Οἱ δέ ἐν ἀπροαιρέτῳ νυκτερινῇ ῥύσει γενόμενοι, καί οὗτοι τῷ ἰδίῳ συνειδότι κατακολουθείτωσαν· καί ἑαυτούς, εἴτε διακρίνονται περί τούτου, εἴτε μή, σκοπείτωσαν. Ὡς γάρ ἐπί τῶν βρωμάτων ὁ διακρινόμενος, φησίν, ἐάν φάγῃ, κατακέκριται, οὕτω καί ἐν τούτοις εὐσυνείδητος ἔστω καί εὐπαρρησίαστος, κατά τό ἴδιον ἐνθύμιον, πᾶς ὁ προσιὼν τῷ Θεῷ· Ταῦτα, σύ μέν τιμῶν ἡμᾶς, οὐ γάρ ἀγνοῶν ἀγαπητέ, τά πύσματα ἡμῖν προσήγαγες, ὁμόφρονας ἡμᾶς, ὥσπερ οὖν ἐσμέν, καί ὁμοψήφους σεαυτῷ παρασκευάζων. Ἐγὼ δέ, οὐχ ὡς διδάσκαλος, ἀλλ᾿ ὡς μετά πάσης ἁπλότητος προσῆκον ἡμᾶς ἀλλήλοις διαλέγεσθαι, εἰς κοινόν τήν διάνοιαν ἑμαυτοῦ ἐξέθηκα· ἣν ἐπικρίνας καί σύ, συνετώτατέ μου υἱέ, ὅ,τι ἄν σοι φανῇ δίκαιον καί βέλτιον, εἰ καί οὕτως ἔχειν δοκιμάζοις, περί αὐτῶν ἀντιγράψεις. Ἔρρωσθαί σε, ἀγαπητέ μου υἱέ, ἐν εἰρήνῃ λειτουργοῦντα τῷ Κυρίῳ εὔχομαι.
Καί ταῦτα πρός ἐρώτησιν ὁ Πατήρ ἀποκρίνεται. Ἐρωτηθείς γάρ, εἰ δεῖ τούς ἐκ ῥύσει σπέρματος γενομένους ἀπροαιρέτως, τῶν ἁγιασμάτων μετέχειν, ἔφη, ὅτι οἱ τοῦτο παθόντες τῷ οἰκείῳ συνειδότι κατακολουθείτωσαν∙ ἤγουν τό συνειδός ἐχέτωσαν τοῦ πράγματος δικαστήν, τήν οἰκείαν δηλονότι διάνοιαν, ὥστε, εἰ μέν μή τινος ἐμπαθείας προϋποκειμένης συμβέβηκεν αὐτομάτως ἡ τῆς γονῆς ἐκροή, τῆς φύσεως αὐτήν ὡς περίττωμα ἐκκρινάσης, ἤ εἰ μή ἐκ παροινίας καί ἐξ αδδηφαγίας ἐγένετο, οὐκ ἐμποδισθήσεται ὁ τοῦτο παθὼν τῷ ἁγίῳ προσελθεῖν θυσιαστηρίῳ∙ εἰ δέ τις προϋπῆρξεν ἐμπαθής λογισμός, καί οὗτος ἐμφιλοχωρήσας τῇ διανοίᾳ αὐτοῦ, φαντασίαν ἐπήνεγκε νυκτερινήν, καί ταύτῃ ἐπηκολούθησεν ἡ τῆς γονῆς ἐκροή, καί ἐξ ἀκρασίας βρωμάτων καί πόσεως συνέβη, ὁ τοιοῦτος οὐ καθαρός ἐστιν, οὐ διά τήν ῥῦσιν τοῦ σπέρματος (οὐδέ γάρ ἀκάθαρτον τοῦτο, ἐπεί μηδέ ἡ σάρξ, ἧς ἐκεῖνο περίττωμα,) ἀλλά διά τό πονηρόν ἐνθύμιον, ὅπερ ἐμόλυνε τήν διάνοιαν∙ ὁ γοῦν τοιοῦτος οὐκ εὐσυνείδητος, κἀντεῦθεν οὐδ᾽ εὐπαῤῥησίαστος διά τό ἴδιον ἐνθύμιον∙ πῶς οὖν προσελεύσεται τῷ Θεῷ διακρινόμενος; Ἐπάγει δέ καί χρῆσιν ἐκ τοῦ μεγάλου Παύλου, γράψαντος περί τῶν εἰδωλοθύτων, ὅτι ὁ διακρινόμενος ἐάν φάγῃ, κατακέκριται. Περί δέ τῆς τοῦ σπέρματος ῥεύσεως, καί ὁ μέγας Ἀθανάσιος πλατέως ἔγραψε πρός Ἀμμοῦν μονάζοντα. Ἐρωτηθείς ὁ Πατήρ, εἰ ὀφείλουσι τῶν ἁγΙασμάτων μετέχειν οἱ ἐν ῥύσει σπέρματος ἀπροαιρέτως γενόμενοι, ἔφησεν, ὅτι οἱ τοῦτο παθόντες, τό οἰκεῖον συνειδός κριτήν ἐχέτωσαν, ὥστε, εἰ μέν μή τινος ἐμπαθείας προϋποκειμένης, συνέβη αὐτοῖς τοῦτο, αὐτομάτως τῆς φύσεως ἐκκρινάσης ὡς περίττωμα τήν ἐκροήν, οὐκ ἐμποδισθήσονται τῶν ἁγιασμάτων μεταλαβεῖν∙ εἰ δέ τισι προϋπῆρξεν ἐξ ἐμπαθοῦς λογισμοῦ ἐπιθυμία, καί ταύτῃ ἐπηκολούθησεν ἐκροή, ἤ ἐξ’ ἀκρασίας βρωμάτων καί πόσεως συνέβη τοῦτο, οἱ τοιοῦτοι οὐκ εἰσί καθαροί∙ οὐ διά τήν ῥύσιν τοῦ σπέρματος, (οὐ γάρ ἀκάθαρτον τοῦτο, ἐπεί μηδέ ἡ σάρξ, ἧς ἐκεῖνο περίττωμα,) ἀλλά διά τό πονηρόν ἐνθύμιον, ὅπερ ἐμόλυνε τήν διάνοιαν∙ ὁ γοῦν τοιοῦτος οὐκ εὐσυνείδητος, κἀντεῦθεν οὐδ᾽ εὐπαῤῥησίαστος εἰς τό προσελθεῖν τῷ Θεῷ. Ἐπάγει δέ καί χρῆσιν ἐκ τοῦ μεγάλου Παύλου γράψαντος περί τῶν εἰδωλοθύτων, ὅτι ὁ διακρινόμενος, ἐάν φάγῃ, κατακέκριται. Περί δέ τῆς τοῦ σπέρματος ῤεύσεως, ζήτει καί τοῦ μεγάλου Ἀθανασίου ἐπιστολήν πρός Ἀμμοῦν μονάζοντα. Εἰς τόν παρόντα κανόνα ὁμιλεῖ ὁ ἅγιος διά τήν ἀπροαίρετον ἔκκρισιν, εἴτε ἐνυπνιασμόν κοινότερον λεγομένην, ἥτις γίνεται ἐν τοῖς ὕπνοις ἡμῶν καί λέγει οὕτως, ὅτι ὅσοι πάθωσι τοῦτο, ἂς βάνουσι κριτήν τήν ἰδίαν των συνείδησιν. Διότι, εἰ μέν ἠκολούθησεν εἰς αὐτούς ὁ ἐνυπνιασμός, χωρίς τινα φαντασίαν αἰσχράν, καί ἐμπαθῆ λογισμόν καί ἔτι χωρίς τινα φαντασίαν αἰσχράν, καί ἐμπαθῆ λογισμόν καί ἔτι χωρίς πολυφαγίαν, καί πολυποσίαν, ἀμή ἡ φύσις μοναχή, ἐποίησε τοῦτο ἀφ’ ἑαυτῆς, ὡσάν ἕνα περίττωμα φυσικόν, δέν ἐμποδίζονται ἀπό τήν θείαν μετάληψιν. ΕΙ δέ ἠκολούθησεν ἀπό τά ἀνωτέρω αἴτια, δηλ. ἀπό φαντασίαν καί ἐμπαθῆ λογισμόν, ἤ πολυφαγίαν, καί πολυποσίαν, πρέπει νά ἐμποδίζωνται, ὡς μή καθαροί ὄντες, οὐχί διά τήν ῥύσιν καθ’ αὐτό τοῦ σπέρματος, (ἐπειδή τοῦτο δέν εἶναι ἀκάθαρτον), καθ’ ὃ φυσικόν, ὥσπερ οὐδέ ἡ σάρξ ἀκάθαρτός ἐστι καθ’ αὐτή, ἧς τό σπέρμα