Ὅτι οὐ δεῖ ἱερατικούς ἤ κληρικούς, μάγους ἤ ἐπαοιδούς εἶναι, ἤ μαθηματικούς, ἤ ἀστρολόγους, ἤ ποιεῖν τά λεγόμενα φυλακτήρια, ἅτινά ἐστι δεσμωτήρια τῶν ψυχῶν αὐτῶν. Τούς δέ φοροῦντας, ῥίπτεσθαι ἐκ τῆς ἐκκλησίας ἐκελεύσαμεν.
Μαγείας μετέρχεσθαι, ἤ ἐπαοιδίας τούς κεκληρωμένους, ὁ κανών κωλύει∙ ἐπαοιδίαι δέ, αἱ γοητεῖαί εἰσίν∙ ἀοιδή γάρ, ἡ τραγῳδία ἐστίν. Οἱ γοῦν γόητες, ἀοιδάς τινας, ἤγουν ἐπῳδάς λέγοντες, ἐφέλκονται δαίμονας, ἤ καί θηρία καταδεσμοῦσι, καί ἑρπετά. Εἰσί γάρ τινες οἳ κτήνους ἔξω που τῆς ἐπαύλεως αὐτῶν καταλειφθέντος, δι’ ἐπαοιδίας δεσμοῦσι τούς λύκους, ὥστε μή δύνασθαι αὐτούς βλάψαι τό ζῶον μετ’ αὐτοῦ ἀναστρεφομένους, ὡς τάχα πληροῦσθαι τό τῆς Γραφῆς τό, Συμβοσκηθήσεται λύκος μετά ἀρνός∙ καί ἄλλοι ὄφεις καταγοητεύουσι, καί τούτους μεταχειρίζονται, καί ἄδηκτοι ἐξ αὐτῶν μένουσιν. Ἀλλ’ οὐδέ μαθηματικούς, ἤ ἀστρολόγους εἶναι τούς ἱερωμένους βούλεται. Τέσσαρα δέ εἰσι τά βιβλία τά λεγόμενα μαθηματικά, ἀριθμητική, μουσική, γεωμετρία, καί ἀστρονομία. Οὐ ταῦτα τοίνυν ἀναγινώσκειν ὁ κανών οἶμαι ἀπείργει, ἀλλά τό περιέργως αὐτοῖς κεχρῆσθαι. Εἰ γάρ τις εἰδείη ὅτι ἡ μονάς ἀριθμός οὐκ ἔστι, καίτοι γεννητική οὖσα παντός ἀριθμοῦ∙ (ἀριθμός γάρ, τό ἐκ μονάδων πλῆθος ὁρίζεται, δι’ ὃν λόγον οὐδέ ἡ δυάς λέγεται ἀριθμός, ὅτι οὐκ ἔχει πλῆθος μονάδων∙) καί ὅτι ἡ δυάς καί συντιθεμένη καί πολλαπλασιαζομένη τόν τέσσαρα συνίστησιν ἀριθμόν, καί οὐ πλέον τι∙ (δίς γάρ εἰπών τά δύο, τέσσαρα συνάξεις, καί δύο καί δύο ἐπειπών, οὐκ ἄλλον ἀποτελέσεις ἀριθμόν ἀλλ’ ἤ τόν αὐτόν)∙ καί τίνες τῶν ἀριθμῶν περιττοί, καί τίνες ἄρτιοι, καί τίνες περισσάκις περισσοί, καί τίνες ἀρτιάκις ἄρτιοι, καί τίνες ἀρτιάκις περιττοί, καί ποῖοι περισσάκις ἄρτιοι, καί τίνες τῶν ἀριθμῶν τέλειοι, τίνες δέ ἀτελεῖς, ποῖοι δ’ ἐπίπεδοι, καί ποῖοι λέγονται στερεοί∙ τίνες δ’ εἰσί τετράγωνοι, καί τίνες καλοῦνται κύβοι, καί τί ἐστιν ἀναλογία, καί ὡς δέκα αὖται τόν ἀριθμόν∙ καί ἡ μέν, ἀριθμητική, ἡ δέ, γεωμετρική, ἡ δέ τις ἁρμονική, ἡ δ’ ἐναντία ταύτῃ, καί αἱ λοιπαί, καί τἄλλα ὅσα τῷ μαθήματι τούτῳ ἐμπεριείληπται. Εἰ δ’ ἐπί τῆς μουσικῆς γνοίη τις, τίς μέν ἐστι φθόγγος, τί δέ φθόγγων διάστημα, τί δέ σύστημα, καί τί ἁρμονία, καί τάς τῶν φθόγγων προσηγορίας, καί τί μέν νήτη, τί δ’ ὑπάτη, καί παρυπάτη, οὐδέν πρός πίστιν, οὐδέ πρός βίον αὐτῶν λυμανοῦνται. Εἰ δέ ταῦτα εἰδώς, καί ὀργάνῳ κέχρηται μουσικῷ, καί τοῦτο μεταχειριζόμενος ᾄσματα ᾄδει, καί