Ἡ διάκονος, ἡ τῷ ἕλληνι συμπορνεύσασα, οὐ δεκτή ἐστιν εἰς κοινωνίαν, εἰς δέ τήν προσφοράν δεχθήσεται τῷ ἑβδόμῳ ἔτει, δηλονότι ἐν ἁγνείᾳ ζῶσα. Ὁ δέ μετά τήν πίστιν ἕλλην, πάλιν τῇ ἱεροσυλίᾳ προσιών, ἐπί τόν ἔμετον ὑποστρέφει. Ἡμεῖς οὖν τῆς διακόνου τό σῶμα, ὡς καθιερωμένον, οὐκ ἔτι ἐπιτρέπομεν ἐν χρήσει εἶναι σαρκικῇ.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Ἐάν διακόνισσα ἕλληνι συμφθαρῇ, δεχθήσεται, φησίν, εἰς κοινωνίαν∙ κοινωνίαν δέ τήν μετά τῶν πιστῶν σύστασιν ἐν ταῖς εὐχαῖς ἐνταῦθα νοητέον∙ τῆς δέ τῶν ἁγίων δώρων μεταλήψεως, τῷ ἑβδόμῳ ἔτει ἀξιωθήσεται. Διά μέν γάρ τήν ἔκπτωσιν τῆς διακονίας, οὐκ εἴργεται τῶν προσευχῶν, οὐδέ εἰς τούς τόπους τῶν ἐπιτιμίων ἑστάναι καταδικάζεται∙ διά δέ τό νύμφη λογίζεσθαι τοῦ Χριστοῦ, καί προδοῦναι τήν τιμήν ἑαυτῆς, βαρύτερον κολάζεται. Τῆς γάρ πορνείας τετραετία ἐπιτιμωμένης, αὕτη εἰς ἕβδομον ἑνιαυτόν παρατείνεται∙ καί τοῦτο, ἐάν ἀπόσχηται τῆς ἁμαρτίας, καί ἐν ἀγνείᾳ ζῇ. Ἐάν δέ ὁ μιγείς αὐτῇ ἕλλην, τῇ πίστει προσελθὼν, πάλιν ἱεροσυλῇ, (ἱεροσυλίαν δέ τήν μετά τῆς διακονίσσης μίξιν καλεῖ,) ἐπί τόν ἴδιον, φησίν, ἐπιστρέφει ἔμετον∙ τό γάρ σῶμα τῆς διακονίσσης καθιερωμένον ἐστί, καί διά τοῦτο οὐκ ἐπιτραπήσεται ἐν χρήσει εἶναι σαρκικῇ, ἤγουν ἡδονῇ χρῆσθαι σαρκός∙ ἴσως δέ καί διά τό μιγῆναι ἀπίστῳ ἐπιτιμᾶται μᾶλλον ἡ διακόνισσα.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Ὅπως καί οἵα γίνεται διάκονος, ἔμαθες ἀπό διαφόρων κανόνων. Διάκονος οὖν γυνή πορνικῶς συμφθαρεῖσα ἕλληνι τινι, οὐ μόνον καθῃρέθη, ἀλλά καί ἀφωρίσθη. Καί ὁ μετά ταύτης δέ συμφθαρείς ἕλλην, πιστός γενόμενος, ἤθελε ταύτην λαβεῖν εἰς γυναῖκα, ὡς διά τοῦ ἁγίου βαπτίσματος ἀπό τῆς ἑλληνικῆς ἀκαθαρσίας καθαρθείς, καί δῆθεν μή ἐμποδιζόμενος νομίμως αὐτῇ συναφθῆναι, τήν διακονικήν ἀξίαν ἀποθεμένῃ διά τῆς προγενομένης πορνείας, καί οἷον οὔσῃ ἐλευθέρᾳ. Ἠρωτήθη οὖν περί ἀμφοτέρων ὁ ἅγιος, καί ἀπεκρίνατο, ὅτι ἡ πορνεύσασα διακόνισσα, καί διά τοῦτο καθαιρεθεῖσα, οὐκ ἀφορισθήσεται ὥστε μή ἐκκλησιάζειν, ἀλλά δεχθήσεται εἰς τήν μετά τῶν πιστῶν εὐχήν καί στάσιν. Εἴρηται γάρ εἰς τόν λβ΄ κανόνα αὐτοῦ, ὄτι οἱ τήν πρός θάνατον ἁμαρτάνοντες ἁμαρτίαν κληρικοί