Μοναχός ἐπί πορνείᾳ ἁλοῦς, ἤ πρός γάμου κοινωνίαν, καί συμβίωσιν γυναῖκα ἀγόμενος, τοῖς τῶν πορνευόντων ἐπιτιμίοις κατά τούς κανόνας ὑποβληθήσεται.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Ὁ μέν ἑκκαιδέκατος τῆς τετάρτης συνόδου κανών, ἀκοινωνήτους εἶναι ψηφίζεται τούς ὁμολογήσαντας παρθενεύειν, καί μή φυλάξαντας τήν ὁμολογίαν· καί τῷ ἐπισκόπῳ τήν διάκρισιν ἀνατίθησι τοῦ φιλανθρωπεύσασθαι, καί συστεῖλαι αὐτοῖς, ἤ καί ἐπιτεῖναι ἴσως τό ἐπιτίμιον. Ὁ δέ τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ συνόδου κανών ἐννεακαιδέκατος, τόν τῶν διγάμων ὅρον ἐκπληροῦν ὁρίζει, τούς παρθενίαν ἐπαγγειλαμένους, καί μή φυλάξαντας τήν ὁμολογίαν. Ὁ δέ μέγας Βασίλειος ἐν κανόνι ἑξηκοστῷ φησιν· Ἡ παρθενίαν ὁμολογήσασα, καί ἐκπεσοῦσα τῆς ὁμολογίας, τόν χρόνον τοῦ ἐπιτιμίου τῆς μοιχείας ἐκπληρώσει· ὁμοίως καί ἐπί μοναχῶν. Ὁ δέ παρών κανών, τῷ τῶν πορνευόντων ἐπιτιμίῳ ὑποβάλλει τόν ἐπί πορνείᾳ ἁλόντα μοναχόν, ἤ γάμον ἑλόμενον· οἶμαι τοίνυν τόν κανόνα τοῦτον δεῖν μᾶλλον κρατεῖν, ὡς τῶν ἄλλων μεταγενέστερον.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Τό μέν ἐπιτιμίοις τῶν πορνευόντων καθυποβάλλεσθαι τόν πορνεύσαντα μοναχόν, προσκυνητόν ἐστίν, ὡς συμπαθέστατον. Ἴσως γάρ τις εἴπῃ, μή ὀφείλειν ἐπίσης κολάζεσθαι τούς λαϊκούς καί τούς μοναχούς πορνεύσαντας· τό δέ μόνον ἐπιτιμᾶσθαι κατά πόρνους τόν πρός γάμου κοινωνίαν ἐλθόντα μοναχόν, οὐκ ἔστιν, ὡς οἶμαι, ἀδιάστικτον. Εἶδον γάρ, ἐπί τῶν ἡμερῶν τοῦ ἁγιωτάτου ἐκείνου πατριάρχου κυροῦ Λουκᾶ, μοναχόν τινα Λεόντιον Μουζάκην καλούμενον, μετ’ ἐσθῆτος στρατιωτικῆς παραστάντα συνοδικῶς, καί μή πειθόμενον ἀποζευχθῆναι τῆς κακῶς συμβιωτευσάσης κατά γάμου κοινωνίαν γυναικός· καί διά τοῦτο μετ’ αὐστηρίας τό μοναχικόν ἐνδυθέντα, καί εἱρκτῇ παραδοθέντα, καί ἄλλως μεγάλως κολασθέντα. Δοκεῖ μοι οὖν, ὡς ὁ παρών κανών, ἐκεῖνον τόν μοναχόν, τῷ γάμῳ προσομιλήσαντα, λέγει τοῖς τῶν πορνευόντων ἐπιτιμίοις καθυποβάλλεσθαι, τόν ἑκουσίως ἀποστάντα τοῦ ἀθέσμου γάμου, καί πρός τήν προτέραν μοναδικήν ἐπανελθόντα κατάστασιν, καί ἐξομολογησάμενον. Ὁ γάρ ἑκουσίως τοῦ ἀθεμίτου γάμου μή ἀφιστάμενος, μεγάλως τιμωρεῖται διά τήν προφανῆ ἀναίδειαν· καθώς φησι τό β΄ θέμα, τοῦ ια΄ κεφ., τοῦ α΄ τίτ., τοῦ δ΄ βιβλίου, μέρος ὅν τῆς ρκγ΄ Ἰουστινιανείου νεαρᾶς· καί ἀνάγνωθι τοῦτο, καταστρωθέν εἰς τό α΄ σχόλιον, τοῦ λβ΄ κεφ., τοῦ θ΄ τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος. Ζήτει καί τόν ιστ΄ κανόνα τῆς δ΄ συνόδου, καί ἀνάγνωσον κανόνα ιθ΄ τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ συνόδου, καί κανόνα ξ΄ τοῦ μεγάλου Βασιλείου, λέγοντας, βαρυτέρως κολάζεσθαι τούς μοναχούς τούς παρθενίαν ἐπαγγειλαμένους, καί μή φυλάξαντας· καί εἰπέ μή ἐναντιοῦσθαι ἀλλήλοις τούς κανόνας, διά τό, τόν μέν, ἤγουν τόν παρόντα κανόνα, περί τῶν ἐξομολογουμένων μοναχῶν νομοθετεῖν· τούς δέ, περί τῶν κατακρινομένων, καί διά τοῦτο κολαζομένων πικρότερον.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Μοναχός ζευγνύμενος, ἤ πορνεύων, δεχέσθω τό τοῦ πορνεύοντος ἐπιτίμιον. Ἐπίσης ὁ μοναχός ἐπιτιμηθήσεται, κᾂν τε πορνεύση, κᾂν τε πρός γάμου κοινωνίαν γυναικί συζευχθῇ· τό δέ ἐπιτίμιον τῶν πορνευόντων ἐν ἑπτά ἐστιν ἔτεσι, κατά τόν πεντηκοστόν ἔννατον κανόνα τοῦ μεγάλου Βασιλείου· δύο γάρ ἔτη προσκλαίει, δύο ἀκροᾶται, δύο ὑποπίπτει, ἐν ἐνί συνίσταται τοῖς πιστοῖς, καί τῷ ὀγδόῳ δέχεται εἰς κοινωνίαν.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ἐάν μοναχός ἐλεγχθῇ ὅτι ἐπόρνευσεν, ἤ ὑπανδρευθῇ, ὡς πόρνος, ἤτοι ἑπτά χρόνους νά ἐπιτιμᾶται κατά τούς κανόνας, χωριζομένου πρότερον τοῦ παρανόμου συνοικεσίου, διορίζει ὁ παρών Κανών. Κανόνας δέ ἐννοεῖ τόν ιθ΄ τοῦ Βασιλ. ἀνάγνωθι καί τόν ιστ΄ τῆς δ΄.1

1Ὁ Βαλσαμών βλέπωντας νά κανονίζεται μόνον ὡς πόρνος ὁ ὑπανδρευθείς μοναχός ἀπό τόν παρόντα Κανόνα, καθὼς καί ἕνας κοσμικός, λέγει, ὅτι ἡ συγκατάβασις αὕτη γίνεται διά τούς μοναχούς ἐκείνους, ὅπου ἀφ’ ἑαυτῶν, καί θεληματικῶς χωρίσουσι τόν παράνομον γάμον αὐτῶν, καί τρέξουν πρός τήν ἐξομολόγησιν, καί μετάνοιαν, καί ὄχι διά τούς ἀκουσίως μετανοοῦντας.