Πᾶσαν ψῆφον γινομένην παρά ἀρχόντων, ἐπισκόπου, ἤ πρεσβυτέρου, ἤ διακόνου, ἄκυρον μένειν, κατά τόν κανόνα τόν λέγοντα· Εἴ τις ἐπίσκοπος, κοσμικοῖς ἄρχουσι χρησάμενος, δι᾿ αὐτῶν ἐγκρατής ἐκκλησίας γένηται, καθαιρείσθω, καί ἀφοριζέσθω, καί οἱ κοινωνοῦντες αὐτῷ πάντες. Δεῖ γάρ τόν μέλλοντα προβιβάζεσθαι εἰς ἐπισκοπήν, ὑπό ἐπισκόπων ψηφίζεσθαι· καθὼς παρά τῶν ἁγίων Πατέρων τῶν ἐν Νικαίᾳ ὥρισται ἐν τῷ κανόνι τῷ λέγοντι· Ἐπίσκοπον προσήκει, μάλιστα μέν ὑπό πάντων τῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ καθίστασθαι· εἰ δέ δυσχερές εἴη τό τοιοῦτο, ἤ διά κατεπείγουσαν ἀνάγκην, ἤ διά μῆκος ὁδοῦ, ἐξάπαντος τρεῖς ἐπί τό αὐτό συναγομένους· (συμψήφων γινομένων καί τῶν ἀπόντων, καί συντιθεμένων διά γραμμάτων), τότε τήν χειροτονίαν ποιεῖσθαι. Τό δέ κῦρος τῶν γινομένων, δίδοσθαι καθ᾿ ἑκάστην ἐπαρχίαν τῷ μητροπολίτῃ.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Παλαιά ἡ κακία∙ ἐγίνοντο γάρ καί πάλαι ἅθεσμά τινα, καί ἄρχοντες τῇ δυναστείᾳ θαῤῥοῦντες, ἐψηφίζοντο ἐπισκόπους, καί πρεσβυτέρους, καί διακόνους προσέτασσον γίνεσθαι. Ταῦτα οὖν ἡ σύνοδος κωλύει, τόν ἀποστολικόν κανόνα παράγουσα, ὅς τόν δι’ ἀρχόντων ἐγκρατῆ γενόμενον ἐκκλησίας ἐπίσκοπον, καθαιρεῖ ἅμα καί ἀφορίζει, μεγάλης τιμωρίας ἀξιῶν τόν τοῦτο ποιοῦντα, καί οὐκ ἐκεῖνον μόνον, ἀλλά καί τούς κοινωνοῦντας αὐτῷ. Ὁρίζει δέ ὑπό ἐπισκόπων ψηφίζεσθαι τόν εἰς ἐπισκοπήν προαχθήσεσθαι μέλλοντα, καί μέμνηται τοῦ δ΄ κανόνος τῶν ἐν Νικαίᾳ ἁγίων Πατέρων, ὅς ἐξηγήθη ἐκεῖ.

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς παρούσης συνόδου, ἐψηφίζοντό τινες, ὡς ἔοικεν, ἀπό ἐξουσίας τινῶν παραδυναστευόντων, ὑπεναντίως τῷ περί τούτου ἀποστολικῷ λ΄ κανόνι. Μή ἀνεχόμενοι οὖν τοῦτο οἱ ἅγιοι Πατέρες, ὥρισαν τήν τοιαύτην ψῆφον ἄκυρον εἶναι, ἀκολούθως τῷ ῥηθέντι ἀποστολικῷ κανόνι, τῷ διοριζομένῳ, τούς οὕτω ψηφισθέντας καθαιρεῖσθαι καί ἀφορίζεσθαι, τούς δέ κοινωνήσαντας αὐτοῖς ἀφορίζεσθαι. Τήν μέντοι ψῆφον ὀφείλειν γίνεσθαι κατά τόν δ΄ κανόνα τῶν ἁγίων Πατέρων τῶν ἐν Νικαίᾳ∙ καί ἀνάγνωθι τόν τοιοῦτον κανόνα καί τόν λ΄ τῶν ἁγίων Ἀποστόλων, καί τάς ἑρμηνείας αὐτῶν. Τί δε; Τῶν κανόνων μή διοριζομένων, διά ψήφων γίνεσθαι τάς χειροτονίας τῶν πρεσβυτέρων καί τῶν διακόνων, ἀλλά μόνων τῶν ἐπισκόπων, πῶς ὁ κανών φησιν ἀκυροῦσθαι τάς παρ’ ἀρχόντων γινομένας ψήφους ἐπισκόπων, πρεσβυτέρων καί διακόνων; Λύσις. Τινές εἶπον καί τάς τρεῖς χειροτονίας ἐπί ἑνός προσώπου ὀφείλειν ἐκλαμβάνεσθαι, καί τήν οὕτω γινομένην ψῆφον χάριν τοῦδέ τινος, ἐφ’ ᾧ γενέσθαι διάκονον, πρεσβύτερον, καί οὕτως ἐπίσκοπον, ἄκυρον εἶναι. Ἕτεροι εἶπον, ὅτι τό παλαιόν αἱ ψῆφοι παρά τοῦ δήμου ἐγίνοντο∙ καί ἐψηφίζοντο οὐ μόνον ἐπίσκοποι, ἀλλά καί πρεσβύτεροι, καί διάκονοι∙ καί διά τοῦτο εἶπεν ὁ κανών, τάς κατά δυναστείαν ἀρχοντικήν γινομένας ψήφους ἐπισκόπων, ἤ πρεσβυτέρων, ἤ διακόνων, ἀκυροῦσθαι. Ἀλλοι δέ εἶπον, ὡς, ἐπί μέν ἐπισκόπων, ἡ ψῆφος κατά κυριωνυμίαν ἐῤῥέθη∙ ἐπί δέ πρεσβυτέρων, καί διακόνων καταχρηστικῶς∙ ἀντί γάρ χειροτονίας ἐξελήφθη∙ ὅπερ καί ἐμοί ἀρέσκει, εὑρίσκοντι καί ἑτέρους κανόνας τήν ψῆφον ἀντί χειροτονίας ἐκλαμβανομένους. Τῶν δέ ἀρχόντων μή δυναμένων ὅλως ψηφίζεσθαι ἐπισκόπους, πῶς ὁ κανών διορίζεται ἀκυροῦσθαι τάς παρά τούτων γινομένας ψήφους; Λύσις. Οὐ περί ψήφων παρά ἀρχόντων γινομένων ὁ κανών θεσπίζει, ἀλλά περί ψήφων ἐπισκόπων, προβαινουσῶν κατά ἐξουσίαν ἀρχοντικήν, καί περί ψήφων, ἤτοι χειροτονιῶν πρεσβυτέρων, ἤ διακόνων, προβαινουσῶν κατά κέλευσιν ὁμοίαν. Φησί γοῦν, ὡς, κᾂν τῷ δοκεῖν παρά τῶν ἐχόντων ἐξουσίαν ἀρχιερέων γίνωνται αὗται, ἀλλ’ ἐπεί κατά δυναστείαν καί βίαν προβαίνουσιν, ὀφείλουσιν ἀκυροῦσθαι καί ἀναλύεσθαι.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Πᾶσα ψῆφος, ὑπό κοσμικῶν ἀρχόντων γινομένη ἄκυρος ἔστω. Ἐν πολλοῖς τῶν κανόνων εἴρηται, τό, ὑπό πάντων τῶν ἐπισκόπων ἑκάστης ἐπαρχίας ὀφείλειν ψηφίζεσθαι (εἴγε τοῦτο δυνατόν), τόν μέλλοντα εἰς ἐπισκοπήν προβιβάζεσθαι∙ εἰ δέ μή, κᾂν ὑπό τριῶν ἐπισκόπων, συμψήφων γινομένων καί τῶν ἀπόντων διά γραμμάτων. Τό δέ, κοσμικοῖς ἄρχουσι χρήσασθαί τινα, καί δι’ αὐτῶν ἐκκλησίας τινός ἐγκρατῆ γενέσθαι, οὐ μόνον ἐστίν ἀνίσχυρον, ἀλλά καί καθαίρεσιν, καί ἀφορισμόν ἐπάγει τῷ τοιουτοτρόπως τῆς ἱερωσύνης τυχόντι.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ὁ παρών Κανών σύγκειται ἀπό τόν λ΄ κανόνα τῶν Ἀποστόλων, καί τόν δ΄ τῆς α΄, τούς ὁποίους ἐπειδή ἐξηγήσαμεν, ὅρα τήν ἑρμηνείαν αὐτῶν ἐκεῖ. Ἵνα μή καί ἐνταῦθα περί τῶν αὐτῶν παλιλλογῶμεν∙ τοῦτο δέ μόνον ἰδιαίτερον οὗτος ἔχει, ὅτι νά μένῃ ἄκυρος κάθε ψῆφος Ἐπισκόπου, ἤ Πρεσβυτέρου, ἤ Διακόνου, ἥτις ἤθελε γένῃ ἀπό ἐξουσίαν καί δυναστείαν ἀρχόντων∙ καί ὅτι οἱ Ἐπίσκοποι νά ψηφίζωνται ἀπό Ἐπισκόπους, κατά προηγούμενον τρόπον, δηλ. ὅτι δέ καί οἱ Πρεσβύτεροι καί οἱ Διάκονοι ψηφίζονται, δηλοῦται μάλιστα ἀπό τόν παρόντα κανόνα, περί οὗ ὅρα τήν ὑποσημ. τοῦ β΄ Ἀποστολικοῦ∙ ὅτι δέ καί οἱ Χριστιανοί πρέπει νά συμψηφίζουν ἑπομένως μετά τούς Ἀρχιερεῖς τούς μέλλοντας ἱερωθῆναι, δηλοῖ ἡ ἑρμηνεία τοῦ ξα΄ Ἀποστολικοῦ. Ὅρα καί τόν α΄ καί β΄ Ἀποστολικόν, καί τήν ὑποσημείωσιν τοῦ ε΄ τῆς ἐν Λαοδικείᾳ.