εἶναι περίττωμα), ἀλλά διά τήν πονηράν ἐνθύμησιν, καί φαντασίαν, ἥτις ἐμόλυνε τήν διάνοιαν. Οἱ τοιοῦτοι λοιπόν δέν εἶναι εὐσυνείδητοι, καί ἀκολούθως δέν εἶναι εὐπαῤῥησίαστοι διά τήν πονηράν ἐνθύμησιν, καί φαντασίαν. Ὅθεν καί ὡς διακρινόμενοι, καί ὑπό τῆς συνειδήσεως ἐλεγχόμενοι1 πῶς δύνανται νά πλησιάσουν εἰς τόν Θεόν, καί εἰς τά μυστήρια; ἐάν γάρ οὕτω διακρινόμενοι πλησιάσωσι, κατακρίνονται μᾶλλον, καί ὄχι ἁγιάζονται, καθὼς καί ἐκεῖνος ὁποῦ φάγει ἀπό τά παρά Ἰουδαίοις κοινά, καί ἀκάθαρτα ζῶα, κατακρίνεται, ἐάν διακρίνεται, καί διστάζῃ περί τούτων, ὡς λέγει ὁ Ἀπόστολος. 1Ὁ ιβ΄ τοῦ Τιμοθέου Κανών, ὡσάν ἐξήγησις πλατυτέρα εἶναι τοῦ παρόντος κανόνος. Ἑρμηνεύει γάρ τόν ἐλεγμόν τοῦτον τῆς συνειδήσεως τοῦ ἐνυπνιασθέντος, καί εἰ μέν ἐλέγχεται ὅτι τοῦτο ἔπαθεν ἀπό ἐπιθυμίαν γυναικός, ἤτοι ἐμπαθῆ λογισμόν καί φαντασίαν, νά μήν μεταλαμβάνῃ. Εἰ δέ ἐπηρείας δαιμόνων τοῦτο τοῦ ἐσυνέβη, πρέπει νά κοινωνῇ. Ἐπειδή ὅμως δύσκολα ἠμπορεῖ τινας νά διακρίνῃ, πότε ἀκολουθεῖ εἰς αὐτόν ἐνυπνιασμός ἀπό μόνον τόν φθόνον καί τήν ἐπήρειαν τῶν δαιμόνων, χωρίς νά δώσῃ αὐτός κᾀμμίαν αἰτίαν ἑδικήν του, τό συγουρότερον εἶναι νά μήν κοινωνῇ. Ὁ γάρ ἐνυπνιασμός καί ἐκ πολυφαγίας, καί πολυποσίας, καί πολυϋπνίας γεννᾶται, καί ἐξ ἀμελείας, καί ἀναπαύσεως, καί χαυνώσεως σώματος, καί ἐξ ὑπερηφανίας, καί κατακρίσεως, καί καταλαλιᾶς, καί ἐξ ἀσθενείας σώματος, καί ἐκ πονηρᾶς συνηθείας εἰς τήν πορνείαν, καί ἐκ κόπου καί ψυχροποσίας∙ πολλάκις δέ προέρχεται καί ἀπό τόν φόβον τοῦ νά μή πάθῃ τινάς ἐνυπνιασμόν, κατά τόν Συμεὼν τόν νέον Θεολόγον (καί ὅρα ἀποκρ. η΄ Ἀναστασίου τοῦ Σιναϊτου, καί Φιλοκαλίας σελ. 906). Διά τοῦτο καί ὁ Νηστευτής ἐν τῷ στ΄ Κανόνι τόν καθ’ ὕπνους μολυνθέντα μίαν ἡμέραν ἐμποδίζει ἀπό τήν κοινωνίαν, καί ὁ Κίτρους Ἰωάννης, καί ὁ Βαλσαμών ἐν τῇ θ΄ ἀποκρ. τούς ἐνυπνιασθέντας ἱερεῖς, ἤ λαϊκούς παρομοίως μίαν ἡμέραν ἐμποδίζει, ἔξω μόνον ἂν ᾖναι κίνδυνος νά μεταλάβῃ ὁ λαϊκός, ἤ νά λειτουργήσῃ ὁ ἱερεύς. Καί Συμεὼν ὁ Θεσσαλονίκης ἀποκρ. ιδ΄ καί