Ἐπίσκοπος, ἤ πρεσβύτερος, τόν κατά ἀλήθειαν ἔχοντα βάπτισμα ἐάν ἄνωθεν βαπτίσῃ ἤ τόν μεμολυσμένον παρά τῶν ἀσεβῶν ἐάν μή βαπτίσῃ, καθαιρείσθω, ὡς γελῶν τόν σταυρόν καί τόν τοῦ Κυρίου θάνατον, καί μή διακρίνων ἱερέας ψευδοϊερέων.
Ἓν βάπτισμα τοῖς χριστιανοῖς παραδέδοται∙ τόν γοῦν κατά τήν τοῦ Κυρίου διαταγήν, καί τήν τῶν θείων Ἀποστόλων, καί πατέρων παράδοσιν (τοῦτο γάρ δηλοῖ τό, κατά ἀλήθειαν) ἔχοντα βάπτισμα ἀναβαπτίζεσθαι ἄνωθεν, ἤγουν ἐξ ἀρχῆς καί τελείως, ὡς τούς μήπω βαπτισθέντας, ἀσεβές ἐστι∙ καί τό μή ἀναβαπτίζειν δέ τούς παρά αἱρετικῶν βαπτισθέντας, οὕς μεμολυσμένους ὠνόμασεν ὁ κανών, διά τό τοῦ αἱρετικοῦ βαπτίσματος βδελυρόν, καί τοῦτο ὑπό μεγάλην αἰτίασιν∙ διό καί καθαιρεῖσθαι τούς τοιούτους ἐκέλευσε∙ τόν μέν, ὡς δύο βαπτίσματα παρά τήν ἐκκλησιαστικήν παράδοσιν ποιησάμενον∙ τόν δέ, ὡς μή τόν μεμολυσμένον διά τοῦ ἀθέσμου βαπτίσματος καθάραντα τῷ θείῳ λουτρῷ, καί διαπαίζοντα τόν θάνατον τοῦ Κυρίου, ὃν ὑπέμεινε διά τοῦ σταυροῦ. Οἱ γάρ εἰς Χριστόν βαπτιζόμενοι, κατά τόν μέγαν Ἀπόστολον, εἰς τόν θάνατον αὐτοῦ βαπτίζονται. Ἀλλά καί ὁ σταυρός, κατά τόν Χρυσόστομον, βάπτισμα λέγεται∙ τό γάρ βάπτισμα ὃ ἐγώ βαπτίζομαι, βαπτισθήσεσθε, φησίν ὁ Κύριος∙ καί πάλιν, βάπτισμα ἔχω βαπτισθῆναι, ὅ ὑμεῖς οὐκ οἴδατε∙ ἀλλά καί ὅτι ἀδιαφορίαν ἔχουσι τῶν εὐσεβῶν ἱερέων, καί τῶν ψευδιερέων, τῶν αἱρέσεσι δηλονότι ὑποκειμένων, ἄξιοι κρίνονται καθαιρέσεως. Τελείως μέν οὖν βαπτίζειν τούς ἥδη βαπτισθέντας, ἀπηγόρευται πάντῃ∙ μύρῳ δέ χρίειν αὐτούς μολυνθέντας, ἔξεστιν∙ εἰ καί τοῦτο μέρος δοκεῖ τοῦ θείου βαπτίσματος. Κατά ἀλήθειαν βαπτίζεταί τις, ὅταν κατά τήν τοῦ Κυρίου φωνήν ἅπαξ βαπτισθῇ εἰς τό ὄνομα τοῦ Πατρός, καί τοῦ Υἱοῦ, καί τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Εἴ τις γοῦν ἐπίσκοπος, ἤ πρεσβύτερος, τόν οὕτω βαπτισθέντα ὡς ἐξ ὑπαρχῆς ἀπεριμερίμνως ἀναβαπτίσῃ, καθαιρεθήσεται∙ ὡσαύτως καθαιρεθήσεται καί ὁ μή ἀναβαπτίσας τούς παρά τῶν αἱρετικῶν βαπτισθέντας. Τό δέ ζητούμενον ἐνταῦθα, τοιοῦτόν ἐστιν∙ ἠχμαλωτίσθη τις τυχόν παρά Πέρσαις, καί ἠναγκάσθη τῶν μυσαρῶν διδαγμάτων τούτων ἀκροάσασθαι, καί μιαροφαγῆσαι∙ μετά δέ τήν