καθαιροῦνται μόνον, οὐ μήν καί ἀφορίζονται∙ Οὐ γάρ ἐκδικήσεις δίς ἐπί τό αὐτό. Καί ἡ διάκονος γοῦν διά τήν πορνείαν καθαιρεθεῖσα, οὐκ ἀφορισθήσεται ἐκ τῆς ἐκκλησιαστικῆς συνάξεως∙ ἀρκεῖ γάρ αὐτῇ ἀντί παντός ἐπιτιμίου ἡ καθαἰρεσις. Ὅτι δέ οἱ πορνεύοντες, ἐπί τετραετίαν τῶν ἀγίων μυστηρίων οὐ μεταλαμβάνουσιν, ὥρισεν ὁ ἅγιος ἐπί πλέον ἐπιτιμηθῆναι αὐτήν διά τό μετά ἕλληνος συμφθαρῆναι, καί μετά ἑπταετίαν μεταλαβεῖν αὐτήν τῶν ἁγιασμάτων, πάντως ἀποστᾶσαν ἐκ τῆς πορνείας∙ τόν δέ πιστεύσαντα ἕλληνα, καί ζητοῦντα ἔχειν τήν ποτέ διακόνισσαν, ἱεροσυλίας καταδίκῃ καθυποβάλλει, ἐάν τό ἅπαξ ἀφιερωθέν σῶμα τῆς διακονίσσης διά τῆς ἐπιμιξίας κοινώσῃ. Μᾶλλον μέν οὖν καί κύνα αὐτόν ἀποκαλεῖ εἰς τόν ἴδιον ἔμετον ἐπιστρέφοντα, Τοὐτέστιν εἰς τήν προτέραν ἀπιστίαν διά τῆς ἀθέσμου μίξεως∙ καί τήν ἅπαξ καθιερωθεῖσαν τῷ Θεῷ, κᾂν καθαιρεθῇ, οὐ παραχωρεῖ ὁπωσδήποτέ τινι συνάπτεσθαι, διά τό εἶναι τό σῶμα αὐτῆς καθιερωμένον, καί ὀφείλειν συντηρεῖσθαι πάσης κοινῆς καί σαρκικῆς χρήσεως ἀνώτερον, κατά τόν καθόλου κανόνα τόν λέγοντα, Τό ἱερόν μιαρόν οὐ γίνεται. Σημείωσαι ταῦτα διά τούς μετασχηματιζομένους κληρικούς τε καί μοναχούς, καί μέντοι καί μοναχάς, καί άσκητρίας, καί θέλοντας νομίμοις γυναιξίν, ἤ καί ἀνδράσι συνάπτεσθαι. Οἴομαι δέ ἀπό τοῦ κανόνος τούτου καλῶς ἵνα κωλυθῶσι δευτερογαμεῖν καί αἱ τῶν ἱερέων γυναῖκες, ὥσπερ οὐδέ οἱ ἱερωμένοι τήν ἱερωσύνην παραιτούμενοι παραχωρηθήσονται ὡς λαϊκοί διάγειν καί δευτερογαμεῖν. Αἱ μέν γάρ γυναῖκες τῶν ἱερέων ἕν σῶμα καί μία σάρξ ἱερατική διά τῆς μετά τῶν ἱερέων συναφείας χρηματίσασαι, κἀντεῦθεν οἷον ἱερωθεῖσαι, οὐ βεβηλωθήσονται διά τῆς δευτερογαμίας∙ οἱ δέ ἱερεῖς ἅπαξ τήν δευτερογαμίαν ἀποθέμενοι διά τοῦ ἱερωθῆναι, καί τοῦτο αὐτό εἰς Θεόν ἐπαγγειλάμενοι, οὐ παραχωρηθήσονται διά τήν σαρκικήν ἐπιθυμίαν παραιτήσασθαι τήν ἱερατικήν ἀξίαν, καί τήν εἰς Θεόν ἐπαγγελίαν ἀθετῆσαι, καί τῇ σαρκικῇ ἐπιθυμίᾳ δουλεῦσαι∙ ἀλλά κᾂν παραιτήσωνται τήν ἱερωσύνην, κωλυθήσονται τά ἅπαξ ἱερωθέντα σώματα αὐτῶν δευτέροις γάμοις βεβηλῶσαι.