ιε΄ καί τό Λαυσαϊκόν ἐν τῷ περί Διοσκόρου, καί ὁ μέγας ἐν πατράσι Βαρσανούφιος. Πρό δέ πάντων, καί ἐπί πᾶσιν ὁ μέγας καί ἀκριβῆς νομογράφος τοῦ Πνεύματος Βασίλειος, θέλει ὅτι δέν πρέπει νά κοινωνῇ τινας ἔχων τά συνήθη (ὅρῳ κατ’ ἐπιτομ. τθ΄), καί χωρίς νά ᾖναι καθαρός ἀπό παντός μολυσμοῦ σαρκός καί πνεύματος (Ἐρωτήσ. γ΄ περί βαπτίσματος). Ὁ δέ ἐνυπνιασμός ἐξ ἐπιθυμίας μέν, καί φαντασίας γινόμενος, μολισμός ἐστι καί τῆς ψυχῆς, καί τοῦ σώματος, καί χωρίς φαντασίας, ἤ ἀναισθήτως γινόμενος, πάλιν μολισμός ἐστι μόνον τοῦ σώματος. Καί κᾀνένας δέν εὑρίσκεται σχεδόν, ὁποῦ νά ἐνυπνιασθῇ, εἴτε οὕτως, εἴτε ἄλλως, καί νά μήν ἐλεγχθῇ ἀπό τήν συνείδησίν του, ὅτι ἐμολύνθη, δι’ ἥν ἔχουσι πρόληψιν περί τούτου, ἐῤῥριζωμένην καλά εἰς τήν φαντασίαν τους. Τινές δέ διακριτικοί, μολυσμόν σαρκός ἐννόησαν ἀκόμη, καί ἐκείνην τήν ὀλίγην ἐνήδονον ὑγρασίαν τοῦ σπέρματος, τήν ὁποίαν αἰσθάνεταί τινας εἰς τό παιδογόνον μόριον, προξενουμένην ἤ ἀπό ἐνθύμησιν ἐμπαθῆ, ἤ ἀπό ὅρασιν, καί ἀκοήν ἐμπαθῆ τινος ἐρωμένου προσώπου. Ἀπό τόν ὁποῖον καί τοῦτον μολυσμόν πρέπει νά ᾖναι ἐλεύθεροι οἱ μεταλαμβάνοντες. Δέν δύναμαι ἐδῶ νά κρύψω μέ τήν σιωπήν τήν μεγάλην πανουργίαν, ὁποῦ μεταχειρίζεται ὁ διάβολος εἰς τό πάθος τοῦτο τοῦ ἐνυπνιασμοῦ, τήν ὁποίαν ἀναφέρει ὁ σοφός ἐκεῖνος Νεῖλος εἰς μίαν του ἐπιστολήν. Τοσαύτην γάρ σπουδήν, λέγει, ὁ μιαρός ἔχει εἰς τό νά μολύνῃ τόν ταλαίπωρον ἄνθρωπον μέ τόν ἐμπαθῆ ἐνυπνιασμόν, ὥστε ὁποῦ δέν εὐχαριστεῖται νά παθαίνῃ ταύτην ὁ ἄνθρωπος κοιμώμενος, ἀλλά ἀφ’ οὗ ὁ κατάρατος κινήσῃ τό πάθος εἰς τόν ἄνθρωπον μέ τήν φαντασίαν τινῶν προσώπων, καί μάλιστα ἐκείνων ὁποῦ ἐφθάσαμεν νά λάβωμεν προσπάθειαν, καί ἀφ’ οὗ ἤδη ἡ φύσις ἐτοιμασθῇ, τότε ἐξυπνίζει τόν ἄνθρωπον, διά νά αἰσθανθῇ ζωντανότερα, ἔξυπνος ὤν, τήν ἀκάθαρτον ἐκείνην ἡδονήν, καί νά τήν ἐνθυμᾶται καλήτερα. Ὅθεν ἐκ τούτου ἂς καταλάβῃ ὁ καθ’ ἕνας πόσον πολύτιμος θησαυρός εἶναι ἡ παρθενία, καί πόσον ὁ διάβολος τόν φθονεῖ, καί ἐπιβουλεύεται νά τόν κλέψῃ ἀπό ἡμᾶς, καί ἂς προσέχωμεν.
