Εἴ τις ἐπίσκοπος κοσμικοῖς ἄρχουσι χρησάμενος, δι᾿ αὐτῶν ἐγκρατής ἐκκλησίας γένοιτο, καθαιρείσθω, καί ἀφοριζέσθω· καί οἱ κοινωνοῦντες αὐτῷ πάντες.
Ἐν τῷ εἰκοστῷ πέμπτῳ κανόνι λέλεκται, μή δεῖν δίς ἐκδικεῖν ἐπί τό αὐτό∙ ἐνταῦθα δέ καί ἐν ἀμφοτέροις τοῖς κανόσι τούτοις διπλῆν ἐπάγει τήν τιμωρίαν, διά τήν τῆς κακίας ὑπερβολήν, καί τήν τῶν ἁμαρτημάτων βαρύτητα. Οὐδέν γάρ χεῖρον τοῦ τήν θείαν χάριν ὤνιον ἑαυτῷ περιποιουμένου ἤ χρημάτων, ἤ δυναστείας ἀρχοντικῆς, καί τοῦ ταύτην πιπράσκοντος∙ ὡς δοῦλον γάρ ὠνεῖται τό τοῦ ἁγίου πνεύματος χάρισμα∙ καί κατά τήν συνοδικήν ἐπιστολήν, τήν ἐπί Ταρασίου, τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, γενομένην, πρός τόν πάπαν τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης Ἀδριανόν, φορητότερος μᾶλλόν ἐστι Μακεδόνιος, καί οἱ λοιποί πνευματομάχοι∙ ἐκείνων γάρ κτίσμα καί δοῦλον τοῦ Θεοῦ καί Πατρός τό ἅγιον Πνεῦμα λοιδορούντων, οὗτοι, ὡς δοκοῦσι, δοῦλον ἑαυτῶν ποιοῦσιν αὐτό. Ὁ γάρ τι πιπράσκων, ὡς δεσπότης αὐτό πιπράσκει, καί ὁ ἀγοράζων, δεσπότης εἶναι βουλόμενος τοῦ ἠγορασμένου, διά τιμῆς ἀργυρίου τοῦτο κτᾶται. Οὕτως ἀφόρητα τά ἁμαρτήματα ταῦτα∙ καί διά τοῦτο πρός τῇ καθαιρέσει, οἱ διά χρημάτων ἤ δυναστείας ἀρχοντικῆς τήν ἱερωσύνην κτησάμενοι, καί οἱ οὕτω παρασχόντες αὐτήν, καί τῆς ἐκκλησίας παντάπασιν ἀπελαύνονται. Ἡ δέ τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου Γενναδίου τῆς Νέας Ῥώμης ἐγκύκλιος ἐπιστολή καί ἀναθέματι τούς τοιούτους καταδικάζει, ταῦτα λέγουσα∙ Ἔστω τοίνυν καί ἐστιν ἀποκήρυκτος, καί πάσης ἱερατικῆς ἀξίας τε καί λειτουργίας ἀλλότριος, καί τῇ κατάρᾳ τοῦ ἀναθέματος ὑποκείμενος, καί ὁ λαμβάνων ὤνιον τήν χάριν τοῦ Πνεύματος, καί ὁ διδούς, εἴτε κληρικός, εἴτε λαϊκός εἴη. Οἱ παρόντες δύο κανόνες ὁ κθ΄ καί ὁ λ΄ οὐ μόνον καθαιροῦσιν, ἀλλά καί τῆς κοινωνίας ἐκκόπτουσιν, ἤτοι ἀφορίζουσι, τούς διά χρημάτων ἐπισκόπους, ἤ πρεσβυτέρους, ἤ διακόνους γενομένους, καί τούς δι’ ἀρχόντων προστασίας ἐπισκόπους γενομένους. Ἡ γάρ χάρις τοῦ παναγίου Πνεύματος ὤνιος οὔκ ἔστι φασί. Καί ἡ ἐπιστολή δέ τοῦ ἁγίου Ταρασίου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, ἡ πρός τόν πάπαν Ἀδριανόν, φησί, φορητότερον εἶναι τόν αἱρετικόν Μακεδόνιον, τόν βλασφημήσαντα δουλεύειν τό ἅγιον Πνεῦμα, τοῦ διά χρημάτων πωλοῦντος, ἤ ὠνουμένου τό τοῦ παναγίου Πνεύματος χάρισμα, ὅτι ὁ πιπράσκων, ὡς δεσπότης πιπράσκει∙ καί ὁ ἐξωνούμενος, ὡς δεσπόσων καταβάλλει τό