Πάντα πρός οἰκοδομήν τῆς ἐκκλησίας βουλόμενοι διαπράττεσθαι, καί τούς ἐν ταῖς βαρβαρικαῖς ἐκκλησίαις ἱερέας οἰκονομεῖν διεγνώκαμεν· ὥστε, εἰ τόν ἀποστολικόν κανόνα, τόν περί τοῦ προφάσει εὐλαβείας τήν οἰκείαν γαμετήν μή ἐκβάλλειν, ὑπεραναβαίνειν οἴονται δεῖν, καί πέραν τῶν ὁρισθέντων ποιεῖν, ἐκ τούτου τε μετά τῶν οἰκείων συμφωνοῦντες συμβίων, τῆς πρός ἀλλήλους ὁμιλίας ἀπέχονται· ὁρίζομεν, τούτους μηκέτι ταύταις συνοικεῖν καθ᾿ οἱονδήποτε τρόπον, ὡς ἂν ἡμῖν ἐντεῦθεν ἐντελῆ τῆς ὑποσχέσεως παρέξοιεν τήν ἀπόδειξιν. Πρός τοῦτο δέ αὐτοῖς, οὐ δι᾿ ἄλλο τι, ἤ διά τήν τῆς γνώμης μικροψυχίαν, καί τό τῶν ἠθῶν ἀπεξενωμένον, καί ἀπαγές, ἐνδεδώκαμεν.
Τοῦ πέμπτου κανόνος τῶν ἱερῶν Ἀποστόλων ἀπαγορεύοντος τοῖς πρεσβυτέροις καί διακόνοις ἀποπέμπεσθαι τάς οἰκείας γαμετάς, ὡς τάχα θέλοντας σωφρονεῖν, οἱ ἐν βαρβαρικαῖς ἐκκλησίαις ἱερεῖς, οἰόμενοι δεῖν ὑπερβαίνειν τήν ἀποστολικήν ἐντολήν, καί πλέον τι τῶν παρ’ ἐκείνων ὁρισθέντων ποιεῖν, ἐκ συμφώνου τάχα τῶν συνοικουσῶν αὐτοῖς γυναικῶν ἀπείχοντο τῆς πρός αὐτάς ὁμιλίας. Τοῦτο οὖν οἱ τῆς συνόδου ταύτης κατ’ οἰκονομίαν δεξάμενοι, διά τό τῶν ἱερέων ἐκείνων βάρβαρον ἦθος καί ἄγριον· τοῦτο γάρ ἐστι τό ἀπεξενωμένον· καί διά τό μή βεβηκός αὐτῶν πρός τήν πίστιν, μηδέ πάνυ ἑδραῖον, ὅ δηλοῦται διά τοῦ ἀπαγοῦς, ὥρισαν, τούς ἐκ συμφώνου ἀπέχεσθαι κρίναντας τῆς πρός ἀλλήλους ὁμιλίας, μηδέ συνοικεῖν, ἵνα τε ἀπόδειξις εἴη τοῦτο τοῦ πληροῦν ὅ ἐπηγγείλαντο, καί ἵνα καί πρός σωφροσύνην μᾶλλον ἐπιῤῥωννύωνται, πόῤῥω τῶν πρώην αὐτῶν διάγοντες γαμετῶν· τό γάρ ταύταις συνοικεῖν, καί ὁρᾷν αὐτάς συνεχῶς, εἰς παροξυσμόν μίξεως γίνοιτο ἄν αὐτοῖς. Ἔμαθον οἱ ἅγιοι Πατέρες, ὅτι οἱ τῶν βαρβαρικῶν χωρῶν ἱερεῖς προφάσει εὐλαβείας ἀπείχοντο κατά κοινήν ἀρέσκειαν τῶν οἰκείων γαμετῶν. Εἶπον οὖν, ὡς, κᾂν ὁ ἀποστολικός ε΄ κανών ἀπαγορεύει τοῖς πρεσβυτέροις καί διακόνοις ἀποπέμπεσθαι τάς νομίμους αὐτῶν γυναῖκας, καί ἐστι τό παρά τῶν ῥηθέντων ἱερέων γινόμενον ὑπεναντίον τῷ ἀποστολικῷ κανόνι· ἀλλ’ ἐπεί