αἰχμαλωσίαν ἐξομολογησάμενος τό γεγονός εἰς αὐτόν, οὐ παρεδέχθη ἄλλως εἰς κοινωνίαν παρά τοῦ κατά χώραν ἐπισκόπου, ἤ τοῦ πρεσβυτέρου, εἰ μή καί βάπτισμα ἐδέξατο∙ τόν γοῦν τοῦτο ποιήσαντα, καί ἀναβαπτίσαντα τόν ἄνθρωπον, καθαιρεῖ ὁ κανών. Εἰπέ δέ καί τό ἐφεξῆς ὑπό τοῦ κανόνος διοριζόμενον∙ τίς ἐβαπτίσθη παρά ἀσεβοῦς∙ (τοῦτο γάρ ἐστι τό μολυνθῆναι)∙ καί θέλων αὖθις βαπτισθῆναι, καί συγκοινωνῆσαι τοῖς χριστωνύμοις, οὐ προσεδέχθη παρά τοῦ ἐπισκόπου, ἤ τοῦ πρεσβυτέρου, λέγοντος μή ὀφείλειν καί αὖθις βαπτίζεσθαι τόν ἅπαξ βαπτισθέντα∙ φησί τοίνυν ὁ κανών καθαιρεῖσθαι τόν ἐπίσκοπον, ἤ τόν πρεσβύτερον τόν μή αὖθις βαπτίζοντα τόν τοιοῦτον, ἀλλά δεχόμενον αὐτόν μετά τοῦ ἀκαθάρτου βαπτίσματος. Ὁ ἀναβαπτίζων τόν ὄντως βεβαπτισμένον, καί μή ἀναβαπτίζων τόν μεμολυσμένον ἀσεβόθεν, ἀνίερος. Δίς οὐ συγκεχώρηταί τις βαπτίζεσθαι∙ καί ὁ ἀναβαπτίζων αὐτόν ἄνωθεν, ἤτοι ἐξ ἀρχῆς, καί κατά τό ὁλόκληρον, καθαιρεῖται. Μύρῳ δέ τινες κατά πολλούς τρόπους τῶν εὐσεβῶς βαπτισθέντων ἁγιάζονται. Καί ὁ μή ἀναβαπτίζων τόν δεξάμενον βάπτισμα ἀσεβῶν, ἀλλά παραδεχόμενος αὐτόν ὡς πιστόν, καθαιρεῖται. Ἕνα βάπτισμα εἶναι παραδεδομένον εἰς ἡμᾶς τούς ὀρθοδόξους Χριστιανούς, τόσον ἀπό τόν Κύριον μας, ὅσον καί ἀπό τούς Θείους Ἀποστόλους, καί ἁγίους Πατέρας. Ἐπειδή καί ἕνας ἐστάθη ὁ σταυρός καί ὁ θάνατος τοῦ Κυρίου, εἰς τῶν ὁποίων τόν τύπον τό βάπτισμα γίνεται. Διά τοῦτο ὁ παρών Ἀποστολικός Κανὼν διορίζει, ὅτι ὅποιος Ἐπίσκοπος, ἤ Πρεσβύτερος ἤθελε βαπτίσῃ δευτέραν φοράν ἄνωθεν καί ἐξαρχῆς, ὡσάν τόν τελείως ἀβάπτιστον, ἐκεῖνον ὁποῦ ἐβαπτίσθη ἀληθῶς κατά τήν διαταγήν τοῦ Κυρίου, καί τῶν Ἀποστόλων, καί τῶν θείων Πατέρων, ἀπαραλλάκτως δηλαδή καθὼς βαπτίζονται οἱ ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, ὁ τοιοῦτος ἂς καθῄρεται. Ἐπειδή μέ τόν δεύτερον αὐτόν ἀναβαπτισμόν, ἀνασταυρόνει καί παραδειγματίζει τόν Υἱόν τοῦ Θεοῦ, τό ὁποῖον ἀδύνατον λέγει ὁ Παῦλος. Καί δευτερόνει τόν θάνατον τοῦ Κυρίου, τοῦ ὁποίου πλέον ὁ θάνατος δέν κυριεύει, κατά τόν ἴδιον Παύλον1 ὁμοίως καί ὅποιος Ἐπίσκοπος, ἤ Πρεσβύτερος δέν ἤθελε βαπτίσῃ μέ τό τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας