Ὥστε ἅγια θυσιαστηρίου, εἰ μή ἀπό νηστικῶν ἀνθρώπων, μή ἐπιτελεῖσθαι, ἐξῃρημένης μιᾶς ἐτησίας ἡμέρας, ἐν ᾗ τό Κυριακόν δεῖπνον ἐπιτελεῖται. Ἐάν δέ τινων κατά τόν δειλινόν καιρόν τελευτησάντων εἴτε ἐπισκόπων, εἴτε τῶν λοιπῶν, παράθεσις γένηται, μόναις εὐχαῖς ἐκτελεσθῇ, ἐάν οἱ ταύτην ποιοῦντες ἀριστήσαντες εὑρεθῶσι.
Ὁ κθ΄ κανὼν τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου μέμνηται τοῦ κανόνος τούτου, καί ἀνατρέπει τό ἐν τῇ ἡμέρᾳ, καθ’ ἣν τό Κυριακόν τελεῖται δεῖπνον, μή νήστεις εἶναι τούς τελοῦντας τά ἅγια∙ ἀναγνωστέον οὖν τά ἐκεῖ γεγραμμένα. Τά δέ ἑξῆς τοῦ παρόντος κανόνος, τά περί τῶν ἐν δειλινῷ τελευτώντων, ἔοικε τοιαῦτα εἶναι. Ἐπί τοῖς τελευτῶσι καί ταῖς παραθέσεσιν αὐτῶν, ἤτοι, ὅτε προετίθεντο, ἵνα τελεσθῇ ἐπ’ αὐτοῖς τά ἐπικήδεια ᾄσματα, ὡς ἔοικε, καί προσκομιδῆς ἱερουργία ἐγίνετο∙ εἰ γοῦν κατά τό δειλινόν, φησίν ὁ κανών, τελευτήσει τις, καί μή εἴησαν νήστεις οἱ ταῦτα τελοῦντες, μόναις εὐχαῖς ἐκτελείσθωσαν. Τινές δέ παράθεσιν, τήν διά τῶν εὐχῶν πρός Θεόν σύστασιν καί οἰκείωσιν τοῦ θανόντος φασίν. Ὁ κθ΄ κανὼν τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου μέμνηται τοῦ κανόνος τούτου, καί ἀνατρέπει τό ἐν τῇ ἡμέρᾳ, καθ’ ἣν τό Κυριακόν τελεῖται δεῖπνον, μή νήστεις εἶναι τούς τελοῦντας τά ἅγια∙ ἀναγνωστέον οὖν τά ἐκεῖ γεγραμμένα. Τά δέ ἑξῆς τοῦ παρόντος κανόνος, τά περί τῶν ἐν τῷ δειλινῷ τελευτώντων, ἐοίκασι τοιαῦτα εἶναι. Ἐπί τοῖς τελευτῶσι καί ταῖς παραθέσεσιν αὐτῶν, ἤτοι, ὅτε προετίθεντο, ἵνα τελεσθῇ ἐπ’ αὐτοῖς τά ἐπικήδεια ᾄσματα, ὡς ἔοικε, καί προσκομιδή, καί ἱερουργία ἐγίνετο. Εἰ γοῦν κατά τό δειλινόν, φησίν ὁ κανών, τελευτήσει τις, καί μή εἴησαν νήστεις οἱ ταῦτα τελοῦντες, μόναις εὐχαῖς ἐκτελείσθωσαν. Τοῦτο δέ σήμερον οὐ πράττεται. Εἰ μή ἀπό νηστικῶν, ἅγια οὐ προσάγεται. Κᾂν γάρ ὁ Κύριος μετά δεῖπνον τούς μαθητάς τό Πάσχα ἐμυσταγώγησεν, ἀλλ’ οὐ δεῖ ἡμᾶς, κατά τήν θεολόγον φωνήν, τοῖς ὑπέρ ἡμᾶς ὑποδείγμασιν ἕπεσθαι, ἀλλά τῷ τῆς ἐκκλησίας ἔθει κατακολουθεῖν, καί νηστικούς ὄντας τούς ἱερεῖς τῷ θυσιαστηρίῳ, προσφέρειν τά ἅγια, καί τούς μεταλαμβάνοντας αὐτῶν ὡσαύτως νηστικούς εἶναι. *Στο Πηδάλιο, ο 42ος κανόνας αντιστοιχεί στον 48ο κανόνα (αρίθμηση Πηδαλίου). Ερμηνεία. Τό μέν α΄ μέρος τοῦ παρόντος κανόνος, τό διαλαμβάνον, ὅτι κατά τήν μεγάλην Ε΄ νά λειτουργοῦν οἱ Ἱερεῖς ἀφ’ οὗ φάγουν, διορθοῦται, καί αὐτολεξεί ἀναφέρεται ἀπό τόν κθ΄ τῆς στ΄ καί ὅρα τήν ἑρμηνείαν ἐκεῖ. Τό ὑπόλοιπον δέ μέρος τοῦ κανόνος φαίνεται νά ᾖναι τοιοῦτον. Ὅταν ἀπέθνῃσκε τινάς, ἦτον συνήθεια νά γίνεται κατά τήν ἡμέραν ἐκείνην καί λειτουργία, ἴσως διά νά μνημονευθῇ ὁ ἀποθανών. Λέγει λοιπόν ὁ κανών, ὅτι ἐάν τινες ἀποθάνουν, Ἐπίσκοποι ἤ Λαϊκοί, κατά τό δειλινόν, καί οἱ μέλλοντες ποιῆσαι τήν διά τῶν μνημοσύνων παράθεσιν καί οἰκείωσιν πρός τόν Θεόν τῶν ψυχῶν τῶν ἀποθανόντων ἱερεῖς, δέν εὑρεθοῦν νηστικοί, ἀλλά γευματίσαντες, ἂς μή γίνεται ἱερά λειτουργία, ἀλλά μέ μόνας τάς συνήθεις εὐχάς, ἂς ἐκτελεσθῇ ἡ τοιαύτη τῶν ἐπιταφίων αὐτῶν ᾀσμάτων παράθεσις, ἤτοι τό νῦν λεγόμενον κοινῶς παραστάσιμον.