τά κατ’ εὐλάβειαν παρά τινων γινόμενα, οὐ καταλύειν, ἀλλά μᾶλλον συνιστᾷν καί οἰκοδομεῖν δέον ἐστίν, ἐκχωρηθήσεται κατά λόγον οἰκονομίας αὐτοῖς τοῦτο ποιεῖν, διά τό βαρβαρικόν ἦθος τούτων, καί μικρόψυχον, καί ἀπεξενωμένον ἐκ τῆς καταστάσεως τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἐθῶν, ἀλλά μήν καί διά τό ἀπαγές αὐτῶν τό πρός τήν πίστιν, καί ἀστήρικτον· εἶτα προσέθεντο, μή μόνον διαζεύγνυσθαι αὐτούς ἐκ τῶν οἰκείων γαμετῶν, ἀλλά μηδέ συνοικεῖν αὐταῖς καθ’ οἱονδήτινα τρόπον· οὕτω γάρ, φασί, πληροφορήσουσι μή καθ’ ὑπόκρισιν, ἀλλ’ ἀληθῶς καί διά καθαράν εὐλάβειαν ὑποσχέσθαι τῷ Θεῷ σωφρονεῖν. Σημείωσαι οὖν τοῦτο, ὡς ἰδικῶς ἐκφωνηθέν, καί ὀφεῖλον ἐξακούεσθαι εἰς μόνους τούς ὄντας ἱερεῖς ἐν χώραις βαρβαρικαῖς, οὐ μήν καί εἰς τούς λοιπούς. Ἐγώ δέ ἐρωτήσας διαφόρους ἐπισκόπους περί τούτου, ἀπό Ῥωσσίας ἐλθόντας, ἀλλά μήν καί τόν μητροπολίτην Ἀλανίας, ἔμαθον, μή ἐνεργεῖν τά τοῦ παρόντος κανόνος εἰς τάς τοιαύτας χώρας, καί ταῦτα οὔσας βαρβαρικάς· ἀλλά κατά τούς ἡμετέρους ἱερεῖς κἀκείνους ἔχειν τάς οἰκείας γυναῖκας καί μετά τήν χειροτονίαν. Ἐρωτήσει δέ τις, ὡς τοῦ κανόνος λέγοντος, κατά συμφωνίαν κοινήν καί ἀρέσκειαν γίνεσθαι τήν διάζευξιν, ἐάν οὐ θέλῃ τοῦτο γενέσθαι ἡ γυνή, ἀπρακτήσουσι τά τοῦ κανόνος; Λύσις. Οἴομαι μή δίκαιον εἶναι καταναγκάζεσθαι τήν γυναῖκα τοῦ οἰκείου συζύγου ἀποδιΐστασθαι, διά τε τόν ἄνωθεν ῥηθέντα ἀποστολικόν κανόνα, καί διά τήν Ἰουστινιάνειον νεαράν, τήν μή παραχωροῦσαν κατά συναίνεσιν λύεσθαι τά συνοικέσια. Καί οἱ ἐν βαρβαρικῇ ἐκκλησίᾳ ἱερεῖς, εἰ τῆς τῶν συμβίων ἐκ συμφώνου ὁμιλίας ἀπέχονται, ἀλλ’ οὖν μηκέτι ταύταις καθ’ οἱονδηποτοῦν ὁμιλείτωσαν τρόπον. Τόν προφάσει εὐλαβείας τήν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἐκβαλόντα πρεσβύτερον, ἤ διάκονον, ὁ ἀποστολικός πέμπτος κανών ὥρισεν ἀφορίζεσθαι, ἤ καί καθαιρεῖσθαι, εἰ ἐπαναλαβεῖν ταύτην αὖθις οὐ πείθεται. Τινές δέ ἱερεῖς ἐν ταῖς βαρβαρικαῖς ἐκκλησίαις ὄντες, καί πλέον τι τοῦ ἀποστολικοῦ κανόνος