ἔζων καί συντετηρημένως, καί ζῶσιν, ἤ ἀνειμένως καί ἀδιαφόρως, καί οὕτως ἐπιμετρεῖν αὐτοῖς τήν φιλανθρωπίαν. Περί τοῦ παρόντος κανόνος διελάβομεν ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ τοῦ δ΄ κανόνος, καί πλέον τι μή ζήτει. Οἱ μετά πενθικῆς στολῆς ἀνεληλυθότες, καί φαγόντες μετά δακρύων, τριετίαν ὑποπιπτέτωσαν∙ εἰ δέ μή ἔφαγον διετίαν. Ὁ προάγων δέ βίος, καί ὁ ἑπόμενος σπουδαῖος ὤν, ἤ οὐ σπουδαῖος, τόν ἐπίσκοπον φιλανθρωπότερον, ἤ ἀφιλανθρωπότερον δείκνυσιν. Οἱ εἰς τό εἰδωλεῖον ἀνελθεῖν βιασθέντες, καί φαγεῖν ἐν αὐτῷ, ἐάν μετά πενθικῆς ἀνῆλθον στολῆς, καί ἐν τῷ ἐσθίειν ἐδάκρυον∙ οὗτοι, ὡς τῇ κολάσει ὑπείξαντες, καί τό πᾶν μή λογιζόμενοι ἀκουσίως ποιῆσαι, διά τό τοῖς οἰκείοις μέλεσι χρήσασθαι εἰς τήν τῶν ἀπαιτουμένων ἀθέσμων ἐκπλήρωσιν, τριετίαν μόνην ὑποπιπτέτωσαν∙ εἴτε, χωρίς τῆς μετοχῆς τῶν θείων ἁγιασμάτων, δεχθήτωσαν μετά τῶν πιστῶν. Εἰ δέ μή ἔφαγον, ἀνῆλθον δέ μόνον, ἐπί διετίαν ἔσονται ὑποπίπτοντες, ἐπί ἐνιαυτόν τοῖς πιστοῖς συνιστάμενοι∙ καί μετά ταύτην τήν τριετίαν, τήν τελειότητα λάβωσι. Παρά τῇ ἐξουσίᾳ δέ κείσεται τοῦ ἐπισκόπου, ὡς ὁρᾷ αὐτούς, εἴτε σπουδάζοντας, εἴτε καί ἀμελοῦντας, οὕτω καί διατεθῆναι καί ἤ φιλανθρωπεύσασθαι, καί συντεμεῖν τόν χρόνον τῆς μετανοίας, ἤ μᾶλλον προσθεῖναι∙ κατεξετάσει δέ καί τόν προλαβόντα βίον αὐτῶν ὁποῖος ἦν∙ καί ἐξ ἀμφοτέρων τῶν καταστάσεων, τῆς τε νῦν ὑπούσης, καί τῆς προτέρας, ἤ μειώσει, ἤ ἐπαυξήσει τά ἐπιτίμια. Ἀκόλουθος εἶναι ὁ παρών Κανών μέ τόν ἀνωτέρω. Λέγει γάρ, ὅτι ὅσοι ἀπό τούς βιασθέντας εἰς τό νά θυσιάσουν, ἐπῆγαν μέ ταπεινά καί πενθικά ἱμάτια καί ἔφαγον εἰδωλόθυτα, δακρύοντες εἰς ὅλον τό διάστημα τοῦ φαγητοῦ. Οὗτοι ἀφ’ οὗ κάμνουν τρεῖς χρόνους εἰς τούς ὑποπίπτοντας, ἂς στέκωνται μέν μαζή μέ τούς πιστούς, ὄχι ὅμως καί νά μεταλαμβάνουν∙1 εἰ δέ καί ὁλότελα δέν ἔφαγον εἰδωλόθυτα, ἂς κάμουν ὑποπίπτοντες δύω χρόνους, καί εἰς τόν τρίτον χρόνον ἂς στέκωνται μαζή μέ τούς πιστούς, χωρίς ὅμως νά μεταλαμβάνουν, καί μετά τέσσαρα ἔτη νά κοινωνοῦν. Ταῦτα μέν ἐστι τά παρά τῆς συνόδου ἐπιτίμια. Οἱ Ἀρχιερεῖς ὅμως ἔχουν τήν ἐξουσίαν νά θεωροῦν τόν τρόπον τῆς μετανοίας αὐτῶν, καί ἂν μέν γνησίως καί θερμῶς μετανοοῦν, νά ὀλιγοστεύουν τούς διορισθέντας χρόνους τῶν ἐπιτιμίων∙ ἂν δέ ἐξεναντίας ἀμελῶς καί ἀδιαφόρως μετανοοῦν, νά τούς αὐξάνουν τά διορισθέντα ἐπιτίμια. Ἔχουν δέ χρέος οὗτοι νά ἐξετάζουν καί τήν πρό τῆς μιαροφαγίας, καί μετά τήν μιαροφαγίαν αὐτῶν ζωήν. Καί ἂν μέν αὕτη ἦτον, καί ᾖναι ἐνάρετος, νά ὀλιγοστεύουν τά ἐπιτίμια∙ ἂν δέ κατηγορημένη καί κακή, νά τούς αὐξάνουν αὐτά. Ὅρα καί τόν ια΄ καί ιβ΄ τῆς πρώτης, καί τόν δ΄ τῆς παρούσης. 1 Φανερόν δέ ὅτι οὗτοι δέν πρέπει νά μεταλαμβάνουν εἰς τόν τέταρτον χρόνον, ὡς οἱ μή φαγόντες τά εἰδωλόθυτα, ἀλλά ἀργότερα καί πολυχρονιώτερα ἀπό ἐκείνους, κᾂν μή τοῦτο φανερῶς λέγῃ ὁ Κανών.
