Ἐάν τις, τό ὄνομα λαβὼν τοῦ Χριστιανισμοῦ, ἐνυβρίζῃ τόν Χριστόν, οὐδέν ὄφελος αὐτῷ ἀπό τῆς προσηγορίας.
Τόν τῷ Χριστῷ πιστεύσαντα καί ἐπικληθέντα Χριστιανόν, δεῖ κατά τάς θείας ζῇν ἐντολάς, καί οὕτω δι’ αὐτοῦ δοξάζεσθαι τόν Θεόν, κατά τό, Λαμψάτω τό φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, καί τά ἑξῆς. Εἰ δέ τις Χριστιανός μέν καλεῖται, παραβαίνει δέ τάς ἐντολάς τοῦ Θεοῦ, ὑβρίζει τόν Χριστόν οὗ τήν κλῆσιν ἐπάγεται, καί οὐδέν ἔσται αὐτῷ ὄφελος ἐκ τῆς προσηγορίας. Ταῦτα δέ ὁ μέγας Βασίλειος τῷ ἁγίῳ Ἰακώβῳ συμφωνῶν, τῷ ἀδελφῷ τοῦ Κυρίου, φησίν∙ ἐκεῖνος γάρ ἐν τῇ ἐπιστολῇ αὐτοῦ λέγει∙ Τί τό ὄφελος, ἀδελφοί μου, ἐάν πίστιν λέγῃ τις ἔχειν, ἔργα δέ μή ἔχῃ, μή δύναται πίστις σῶσαι αὐτόν. Τίς ἄπιστος βαπτισθείς, καί ἀξιωθείς τοῦ λέγεσθαι Χριστιανός, εἶχε μέν τήν εἰς Θεόν ὀρθόδοξον πίστιν, οὐκ ἔπραττε δέ καί τά τῶν Χριστιανῶν ἔργα, ἀλλ᾽ ἐκάκιζεν ἴσως παραδόσεις ἐκκλησιαστικάς, καί κανονικούς διορισμούς, προτιμώμενος τάς τῶν ἀπίστων ἐργασίας, καί τοιουτοτρόπως ὑβρίζων τόν Χριστόν. Ἐρωτήθη οὖν ὁ ἅγιος, εἰ διά ταῦτα ὁ τοιοῦτος ἀπό τῆς τῶν πιστῶν ἐκβάλλεται ὁμηγύρεως, ἤ μᾶλλον ὁφείλει ἀκαταιτίατος εἶναι, ὡς τήν ὀρθόδοξον πίστιν αἱρετισάμενος, καί εἶπεν, ὅτι τό λαβεῖν διά τοῦ βαπτίσματός τινα Χριστιανοῦ ὄνομα, οὐκ ὠφελεῖ αὐτόν, ἐάν μή ἐν πᾶσι, κατά τούς ὀρθοδόξους πολιτεύηται. Ἐξ ἀνάγκης οὖν ὥς τι σεσηπός μέλος ἐκκοπείη ἀπό τῆς ὁλοκληρίας τοῦ ὑγιοῦς σώματος τοῦ Χριστωνύμου λαοῦ, Τοὐτέστιν, οὔτε ἐκκλησιάσει μετά τῶν Χριστιανῶν, οὔτε τοῖς τοῦ Χριστιανικοῦ ποιμνίου προβάτοις συναριθμηθήσεται. Εἰ δέ θέλεις ἑρμηνεῦσαι τόν κανόνα καί ἄλλως, ὅτι οὐκ ἔστι κυρίως Χριστιανός ὁ μή τάς ἐντολάς τοῦ Χριστοῦ ποιῶν, οὐχ ἕξεις τό ἐμποδών. Φησί γάρ καί ὁ ἅγιος Ἰάκωβος ὁ Ἀδελφόθεος ἐν τῇ ἐπστολῇ αὐτοῦ οὕτω∙ Τί τό ὄφελος, ἀδελφοί μου, ἐάν πίστιν τις λέγῃ ἔχειν, ἔργα δέ μή ἔχῃ; μή δύναται ἡ πίστις σῶσαι αὐτόν; καί ὁ Ἀπόστολος∙ Ἡ πίστις χωρίς ἔργων νεκρά ἐστίν. Ὑβρίζων Χριστιανός τόν Χριστόν, ἀπό τῆς κλήσεως ἀνωφέλητος. Ἡ πίστις χωρίς τῶν ἔργων νεκρά ἐστίν∙ οὐδέν γάρ ἀπό τῆς προσηγορίας ὄφελος τῷ Χριστιανῷ τά τοῦ Χριστοῦ ἐντάλματα ἀθετοῦντι, καί τούς θείους αὐτοῦ νόμους