ἀργύριον. Ἡ δέ τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου Γενναδίου ἐγκύκλιος ἐπιστολή καί ἀναθέματι τούς τοιούτους καθυποβάλλει, ταῦτα λέγουσα∙ Ἔστω τοίνυν καί ἐστιν ἀποκήρυκτος, καί πάσης ἱερατικῆς ἀξίας τε καί λειτουργίας ἀλλότριος, καί τῇ κατάρᾳ τοῦ ἀναθέματος ὑποκείμενος, ὁ διδούς, καί ὁ λαμβάνων ὤνιον τήν χάριν τοῦ Πνεύματος, εἴτε κληρικός, εἴτε λαϊκός εἴη∙ καί ταῦτα μέν οὕτως. Ἐρωτήσει δέ τις, ὡς τοῦ λ΄ κανόνος ἐπισκόπου μόνου μεμνῃμένου, ὠσαύτως καί τοῦ κθ΄ κανόνος ὑποδιακόνων μή μεμνημένου, ἤ ἀναγνωστῶν, ἐάν πρεσβύτερός τις γένηται, ἤ διάκονος, ἤ ὑποδιάκονος, ἤ ἀναγνώστης, διά προστασίας ἄρχοντος, ἤ ὑποδιάκονος, ἤ ἀναγνώστης, διά δόσεως χρημάτων, τί ὀφείλει γενέσθαι; Λύσις. Καί οὗτοι καθαιρεθήσονται, καί ἀφορισθήσονται ἀπό τούς τέλους τοῦ παρόντος λ΄ κανόνος, λέγοντος, μή μόνους τούς πρωταιτίους τοῦ κακοῦ καθαιρεῖσθαι, καί ἀφορίζεσθαι, ἀλλά καί τούς κοινωνοῦντας αὐτοῖς. Καί ἡ ἐπιστολή δέ τοῦ Γενναδίου, ὡς εἴρηται, οὐ μόνον τούς ἱερωμένους, ἀλλά καί τούς λαϊκούς, τούς τοιοῦτον κακόν πεπραχότας, ἀναθέματι καθυποβάλλει. Ἀνάγνωθι καί τόν δεύτερον κανόνα τῆς ἐν Χαλκηδόνι συνόδου, καί τό ε΄ κεφάλαιον, τοῦ α΄ τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος, καί τά ἐν αὐτῷ. Κανών κθ΄. Ὁ ἐπί χρήμασιν ἱερεύς μετά τοῦ χειροτονήσαντος καθαιρούμενος, ἔσται, κατά τόν Σίμωνα, ἐσαεί ἀκοινώνητος. Ἰδού ἐνταῦθα δύο τά ἐπιτίμια∙ καθαιρεῖται γάρ ὁ τοιοῦτος, καί ἐσαεί ἀκοινώνητος μένει, διά τό τοῦ πταίσματος μέγεθος. Κανών λ΄. Ὁ δι’ ἀρχόντων ἐπίσκοπος, καθαιρούμενος ἀφοριζέσθω. Καί οὗτος, ὡς μέγα πλημμελήσας ἁμάρτημα, καί καθαιρεῖται, καί ἀφορίζεται∙ δεῖ γάρ τόν μέλλοντα χειροτονηθῆναι ἐπίσκοπον, ὑπό πάντων τῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐπισκόπων καθίστασθαι∙ ἤ, εἰ δυσχερές ἐστι τό πάντας ὁμοῦ συναχθῆναι, ὑπό τριῶν κᾂν ἐπισκόπων ἐξάπαντος, συμψήφων γινομένων καί τῶν ἀπόντων. Καί οὗτος ὁ Κανὼν παρομοίως μέ τόν ἀνωτέρω διπλᾶ παιδεύει ἕνα καί τό αὐτό ἁμάρτημα, λέγων. Ὅποιος Ἐπίσκοπος ἤθελε μεταχειρισθῇ ἄρχοντας κοσμικούς, καί διά μεσιτείας αὐτῶν πάρῃ κᾀμμίαν Ἐπισκοπήν, ἤ Μητρόπολιν, ἂς καθῄρηται ἐν ταὐτῷ καί ἂς ἀφορίζηται ἀπό τήν Ἐκκλησίαν. Ὁμοίως καί ὅσοι ἤθελαν συγκοινωνήσουν μέ αὐτόν Κληρικοί, εἴτε οἱ χειροτονήσαντες αὐτόν δηλαδή Ἀρχιερεῖς, εἴτε Πρεσβύτεροι, ἤ Διάκονοι, ἤ Ὑποδιάκονοι, ἤ Ἀναγνῶσται, ὅλοι λέγω, ἂς καθαιροῦνται ἀπό τόν κλῆρον αὐτῶν, καί ἂς ἀφορίζωνται.