βάπτισμα τόν μεμολυσμένον, ἤτοι βαπτισθέντα παρά τῶν ἀσεβῶν, ἤγουν τῶν αἱρετικῶν, ἂς καθῄρεται. Ἐπειδή καί περιπαίζῃ τόν σταυρόν, καί τόν θάνατον τοῦ Κυρίου νομίζωντας κακῶς καί σφαλερῶς, ὅτι τό μεμολυσμένον καί συγχαμερόν βάπτισμα τῶν αἱρετικῶν, εἶναι τύπος τοῦ σταυροῦ καί τοῦ θανάτου τοῦ Κυρίου, τό ὁποῖον δέν εἶναι, καί διά τοῦτο ἀποδέχεται αὐτό, καί ἔχει ἴσον μέ τό βάπτισμα τῶν ὀρθοδόξων. Καί πρός τούτοις, ἐπειδή καί δέν διακρίνει τούς ἀληθεῖς ἱερεῖς τῶν ὀρθοδόξων, ἀπό τούς ψευδεῖς ἱερεῖς τῶν αἱρετικῶν. Ἀλλ’ ἐξίσου καί τούς δύω ὡς ἀληθεῖς ἀποδέχεται. Οὔτε γάρ τό μυσαρόν βάπτισμα τῶν αἱρετικῶν κάμνει Χριστιανούς ἀληθεῖς τούς εἰς αὐτό βαπτιζομένους, οὔτε ἡ χειροτονία αὐτῶν κάμνει ἀληθεῖς ἱερεῖς τούς χειροτονουμένους, κατά τόν ξη΄ Ἀποστολικόν. Σημείωσαι δέ ὅτι, ὡς εἴπομεν, εἰς τύπον τοῦ σταυροῦ καί τοῦ θανάτου τοῦ Κυρίου τό ἅγιον Βάπτισμα γίνεται. Ὅσοι γάρ φησιν ὁ Παῦλος, εἰς Χριστόν ἐβαπτίσθημεν, εἰς τόν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν. Καί, συνετάφημεν οὖν αὐτῷ διά τοῦ βαπτίσματος εἰς τόν θάνατον. Καί σύμφυτοι γεγόναμεν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου αὐτοῦ. Ἀλλά καί ὁ σταυρός βάπτισμα ὠνομάσθη ὑπό τοῦ Κυρίου, κατά τόν Χρυσόστομον, εἰπόντος. Τό βάπτισμα, ὅ ἐγὼ βαπτίζομαι, βαπτισθήσεσθε. Καί πάλιν∙ «Βάπτισμα ἔχω βαπτισθῆναι, καί πῶς συνέχομαι ἕως οὗ τελεσθῇ». 1Δέν λέγει λοιπόν ὀρθῶς ὁ Βαλσαμών ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ τοῦ ιθ΄ Κανόνος τῆς α΄ ἤ καί ἄλλοι τυχόν τοῦ Βαλσαμῶνος ὁμόφρονες, ὅτι πρέπει νά βαπτίζωνται δευτέραν φοράν ἐκεῖνοι, ὁποῦ ὄντες πρότερον ὀρθόδοξα βαπτισμένοι, ὕστερον ἔγιναν αἱρετικοί, καί μετά ταῦτα πάλιν ἐπιστρέψουν εἰς τήν ὀρθόδοξον πίστιν. Φέροντες εἰς μαρτυρίαν τόν παρόντα Ἀποστολικόν Κανόνα, καί τόν ιθ΄ τῆς α΄ ὁποῦ λέγει. Ὅτι οἱ Παυλιανίσαντες ὅταν προσφύγουν εἰς τήν Καθολικήν Ἐκκλησίαν πρέπει νά ἀναβαπτίζωνται∙ δέν λέγουσι, λέγω οὗτοι ὀρθῶς διά τρία αἴτια∙ α΄ διά τί μέ τόν ἀναβαπτισμόν τοῦτον ὁποῦ αὐτοί θέλουσι, δύω βαπτίσματα εἰσάγουσιν ἐν τῇ Καθολικῇ Ἐκκλησίᾳ, ἥτις ἐν τῷ συμβόλῳ τῆς πίστεως ἕν