Ἡ τῷ καταλειφθέντι πρός καιρόν παρά τῆς γυναικός κατά ἄγνοιαν γημαμένη, εἶτα ἀφεθεῖσα διά τό ἐπανελθεῖν πρός αὐτόν τήν προτέραν, ἐπόρνευσε μέν, ἐν ἀγνοίᾳ δέ. Γάμου οὖν οὐκ εἰρχθήσεται, κάλλιον δέ, ἐάν μείνῃ οὕτως.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Ἐν τῷ ἐννάτῳ κανόνι ὁ ἅγιος οὗτος περί γυναικός καταλιπούσης τόν ἴδιον ἄνδρα διαταττόμενος. Ἡ καταλιποῦσα τόν ἴδιον ἄνδρα, φησί, μοιχαλίς ἐστιν, εἰ ἐπ᾿ ἄλλον ἦλθεν ἄνδρα∙ ὁ δέ καταλειφθείς συγγνωστός, καί ἡ συνοικοῦσα τῷ τοιούτῳ οὐ κατακρίνεται, ἐνταῦθα δέ τήν τῷ καταλειφθέντι πρός καιρόν παρά τῆς γυναικός γημαμένην, ἐπανελθούσης δέ τῆς προτέρας ἀφεθεῖσαν, πορνεῦσαι λέγει, ἐν ἀγνοίᾳ δέ. Πῶς οὖν ἐκεῖσε μέν οὐ κατακρίνει τήν συνοικήσασαν ἀνδρί, καί καταλειφθέντι παρά τῆς γυναικός αὐτοῦ, ἐνταῦθα δέ πορνεῦσαι αὐτήν φησίν ἐν ἀγνοίᾳ; εἰ δέ ἐκείνη πεπόρνευκε, καί ὁ γήμας αὐτήν ἀνήρ πορνεῦσαι κατά τό ἀκόλουθον νομίζοιτο ἄν∙ πῶς οὖν συγγνωστός ἔσται; Οἶμαι τοίνυν, ὅτι ἐν τῷ θ΄ κανόνι περί διόλου καταλειφθέντος παρά τῆς γυναικός λέγει ὁ μέγας Βασίλειος, καί μή πεισθείσης ἐπανελθεῖν πρός αὐτόν∙ καί διά ταῦτα κἀκείνῳ συγγινώσκει, καί τήν κατά δεύτερον γάμον αὐτῷ συνοικήσασαν οὐ κατακρίνει∙ ἐν δέ τῷ παρόντι κανόνι περί καταλιπούσης τόν ἄνδρα διά λύπην τινά λέγει, διό καί τό, πρός καιρόν, προσέθετο. Εἰ μέν οὖν ᾔδει ἡ κατά δεύτερον γάμον αὐτῷ συνοικήσασα τήν πρόσκαιρον ἀπόστασιν ἐκ τοῦ οἰκείου ἀνδρός, καί οὕτω συνῴκησε τῷ καταλειφθέντι ἀνδρί, μοιχαλίς ἐστιν, ὅτι ἀλλότριον ἄνδρα ἐσφετερίσατο, ὡς τό τέλος τοῦ ἐννάτου περιέχει κανόνος∙ εἰ δέ ἠγνόει τοῦτο, ἴσως γάρ ἐξ ἀλλοδαπῆς ἦν χώρας, καί ἠγνοεῖτο τό κατ’ αὐτόν, μετά δέ τινα καιρόν ἐπανῆλθε πρός τόν ἄνδρα ἡ καταλιποῦσα αὐτόν, καί διά τοῦτο ὁ πρός τήν δευτέραν γυναῖκα ἐλύθη γάμος, πορνεῦσαι λέγει τήν γυναῖκα ταύτην ὁ ἄγιος, πλήν ἐν ἀγνοίᾳ. Πορνεῦσαι δέ ταύτην λέγει, ὡς μή λυθέντος τοῦ προτέρου γάμου∙ τοῦ πρώτου δέ μή λυθέντος, πῶς ἂν ἡ πρός τήν δευτέραν γυναῖκα συνοίκησις δεύτερος δόξῃ γάμος; εἰ δέ γάμος οὐκ ἔστι, πάντως ἔσται πορνεία. Καί ὁ μέν ἀνήρ πόρνος κυρίως λογισθήσεται∙ ἥ δέ γυνή πορνεῦσαι μέν