Ὅτι δεῖ τούς ἐν νόσῳ παραλαμβάνοντας τό φώτισμα, καί εἶτα ἀναστάντας, ἐκμανθάνειν τήν πίστιν, καί γινώσκειν, ὅτι θείας δωρεᾶς κατηξιώθησαν.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Βούλεται ὁ κανών, οὓς βαπτισθῆναι μέλλοντας, ἐν εἰδήσει τοῦ καθ’ ἡμᾶς μυστηρίου ὄντας, βαπτίζεσθαι∙ διά τούς κατηχουμένους ἀπαγγέλλειν κελεύειν, ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ τῆς ἑβδομάδος, ἃ διά τῆς ἑβδομάδος ἔμαθον, τῷ ἐπισκόπῳ ἤ τοῖς πρεσβυτέροις. Εἰ δέ τις νοσῶν καί περί τήν ζωήν κινδυνεύων βαπτισθῇ πρό τοῦ μαθεῖν τήν πίστιν καί ἀπαγγεῖλαι, ὡς εἴρηται, εἶτα τῆς νόσου ἀπαλλαγῇ, καί οὕτως ἐκμανθάνειν αὐτόν δεῖ τό μυστήριον, καί Εἰ δέναι, ὅτι θείας δωρεᾶς κατηξιώθη, ἤγουν τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ ἀληθῶς καί κυρίως Θεοῦ, καί τῆς ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν, ἧς διά τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ἔτυχεν. Οὐ γάρ διά σπουδῆς οἰκείας τῶν πταισμάτων λυτρούμεθα βαπτιζόμενοι, ἀλλά δωρεᾷ καί χάριτι Θεοῦ.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Τινές ἄπιστοι πρό τοῦ κατηχηθῆναι ἐβαπτίσθησαν διά περιστατικήν νόσον. Ἔλεγον οὖν τινες, ὡς, ἐπεί οὐκ ἔφθασαν βαπτισθῆναι μετά τό κατηχηθῆναι κατά κανόνας, ὀφείλουσι κατηχηθῆναι, καί αὖθις φωτισθῆναι. Ἐχρῶντο δέ καί τῷ ιβ΄ κανόνι τῆς ἐν Νεοκαισαρείᾳ συνόδου, τῷ μή παραχωροῦντι τόν διά νόσον φωτισθέντα, ἀλογοπραγήτως ἱερέα γίνεσθαι. Φασίν οὖν οἱ Πατέρες, ὡς ἐκ δευτέρου μέν οὐ βαπτισθήσεται, ἀναγκασθήσεται δέ μετά τήν ὑγείαν μαθεῖν τήν πίστιν, καί τό μυστήριον τοῦ φωτίσματος, καί Εἰ δέναι ὅτι θείας δωρεᾶς κατηξιώθη, ἤγουν τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ ἀληθῶς καί κυρίως Θεοῦ, καί τῆς ἀφέσεως τῶν ἁμαρτιῶν, ἧς διά τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ἔτυχεν.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Εἴποι τήν πίστιν τῷ ἐπισκόπῳ, ἤ πρεσβυτέρω, τῇ πέμπτῃ τῆς ἑβδομάδος, ὁ βαπτιζόμενος. Εἴποι καί ὁ ἐν νόσῳ μετά βραχύ. Ὁ προσερχόμενος τῇ ἐκκλησίᾳ ἐπί τῷ βαπτισθῆναι, τήν πίστιν ἐκμανθανέτω∙ καί τῇ πέμπτῃ τῆς ἑβδομάδος ἀπαγγελλέτω ταύτην τῷ ἐπισκόπῳ, ἤ πρεσβυτέρῳ∙ οὐ γάρ δεῖ προχείρως αὐτούς βαπτίζειν, καί πρό τοῦ μυηθῆναι τήν πίστιν. Ὁ νοσῶν, καί ζητῶν βαπτισθῆναι, βαπτιζέσθω∙ εἶτα τῆς νόσου ἀναστάς, ἐκμανθανέτω τήν πίστιν, καί γινωσκέτω, ὅτι θείας κατηξιώθη χάριτος.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Κυρίως μέν οἱ κατηχούμενοι, πρό τοῦ νά βαπτισθοῦν, πρέπει να μανθάνουσι τά τῆς πίστεως δόγματα, κατά τόν ἀνωτέρω κανόνα∙ ἐάν δέ κατά περίστασιν, καί ἀνάγκην ἀσθενείας βαπτισθοῦν τινες κατηχούμενοι, πρό τοῦ νά διδαχθοῦν καλῶς τά τῆς εὐσεβείας, πρέπει, κατά τόν παρόντα κανόνα, καί ἀφ’ οὗ ἀσηκωθοῦν ἀπό τήν ἀσθένειαν, νά μανθάνουν τά μυστήρια τῆς πίστεως, ἵνα καταλάβουν, ὅτι διά τοῦ ἁγίου βαπτίσματος, ἠξιώθησαν τῆς τοῦ Θεοῦ δωρεᾶς, ἤτοι ὅτι ἔγιναν υἱοί Θεοῦ κατά χάριν καί ἐκαθαρίσθησαν ἀπό κάθε ἁμαρτίαν προπατορικήν, καί προαιρετικήν, καί ἀκολούθως, ἵνα ἐκ τῆς γνώσεως ταύτης ἀγωνισθοῦν νά φυλάξουν τό μέγα τοῦτο χάρισμα ὁποῦ ἔλαβον. Ὅρα καί τόν ιβ΄ τῆς ἐν Ναιοκαισαρείᾳ.