ὁμολογεῖ τό βάπτισμα, λαμβάνουσα τήν ἀφορμήν τῆς τοιαύτης ὁμολογίας ἀπό τόν Παῦλον εἰπόντα, εἵς Κύριος, μία Πίστις, ἕν Βάπτισμα. Καί ὅσον τό κατ’ αὐτούς ἀνασταυρώνουσι μέ τόν ἀναβαπτισμόν∙ τόν Υἱόν τοῦ Θεοῦ, καί τόν σταυρόν αὐτοῦ καί τόν θάνατον δευτερώνουσιν, ὅπερ ἐστίν ἀσεβέστατον∙ Ἑκουσίως γάρ φησιν ἁμαρτανόντων ἡμῶν, οὐκ ἔτι περί ἁμαρτιῶν ἀπολείπεται θυσία∙ ἤτοι σταυρός, καί τό τοῦ σταυροῦ ἀντίτυπον βάπτισμα, κατά τόν Θεῖον Χρυσόστομον (ὁμιλ. κ΄ πρός Ἑβρ.) μιᾷ γάρ θυσίᾳ, λέγει, τετελείωκεν εἰς τό διηνεκές τούς ἁγιαζομένους (Ἑβρ. ι΄) καί, ἀδύνατον τούς ἅπαξ φωτισθέντας. Εἶτα παραπεσόντας (δηλονότι Ἰουδαϊσμῷ καί ἁπλῶς αἱρέσει, κατά τόν Χρυσόστομον) πάλιν διά μετανοίας ἀνακαινίζειν, ἀνασταυροῦντας ἑαυτοῖς τόν Υἱόν τοῦ θεοῦ (Ἑβρ. στ΄)∙ β΄ ὅτι ὁ Ἀποστολικός οὗτος Κανών, ὃν εἰς μαρτυρίαν τῆς γνώμης αὐτῶν φέρουσι, δέν λέγει διά τούς ὀρθοδόξους πρότερον βαπτισθέντες, ἀλλά διά τούς ἀπό γεννέσεως αἱρετικούς ὄντας, καί παρ’ αὐτῶν μεμολυσμένους, εἶτα πρός τήν ὀρθοδοξίαν ἐλθόντας. Ὅθεν καί δέν λέγει νά ἀναβαπτίζωμεν αὐτούς, ὡς πρότερον ὄντας βεβαπτισμένους, ἀλλά νά βαπτίζωμεν, (ἐάν γάρ φησι μή βαπτίσῃ) ὡς μή ὄντας ποτέ ὀρθοδόξως βεβαπτισμένους. Ὁ δέ ιθ΄ τῆς α΄ λέγων νά ἀναβαπτίζωνται οἱ Παυλιανίσαντες∙ Παυλιανίσαντας ὀνομάζει τούς ἀπό γεννέσεως ἔχοντας τήν αἵρεσιν τοῦ Παύλου, καί ὄχι τούς ὕστερον γενομένους τοιούτους (εἰ καί τοιοῦτόν τι φαίνεται νά σημαίνῃ ἡ λέξις τοῦ παυλιανίζω) ἐπειδή ἡ Οἰκουμενική στ΄ σύνοδος ἐν τῷ Ϟε΄ αὐτῆς, Κανόνι, ἐνθυμουμένη αὐτόν τόν ἴδιον Κανόνα τῆς α΄ τό, Παυλιανισάντων, εἰς τό, Παυλιανιστῶν μετέβαλεν, ὁμοίως δηλονότι μέ τό, Δονατιστῶν, καί Μοντανιστῶν, τά ὁποῖα ὀνόματα φανερώνουσι τήν ἀπό γεννήσεως αἵρεσιν μᾶλλον, καί ὄχι τήν ὕστερον γενομένην. Καθὼς καί αὐτός οὗτος ὁ Βαλσαμών, ἀλλά καί ὁ Ζωναρᾶς, κατά τό νόημα τοῦτο ἑρμηνεύουσι τόν Κανόνα, ὡς θέλομεν ἴδῃ ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ ἐκείνου. Εἰ δέ καί ὁ Κανὼν αὐτός ἐμεταχειρίσθη τήν λέξιν τοῦ ἀναβαπτίζω, τό ὁποῖον φανερόνει τό, δευτέραν φοράν βαπτίζω, ἀλλά τήν ἐμεταχειρίσθη ὄχι κυρίως, ἀλλά καταχρηστικῶς: ἀναφέρωντας δηλαδή