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Διάκονος ἕλληνι πορνευθεῖσα, καί μεταγνοῦσα, ἑπταετίαν ὑποπιπτέτω. Ἰδού ἐνταῦθα δύο τά ἐπιτίμια∙ μετακινεῖται γάρ τοῦ βαθμοῦ αὐτῆς ἡ διάκονος, καί ἐπί ἑπτά ἔτεσι τήν ἐπιτίμησιν δέχεται, καί τῶν θείων ἁγιασμάτων ἐστέρηται, διά τό μετά ἕλληνος συμπορνεῦσαι αὐτήν.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ἀνίσως κᾀμμία Διακόνισσα (περί ὧν ὅρα τήν ὑποσημ. τοῦ ιθ΄ τῆς α΄) πορνεύσῃ μέ Ἕλληνα, αὕτη καθαιρεθεῖσα, δέχεται μέν εἰς κοινωνίαν, ἤτοι εἰς τήν μετά τῶν πιστῶν σύστασιν, καί συγκοινωνίαν τῶν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ προσευχῶν. Εἰς δέ τήν κοινωνίαν τῶν ἁγίων μυστηρίων τότε δέχεται, ὅταν ἀπεράσουν ἑπτά χρόνοι, τό ἐπιτίμιον τῆς πορνείας της.1 Πλήν καί τότε νά δέχεται, ἐάν κάμῃ ἀποχήν τοῦ κακοῦ, καί ἐν σωφροσύνῃ ζῇ. Ἐάν δέ ὁ Ἕλλην, ὁποῦ ἐπόρνευσε μέ αὐτήν, πιστεύσῃ, καί μετά ταῦτα πάλιν ζητῇ νά λάβῃ εἰς γάμον, κατά τόν Βαλσαμώνα, καί Βλάσταριν, τήν καθαιρεθεῖσαν Διακόνισσαν. (Τοῦτο γάρ ἱεροσυλίαν ὀνομάζει). Αὐτός ἐγύρισε πάλιν ὡσάν σκύλος εἰς τό ἴδιον ἐξερατόν. Ὅθεν ἡμεῖς δέν συγχωροῦμεν εἰς τό ἑξῆς τό ἀφιερωμένον σῶμα τῆς Διακονίσσης,2 νά ᾖναι εἰς μεταχείρισιν σαρκικῆς μίξεως, καί ἡδονῆς, ἤτοι δέν τή συγχωροῦμεν νά ὑπανδρευθῇ. Ὅρα καί τόν κε΄ Ἀποστολικόν.

1Ὁμοφώνως καί ὁ Ζωναρᾶς καί ὁ Βαλσαμών λέγουσιν, ὅτι ἡ Διάκονος αὕτη, διά τί ἐπόρνευσε μέ ἄπιστον, καί ὄχι μέ πιστόν ἐπετιμήθη ἀπό τόν Ἅγιον, ὄχι μέ τό ἐλαφρότερον ἐπιτίμιον τῆς πορνείας τῶν πρό αὐτοῦ πατέρων (ὅρα τήν ἑρμηνείαν τοῦ κ΄ τῆς ἐν Ἀγκύρ., καί κβ΄ τοῦ Βασιλείου), ἀλλά μέ τό βαρύτερον ἐπιτίμιον, ὅπερ αὐτός κατά τῆς πορνείας ἐδιώρισε. Περί οὗ ὅρα καί τήν ὑποσημείωσιν τοῦ μη΄ τῆς ἐν Λαοδικείᾳ.2Ἐντεῦθεν συμπεραίνει ὁ Βαλσαμών, ὅτι μήτε οἱ καθαιρεθέντες, καί μετασχηματισθέντες Ἱερομόναχοι, καί Διάκονοι, δύνανται νά ὑπανδρευθοῦν, μήτε οἱ καθαιρεθέντες κοσμικοί ἱερεῖς, χῆροι ὄντες, δύνανται νά δευτεροϋπανδρευθοῦν. Ἐπειδή ἂν καί καθῃρέθησαν, μ’ ὅλον τοῦτο αὐτοί καθιέρωσαν τό σῶμά των εἰς τόν Θεόν, καί ὑπεσχέθησαν, οἱ μέν Ἱερομόναχοι, καί Διάκονοι νά μήν ὑπανδρευθοῦν τελείως, οἱ δέ κοσμικοί ἱερεῖς νά μήν δευτεροϋπανδρευθοῦν. Ἀλλ’ οὐδέ αἱ τῶν κοσμικῶν ἱερέων γυναῖκες δύνανται νά δευτεροϋπανδρευθοῦν, ἀποθανόντων ἐκείνων, κατά τόν αὐτόν Βαλσαμῶνα.