καταπατοῦντι, καί πραγματικῶς αὐτόν ἐνυβρίζοντι. Ὅποιος πιστεύσῃ εἰς τόν Χριστόν, καί ὀνομασθῇ χριστιανός,1 πρέπει νά πολιτεύεται, καί κατά τάς ἐντολάς τοῦ ὑπ’ αὐτοῦ πιστευομένου Χριστοῦ, ἵνα διά μέσου του δοξάζεται ὁ Θεός, κατά τό, οὕτω λαμψάτω τό φῶς ἡμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, καί τά ἑξῆς. Ἐάν δέ τινας ὀνομάζεται μέν χριστιανός, παραβαίνῃ δέ τάς ἐντολάς τοῦ Χριστοῦ, οὗτος ὑβρίζει μέ τήν παράβασιν ταύτην τόν ἴδιον Χριστόν, καί κᾀνένα ὄφελος δέν θέλει λάβῃ ἀπό μόνον τό νά ὀνομάζεται χριστιανός. Κατά τόν ἀδελφόθεον Ἰάκωβον, λέγοντα∙ «Τι τό ὄφελος, ἀδελφοί μου, ἐάν πίστιν τις ἔχῃ, ἔργα δέ μή ἔχῃ; μή δύναται ἡ πίστις σῶσαι αὐτόν; Καί ὁ Θεοφόρος δέ Ἰγνάτιος οὕτω λέγει ἐν τῇ πρός Ἐφεσίους ἐπιστολῇ∙ Οἱ ἐπαγγελλόμενοι Χριστοῦ εἶναι, οὐκ ἐξ ὧν λέγουσι μόνον, ἀλλά καί ἐξ ὧν πράττουσι γνωρίζονται. Ἐκ γάρ τοῦ καρποῦ τό δένδρον γινώσκεται. Ἄμεινόν ἐστι σιωπᾶν καί εἶναι, ἤ λαλεῖν, καί μή εἶναι. Οὐκ ἐν λόγῳ ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἀλλ’ ἐν δυνάμει. Ὅρα καί τήν τοῦ ξβ΄ ἀποστολικοῦ ὑποσημείωσιν, καί τόν ριθ΄ τῆς ἐν Καρθαγένῃ. 1Λέγει γάρ ὁ αὐτός Μέγας Βασίλειος (ὅρ. π΄ κατ’ ἐπιτομ.) «ὅτι εἶναι ἴδιον τοῦ χριστιανοῦ, Τό καθαρισθῆναι μέν ἀπό παντός μολυσμοῦ σαρκός καί πνεύματος, ἐν τῷ αἵματι τοῦ Χριστοῦ. Ἐπιτελεῖν δέ ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ Θεοῦ, καί ἀγάπῃ τοῦ Χριστοῦ, καί μή ἔχειν σπίλον ἤ ῥυτίδα, ἤ τι τῶν τοιούτων, ἀλλ’ εἶναι ἅγιον καί ἄμωμον. Τό περισσεύειν τήν δικαιοσύνην αὐτοῦ ἐν παντί, πλέον τῶν γραμματέων καί φαρισαίων. Τό ἀγαπᾶν ἀλλήλους, καθὼς καί ὁ Χριστός ἠγάπησεν ἡμᾶς∙ τό προορᾶσθαι τόν Κύριον ἐνώπιον αὐτοῦ διαπαντός. Τό ἐφ’ ἑκάστης ἡμέρας καί ὥρας γρηγορεῖν, καί ἐν τῇ τελειότητι τῆς πρός Θεόν εὐαρεστήσεως ἕτοιμον εἶναι. Καί χριστιανός κατά τόν Παῦλον εἶναι ὁ τό σῶμα διά Χριστόν σταυρώσας σύν τοῖς παθήμασι καί ταῖς ἐπιθυμίαις, καί ἁπλῶς ἡ τοῦ χριστιανοῦ προσηγορία, κατά τόν Θεοδώρητον, εὐφημίας καί εὐλογίας ἐστί μεστή, ἐπαινοῦντες γάρ ταύτην οἱ ἄνθρωποι λέγουσιν. Ἀληθῶς χριστιανός, καί παρακαλοῦντες εἰώθασι λέγειν. Ὡς χριστιανός ποίησον. Ὅ πρέπει χριστιανῷ, ποίησον».