λέγεται πλήν ἐν ἀγνοίᾳ∙ οὐ γάρ πορνείαν ἁμαρτῆσαι σκοπόν ἔσχεν, ἀλλά γάμον συστήσασθαι ἔννομον∙ τό δέ πρᾶγμα περιέστη εἰς τό μή λογίζεσθαι γάμον, διά τό ἔτι μένειν τόν πρῶτον γάμον∙ τῆς δέ πρός τάς δύο συναφείας μή λογιζομένης γάμου, τί ἂν λέγοιτο ἡ συνάφεια ἤ πορνεία, πλήν ἐν ἀγνοίᾳ γινομένη; Διό καί ἐπήγαγεν ὁ κανών∙ Γάμου οὖν οὐκ εἰρχθήσεται∙ οὐ γάρ ὡς παρ᾽ ἀνδρός ἀφεθεῖσα λογίζεται∙ ἐπεί εἰ τοῦτο ἦν, καί ἑτέρῳ ἐμίχθη, μοιχαλίς ἐκρίνετο ἂν, κατά τόν ἔννατον κανόνα∙ ὅτι οὐδέ κυρίως γάμος ἡ πρός τήν δευτέραν γυναῖκα συμβίωσις δοκεῖ∙ διά τοῦτο γάμου οὐκ εἴργεται ἡ γυνή. Ὡς δέ ἁπλῶς γυνή ὀνομασθεῖσα ἀνδρός, εἰ μή ἑτέρῳ συναφθείη ἔτι ζῶντος ἐκείνου, κρεῖσσον ἂν ποιήσῃ, φησίν ὁ ἅγιος∙ οὐ γάρ εὔσχημον ζῶντος τοῦ ἀνδρός τήν ὀνομασθεῖσαν ἐκείνῳ γυναῖκα ἑτέρῳ συμβιοῦν∙ λέγει γάρ καί ὁ νόμος τῆς πολιτείας, ὅτι ἐν τοῖς γάμοις οὐ τό ἐπιτετραμένον, ἀλλά τό εὐπρεπές σκοποῦμεν.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Ὁ παρὼν κανὼν κατεστρώθη εἰς τό ὕφος τοῦ Ϟγ΄κανόνος τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου∙ καί ἐπεί ἐκεῖσε τά περί τούτου πλατύτερον ἡρμηνεύθησαν, ἀνάγνωθι τοῦτον, καί τόν ἔννατον κανόνα τοῦ παρόντος ἁγίου Πατρός.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Ἐγήματό τις ἀνδρί κατ’ ἄγνοιαν ἀφεμένῳ∙ εἶτα ἡ προτέρα ἀνέφηνεν∙ ἡ δέ ἀφεθεῖσα, πόρνη λογίζεται κατά ἄγνοιαν∙ καί εἰ θέλει, ζεύγνυται∙ κάλλιον, εἰ μή ζεύγνυται. Κατελείφθη ἀνήρ παρά τῆς ἰδίας γυναικός πρός καιρόν∙ ὁ δέ, ὡς ἀπολυθείς ὑπ᾽ ἐκείνης, ἑτέραν ἔλαβεν, ἀγνοοῦσαν τό πρός καιρόν καταλειφθῆναι αὐτόν∙ ἐπανῆλθε πρός αὐτόν ἡ προτέρα, καί παραδεξάμενος ταύτην, τήν δευτέραν ἀφῆκεν∙ ὡς πόρνη κρίνεται αὐτή ἡ ἀφεθεῖσα, πλήν κατά ἄγνοιαν∙ καί διά τοῦτο, εἰ βουληθῇ γάμου κοινωνίᾳ συναφθῆναι ἑτέρῳ, οὐ κωλυθήσεται∙ οὐ γάρ ἀπολελυμένη λογίζεται, ὅτι μηδέ ἀνήρ αὐτῆς κυρίως ἐγένετο ὁ ταύτην ἀφέμενος∙ ἐάν δέ θελήσῃ μεῖναι ἐν ἀγαμίᾳ, καί μή ἐπ᾿ ἄλλον ἐλθεῖν γάμον, κάλλιον τοῦτο.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Οὗτος ὁ Κανὼν αὐτολεξεί ἐρανίσθη ἀπό τήν Ϟγ΄ τῆς στ΄ καί ὅρα τήν ἑρμηνείαν αὐτοῦ ἐκεῖ.