τό βάπτισμα τοῦ αἱρετικοῦ Παύλου. Καθὼς καί ὁ μέγας Βασίλειος εἰς τόν μζ΄ Κανόνα τήν αὐτήν λέξιν ἐμεταχειρίσθη τοῦ ἀναβαπτισμοῦ. Ὄχι πῶς ἦτον ἀληθές βάπτισμα ἐκεῖνο, ἀλλά καθὼς ἐκεῖνοι οἱ αἱρετικοί τό ὠνόμαζον. Καθὼς καί ὁ Παῦλος εἶπε Θεούς, καί Κυρίους τούς τῶν Ἑλλήνων θεούς. Ὄχι πῶς ἦτον τῇ ἀληθείᾳ θεοί, ἀλλά καθὼς ἐκεῖνοι τούς ὠνόμαζον (α΄ πρός Κορινθ. η΄)∙ καί γ΄ ὅτι ἂν ἦτον συγκεχωρημένον νά βαπτίζωνται πάλιν οἱ Χριστιανοί ἐκεῖνοι ὁποῦ γένουν αἱρετικοί ἤ ἀρνηθοῦν τήν πίστιν, διά τί ἡ ἰδία πρώτη σύνοδος ἐν τῷ ια΄ καί ιβ΄ αὐτῆς Κανόνι διορίζει, ὅτι οἱ ἀρνηθέντες εἰς τόν καιρόν τοῦ διωγμοῦ, νά κάμνουν τόσους χρόνους ἀκροώμενοι, καί τόσους ὑποπίπτονες, εἰς καιρόν ὁποῦ ἦτο δυνατόν νά τούς βαπτίσῃ δευτέραν φοράν, καί ἔτζι καί αὐτούς νά καθαρίσῃ ἀπό τήν ἄρνησιν, καί αὐτή νά ἐλευθερωθῇ ἀπό τόσους κόπους καί φροντίδας τῆς τούτων ψυχικῆς διορθώσεως; διά ταῦτα λοιπόν τά αἴτια, δέν εἶναι συγκεχωρημένον νά βαπτίζῃ τινάς δευτέραν φοράν τόν ἀληθῶς βεβαπτισμένον, κατά τόν μζ΄ τοῦτον Ἀποστολικόν, καί τόν νζ΄ τῆς Καρθαγ. ἂν καί παρά αἱρετικῶν ἐμολύνθη. Ἐπειδή καί μένει τό πρῶτον βάπτισμα. Ὅτι τά χαρίσματα τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀμεταμέλητα. Δι’ ὅ καί ὁ λε΄ τῆς ἐν Καρθ. δέν συγχωρεῖ νά ἀναβαπτίζωνται οἱ καθῃρεθέντες Κληρικοί διά ἐγκλήματα, καί οὕτω πάλιν νά προβιβάζωνται εἰς ἱερωσύνης βαθμόν. Καθαρίζεται δέ τις ἀπό τόν μολυσμόν τῆς αἱρέσεως, μέ τόν ἀναθεματισμόν τῆς αὐτῆς αἱρέσεως, μέ μετάνοιαν ἀξιόλογον, μέ τήν διάταξιν τῶν Ἰλαστικῶν εὐχῶν τοῦ Πατριάρχου Μεθοδίου, τάς ὁποίας ἡ Ἐκκλησία ἀναγινώσκει εἰς τούς ἀρνησαμένους, καί τελευταῖον μέ τήν σφραγῖδα τοῦ ἁγίου μύρου. Ὕστερον δέ ἀπό τήν πρέπουσαν δοκιμασίαν, καί Κανόνα τόν διορισθέντα παρά τοῦ πνευματικοῦ πατρός, καί μέ τό σῶμα καί αἷμα τοῦ Κυρίου, «Τό αἷμα γάρ φησι τοῦ Χριστοῦ καθαρίζει ἡμᾶς ἀπό πάσης ἁμαρτίας» (α΄ Ἐπιστ. Ἰωάννου α΄). Τά δέ παιδία τῶν ἀγαρηνῶν ὁποῦ βαπτίζονται εἰς τό ἐδικόν μας βάπτισμα, ὄχι μέ σκοπόν εὐσεβῆ, ἀλλά διά νά μήν γίνωνται τά σώματα αὐτῶν νοσώδη, ἤ δυσώδη, ἀπεφασίσθη συνοδικῶς, ἐπί τοῦ Πατριάρχου κυροῦ Λουκᾶ νά βαπτίζωνται