χαίρει τούτοις ἡδόμενος, τοῦτο ἱερωμένων ἀνάξιον. Καί ἐπί τῆς γεωμετρίας, εἴ τις αὖθις γινώσκει, τί μέν σημεῖόν ἐστι, τί δέ γραμμή, καί τί ἐπιφάνεια, καί σχῆμα δέ τί, καί τίς τῶν γραμμῶν εὐθεῖα, ποία δέ καμπύλη, καί τίς ἑλικοειδής, τίς δέ σκολιά, καί ποία περιφερής, καί τίνες τῶν γωνιῶν εὐθύγραμμοι, τίνες δέ οὐ τοιαῦται, καί ὅτι ἀρχή τῶν ἐπιπέδων σχημάτων τό τρίπλευρον, καί εἰς πόσα τοῦτο διῄρηται, καί ὑποδιῄρηται, καί ὅτι ὁ κύκλος σχῆμα ἐπίπεδον, καί ἡ τοῦτον ἀποτελοῦσα γραμμή περιφέρεια, καί τί μέν κέντρον, τί δέ διάμετρος, καί τίς ὁ τοῦ κύκλου τομεύς∙ ὁ γνώμων δέ τίς, καί ὅπως, ὁ κύκλος σχημάτων ἐστίν ἁπάντων ἀρχή, καί πανταίτιος, καί τἄλλα, ἵνα μή ἕκαστον καταλέγωμεν∙ καί ἐπί τῆς ἀστρονομίας, εἴ τις εἰδείη, τί μέν ἐστι σφαῖρα, τί δέ κέντρον αὐτῆς, καί ὅτι κέντρον, ὥσπερ ἡ γῆ πρός τόν οὐρανόν∙ καί τίς ἡ διάμετρος, καί πότε ἄξων λέγεται αὕτη, καί ὅπως πρός τήν σφαῖραν ὁ ζωδιακός κύκλος κεῖται, ὁμόκεντρος ταύτης ὤν∙ καί ὅθεν ἡ δοκοῦσα τῶν πλανητῶν ἀνώμαλος, γίνεται καί παλινόρμητος κίνησις, καί τἄλλα, ὅσα τούτοις παρέπεται, οὐδέν ἄν εἰς τό τῆς πίστεως λυμανεῖται μυστήριον. Εἰ δέ τις ταῦτα εἰδώς περιεργότερον κέχρηται τῷ μαθήματι, καί ταῖς τῶν οὐρανίων κινήσεσι συμπεριφέρεσθαι πιστεύων τά ἡμέτερα, ἵστησί τε τά κέντρα, καί τάς ἀναφοράς τε καί ἀνακλίσεις τοῦ ζωοφόρου κύκλου καταμανθάνοι, οἰκοδεσπότας τε καί τόπους σχημάτων, καί ὅρια ὅσα τούτων ἀμείνω, καί ὅσα χείρονα, καί τινα τῶν ἐσομένων οἴεται προγινώσκειν ἐκ τούτων καί προμαντεύεσθαι, ὡς ἐξ ἀνάγκης συμβησομένων διά τήν τοιάνδε κίνησιν τῶν ἀστέρων, τοῦτό ἐστιν ἀποτρόπαιον, καί τοῦτο τῇ συνόδῳ καλῶς ἀπηγόρευται. Ὁ παρών κανών ἀποτρέπει τούς ἱερωμένους μάγους εἶναι, ἤ ἐπαοιδούς, ἤ μαθηματικούς, ἤ ἀστρολόγους, καί ἀκοινωνησίᾳ κατακρίνει τούς φοροῦντας τά φυλακτήρια. Μάγοι μέν οὖν εἰσιν οἱ προσερχόμενοι τῷ σατανᾷ διά τινα αἰτίαν∙ ἐπαοιδοί δέ, οἱ γοητευταί, οἱ τάς ἐπῳδάς λέγοντες, καί διά τούτων ἐφέλκοντες τούς δαίμονας εἰς τά οἰκεῖα θελήματα∙ μαθηματικοί, οἱ τά οὐράνια σώματα δοξάζοντες ἔχειν τήν τοῦ παντός κυριότητα, καί κατά τήν κίνησιν τούτων διοικεῖσθαι τά καθ’ ἡμᾶς∙ ἀστρολόγοι, οἱ διά τῶν ἀστέρων μαντευόμενοι κατά δαιμονικήν συνέργειαν, καί τούτοις πιστεύοντες. Ἐπεί δέ τέσσαρά εἰσι τά μαθήματα, ἀριθμητική, μουσική, γεωμετρία καί ἀστρονομία, μή εἴπῃς παρά τοῦ κανόνος κωλύεσθαι καί τά τέσσαρα, ἀλλά μόνην τήν ἀστρονομίαν∙ καί