πράττειν οἰόμενοι, τάς μέν οἰκείας γαμετάς οὐκ ἐδίωκον, συνεφώνουν δέ μετ’ αὐτῶν τῆς πρός ἀλλήλους κοινωνίας ἀπέχεσθαι. Τήν τοιαύτην συμφωνίαν τῶν βαρβάρων τούτων ἱερέων ὁ κανών οὗτος μή ἀποδοκιμάζων, ὁρίζει, μηκέτι τούτους ταύταις συνοικεῖν καθ’ οἱονδήτινα τρόπον, ὡς ἄν ἀπηρτισμένην καί τελείαν τῆς ὑποσχέσεως αὐτῶν παρέξωσι τήν ἀπόδειξιν· ἐνδίδωσι δέ πρός τοῦτο ἡ σύνοδος αὕτη, διά τό ἀπεξενωμένον τοῦ ἤθους αὐτῶν καί ἀπαγές, καί τήν τῆς γνώμης μικροψυχίαν. Ἐπειδή οἱ εἰς τήν Βαρβαρίαν τῆς Ἀφρικῆς εὑρισκόμενοι ἱερωμένοι, ὡς εἴπομεν, θέλοντες νά ὑπερβαίνουσι τήν νομοθεσίαν τοῦ ε΄ Ἀποστολικοῦ, ὅς τις προστάζει, νά μή χωρίζῃ τινάς ἱερωμένος τήν γυναῖκά του μέ πρόφασιν εὐλαβείας, συμφωνοῦσι μέ τάς γυναίκάς των, καί ἀπέχουσιν ἀπό τήν σαρκικήν μίξιν. Διά τοῦτο ὁ παρών Κανών ὁρίζει, ὅτι οἱ οὕτω ποιήσαντες, νά μή συγκατοικοῦσι πλέον μέ τάς γυναῖκάς των ταύτας κατ’ οὐδένα τρόπον. Ἕνα μέν, διά νά δείξουν μέ τόν χωρισμόν αὐτόν τῆς συνοικήσεως, ὅτι ὄχι διά ὑποκριτικήν, καί ψεύτικην εὐλάβειαν, ἀλλά ἀληθῶς διά τόν πόθον τῆς σωφροσύνης, καί παρθενίας ἔκαμαν τήν τοιαύτην ὑπόσχεσιν, καί συμφωνίαν. Καί ἄλλο δέ, διά τί ἀπό τήν συνεχῆ θεωρίαν, καί συναναστροφήν τῶν γυναικῶν τους, παρακινοῦνται πάλιν εἰς μίξιν σαρκικήν μετ’ αὐτῶν. Πλήν καί τοῦτο, λέγει, ἐσυγχωρήσαμεν εἰς αὐτούς, ὄχι διά ἄλλην αἰτίαν, ἀλλά διά τό μικρόψυχον τῆς γνώμης των, διά τό ἄγριον αὐτῶν ἦθος, κατά τόν Ζωναρᾶν, ἤ διά τό ἀποξενωμένον τῆς εὐταξίας τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἠθῶν, κατά τόν Βαλσαμῶνα. Καί διά τό ἀστήρικτον τῆς πίστεως αὐτῶν (καί ὅρα ὅτι τοῦτο τό ἴδιον ὁποῦ συγχωρεῖ ἡ Σύνοδος εἰς τήν Βαρβαρίαν διά τάς αἰτίας ταύτας, εἰς τήν Ῥώμην δέν συγχωρεῖ νά γίνεται, διά τήν ἡμερότητα τῶν ἠθῶν, διά τήν ἐκκλησιαστικήν εὐταξίαν, καί τά λοιπά, καί μ’ ὅλον ὁποῦ ἡ συνήθεια αὕτη ἀπό τούς Ῥωμαίους ἠκολούθησε καί εἰς τήν Βαρβαρίαν, κατά τόν δ΄ τῆς ἐν Καρθ.)∙ ἀνάγνωθι καί τόν ε΄ Ἀποστολικόν, καί τόν ιβ΄ καί ιγ΄ τῆς στ΄.