δεύτερον, ἀνίσως ἤθελαν ἔλθῃ εἰς τήν ἐδικήν μας πίστιν. Ἐπειδή εἰς τό βάπτισμα αὐτῶν, δέν ἧτο σύμφωνος ἡ τῶν ἀσεβῶν αὐτῶν γονέων πίστις. Ὁμοίως πρέπει νά βαπτίζωνται καί ἐκεῖνοι ὁποῦ ἤθελαν βαπτισθῇ ἀπό ἀνίερον μέν, σχηματισθέντα δέ ψευδῶς, ὅτι εἶναι ἱερεύς. Καί πρός τούτοις ἐκεῖνοι, ὁποῦ ἤθελαν βαπτισθῇ ἀπό λαϊκόν ἐν καιρῷ κινδύνου, ἂν δέν ἀποθάνουν ἀλλά ζήσουν μετά ταῦτα. Ἐπειδή κατά τόν μζ΄ τοῦτον Ἀποστολικόν, εἰς μόνους τούς Ἐπισκόπους, καί Πρεσβυτέρους, εἶναι ἄδεια νά βαπτίζουν, καί ὄχι εἰς λαϊκούς, κατά τόν α΄ τοῦ Βασιλείου, ὁποῦ λέγει, τούς παρά λαϊκῶν βαπτισθέντας βαπτίζομεν. Τό γάρ ἐν καιρῷ κινδύνου καί κατά περίστασιν γινόμενον δέν εἶναι νόμος εἰς τήν Ἐκκλησίαν κατά τόν ιζ΄ τῆς α΄ καί β΄ τά αὐτά λέγει καί Βαλσαμών, καί ὁ Βλάσταρις. Πρέπει δέ νά προσθέσωμεν καί τοῦτο εἰς τήν παροῦσαν ὑποσημείωσιν. Ὅτι κατά τόν π΄ τῆς Καρθ. καί πδ΄ τῆς στ΄ πρέπει νά βαπτίζωνται τά παιδία ἐκεῖνα ὁποῦ μήτε αὐτά ἠξεύρουν ἂν ἐβαπτίσθησαν διά τό ἀνήλικον, μήτε ἄλλοι μάρτυρες εὑρίσκονται βεβαιοῦντες, ὅτι ἐβαπτίσθησαν. Ὅρα καί τήν ὑποσημ. τοῦ κδ΄ τοῦ Νηστευτοῦ, περί τοῦ ἐν κινδύνῳ ὑπό ἀνιέρου βαπτισθέντος νηπίου, ὅτι δηλαδή ἐάν αὐτό ζήσῃ, βαπτίζεται ὑπό ἱερέως. Καθ’ ὅτι καί Διονύσιος ὁ Ἀλεξανδρείας Ἰουδαῖόν τινα, βαπτισθέντα ὑπό λαϊκοῦ ἐν καιρῷ ἀσθενείας θάνατον ἀπειλούσης, ἐβάπτισεν αὐτόν ἐξαρχῆς ἀφ’ οὗ πάλιν ἀνέζησεν, ὡς ἱστορεῖται ἐν τόμ. ια΄, σελ. 188 τῆς Βυζαντίδος. Προσθέττομεν δέ ἐδῶ ὅτι ἂν ὁ Λαϊκός ἐν καιρῷ ἀνάγκης δύναται νά βαπτίσῃ, δύναται ἀκολούθως καί νά τά μυρώσῃ, καί νά τά κοινωνήσῃ (καί ὅρα τήν ὑποσημείωσιν τοῦ νη΄ τῆς στ΄) εἶναι δέ γνώμη τινῶν, ὅτι τά ὑπό Λαϊκῶν ἐν ἀνάγκῃ βαπτισθέντα νήπια, πρέπει νά μνημονεύονται μετά τῶν ὀρθοδόξων ἐάν ἀποθάνουν, ὡς ἐν ἐλπίδι ὄντα Θείου ἐλέους τυχεῖν. Τά δέ μή ἐν ἀνάγκῃ βαπτισθέντα παρά Λαϊκοῦ, καί ἀνιέρου ὑποκρινουμένου δέ τόν ἱερέα, ταῦτα ἀποθανόντα νά μή μνημονεύωνται. Ἀβάπτιστα γάρ εἰσιν. Σημείωσαι δέ, ὅτι τούς Λατίνους δέν λέγομεν ὅτι ἀναβαπτίζομεν, ἀλλ’ ὅτι βαπτίζομεν. Ἐπειδή τό βάπτισμα αὐτῶν ψεύδεται τό ὄνομα αὐτοῦ. Καί οὐχ ὅλως ἐστί βάπτισμα, ἀλλά ῥάντισμα μόνον ψιλόν.