ἀνάγνωθι τό κβ΄ κεφάλ., τοῦ λθ΄ τίτ., τοῦ ξ΄ βιβλίου τῶν βασιλικῶν, λέγον∙ Ἡ μέν γεωμετρική δημοσίᾳ διδάσκεται∙ ἡ δέ μαθηματική κατακρίνεται, ὡς ἀπηγορευμένη∙ καί τόν ἅξωθεν Παλαιόν∙ Μαθηματικήν εἰπέ τήν ἀστρονομίαν. Περί δέ τοῦ πῶς κολάζονται ὑπό τῶν νόμων οἱ μάγοι, καί οἱ ἐπαοιδοί, καί οἱ τοιοῦτοι, ἀνάγνωθι τοῦ αὐτοῦ λθ΄ τίτλου, τοῦ ξ΄ βιβλίου, τοῦ κγ΄ κεφ. καί ἐφεξῆς μέχρι τέλους, ζήτει καί τό κε΄ κεφ., τοῦ θ΄ τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος. Οὐκ ἐσται μάγος, ἤ ἐπαοιδός, ἤ μαθηματικός, ἤ ἀστρολόγος, ἤ περιάπτης, ὁ ἱερατείαν ἐπαγγειλάμενος. Εἰ γάρ εὑρεθῇ τις τῶν ἱερωμένων τοιαύτην τινά κακοτεχνίαν μετερχόμενος, τῆς ἐκκλησίας ἐκβάλλεται. Ἐμποδίζει ὁ παρών Κανών τό νά γίνωνται οἱ Ἱερωμένοι, καί Κληρικοί μάγοι, καί ἐπαοιδοί, καί μαθηματικοί καί ἀστρολόγοι,1 ἤ τό νά κάμνουν φυλακτά μέ διαβολικάς ἐνεργείας, τά ὁποῖα εἶναι δεσμά, καί ἁλυσίδες νοηταῖς εἰς τάς ψυχάς των, ὄχι μόνον δέ τούς ποιοῦντας ταῦτα, ἀλλά καί τούς φοροῦντας ἔξω τῆς τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας ἐκβάλλει. Ἀνάγνωθι καί τόν ξα΄ τῆς στ΄. 1Τάς ἑρμηνείας ἑκάστου τῶν ὀνομάτων τούτων∙ ὅρα εἰς τήν ὑποσημ. τοῦ ξα΄ τῆς στ΄. Τήν τῶν ἀστρολόγων μωρίαν ἐλέγχουσιν, ὅ,τε θεῖος Ἀμβρόσιος βιβλ. δ΄ εἰς τήν ἑξαήμερον, καί ὁ ἱερός Αὐγουστῖνος πρός Συμπλικιανόν. Ἀλλά καί ὁ θεῖος Ἐπιφάνιος ἐν τῷ περί βαρέων βιβλ. λέγει, ὅτι ἀπεβλήθη τῆς τοῦ Χριστοῦ ἐκκλησίας Ἀκύλας ὁ τῆς θείας Γραφῆς ἑρμηνεύς, ἐπειδή καί κατεγίνετο εἰς τό νά θεωρῇ ἐν τοῖς ἄστροις τάς γενεθλιαλογίας τοῦ καθ’ ἑνός. Οὐ μόνον δέ παρά τοῖς χριστιανοῖς, ἀλλά καί παρά τοῖς ἐθνικοῖς μισητόν ἐστάθη πάντοτε τό γένος τῶν ἀστρολόγων. Δι’ ὅ καί οἱ Ἀστρολόγοι ἐξόριστοι ἔγιναν ἀπό τήν Ῥώμην, καθὼς μαρτυρεῖ ὁ Δίων βιβλ. μθ΄ καί ὁ Τάκιτος βιβλ. ιζ΄. Εἶπε δέ καί περί αὐτῶν ὁ Θεός (Ἱερεμ. ι΄, 2) «τάδε λέγει Κύριος, κατά τάς ὁδούς τῶν ἐθνῶν μή μανθάνετε, καί ἀπό τῶν σημείων τοῦ οὐρανοῦ μή φοβεῖσθε». Ἴσως δέ μαθηματικούς ὀνομάζει ὁ παρών Κανών τούς Ἀστρολόγους∙ ἐπειδή διά μέσου τῶν εἰδῶν τῆς γενικῆς μαθηματικῆς, ἅπερ εἰσί μάλιστα τά ἀρχοειδέστερα, Γεωμετρία καί Ἀριθμητική, ἐπροχώρουν οἱ τοιοῦτοι εἰς τήν Ἀστρολογίαν. Τό κβ΄ κεφ., τοῦ λθ΄ τίτλου, τοῦ ξ΄ βιβλ. ταῦτα λέγει. Ἡ μέν Γεωμετρική δημοσίᾳ διδάσκεται. Ἡ δέ Μαθηματική κατακρίνεται. Καί Παλαιό, φησί, Μαθηματικήν εἶπε τήν Ἀστρολογίαν (παρά Βαλσαμ. ἀποκρίσ. κζ΄ ἐν χειρογράφοις σωζομένη).
