Καί τοῦτο κακῶς πραττόμενον, κατά πολύ δέ χεῖρον παροράσει καί ἀμελείᾳ παραπεμπόμενον, τυχεῖν ἐκρίθη διορθώσεως. Εἴ τις οὖν μονῆς προϊστάμενος, τούς ὑπ᾿ αὐτόν τεταγμένους μοναχούς ἀποδιδράσκοντας, οὐ μετά πολλῆς τῆς ἐπιμελείας ἀναζητείη ἤ ἐφευρίσκων οὐκ ἀναλαμβάνοιτο καί τῇ προσηκούσῃ καί καταλλήλῳ τοῦ πταίσματος ἰατρείᾳ τό νενοσηκός ἀνακτάσθαι καί ἐπιῤῥωννύειν ἀγωνίζοιτο, τοῦτον ὥρισεν ἡ ἁγία σύνοδος ἀφορισμῷ ὑποκεῖσθαι. Εἰ γάρ ὁ ζώων ἀλόγων τήν προστασίαν ἐγχειριζόμενος καί τοῦ ποιμνίου καταμελῶν οὐκ ἀτιμώρητος καταλιμπάνεται, ὁ τῶν τοῦ Χριστοῦ θρεμμάτων τήν ποιμαντικήν ἀρχήν καταπιστευθείς καί ῥᾳστώνῃ καί ῥᾳθυμίᾳ τήν αὐτῶν σωτηρίαν ἀπεμπολῶν, πῶς οὐ δίκας τοῦ τολμήματος εἰσπραχθήσεται.


ΖΩΝΑΡΑΣ: Κανόνες διάφοροι ὥρισαν, μή δύνασθαι τούς μοναχούς τά, ἐν οἷς ἀπεκάρησαν, μοναστήρια καταλιμπάνοντας ἐν ἄλλαις ἀπιέναι μοναῖς, ἤ τῇ δε κἀκεῖσε περιπλανᾶσθαι∙ ἀλλά τοῦτο, φησίν ὁ κανών οὗτος, κακῶς, πραττόμενον, χειρόνως δέ παρορώμενον, διορθούμεθα. Καί εἰ μή οἱ τῶν μονῶν προϊστάμενοι, ἀφ’ ὧν ὑποχωροῦσιν οἱ μοναχοί, πολλήν ἐπιμέλειαν ποιοῦνται εἰς τό ἀναζητεῖν καί εὑρίσκειν αὐτούς, καί ἀναλαμβάνεσθαι, καί ἀγωνίζοιντο καταλλήλως τῷ πταίσματι θεραπεύειν τόν νοσοῦντα, καί σπεύδειν ἀνακτᾶσθαι αὐτόν καί ἐπιῤῥρωννύειν, ἀφορίζεσθαι κελεύει αὐτούς. Τοσοῦτον δέ τούς μοναχούς ἀπαιτεῖ προσμένειν ταῖς μοναῖς, ὡς τήν ἐκεῖθεν αὐτῶν ἀναχώρησιν, ἀπόδρασιν ὀνομάσαι, ὅπερ ἐπί δούλων καί τῶν ἐν εἰρκταῖς, ἤ καί δεσμοῖς κατεχομένων, εἴωθε λέγεσθαι. Εἰ γάρ ὁ ζώων ἀλόγων ποιμήν ἤ βουκόλος, τῶν ὑπ’ αὐτοῦ νεμομένων καταμελῶν, οὐκ ἀτιμώρητος ἐᾶται, πόσῳ μᾶλλον δίκας δώσουσιν οἱ τῶν λογικῶν τοῦ Χριστοῦ θρεμμάτων τήν ποιμαντικήν ἐγχειρισθέντες, καί ῥᾳθύμως περί τήν τούτων σωτηρίαν διατιθέμενοι;

ΒΑΛΣΑΜΩΝ: Ὁ μέν κα΄ κανών τῆς ζ΄ συνόδου οὐ παραχωρεῖ, καταλιμπάνειν μοναχούς, ἤ μοναστρίας, τάς ἐν αἷς ἀπεκάρησαν μονάς, καί εἰς ἕτερον ἀπέρχεσθαι μοναστήριον, ἄνευ ἁπολυτικῆς, γραφῆς τῶν ἡγουμένων αὐτῶν∙ πλήν οὐ τιμωρεῖ τούτους. Ὁ δέ παρών κανών ἀφορισμῷ καθυποβάλλει τούς ἡγουμένους τούς μή μετ’ ἐπιμελείας ζητοῦντας τούς ὑπ’ αὐτούς μοναχούς, μηδέ ἀναλαμβάνοντας τούς ὁπουδήποτε εὑρισκομένους, μήτε μήν ἀνακτωμένους τά ψυχικά τούτων ἀῤῥωστήματα. Τοσοῦτον δέ τούς μοναχούς ἀπαιτεῖ προσμένειν ταῖς ἰδίαις μοναῑς, ὡς τήν ἐκεῖθεν αὐτῶν ἀναχώρησιν ἀπόδρασιν ὀνομάσαι∙ ὅπερ ἐπί δούλων καί τῶν ἐν εἰρκταῖς, ἤ δεσμοῖς κατεχομένων, εἴωθε λέγεσθαι. Ὁ μέντοι π΄ κανών τῆς ἐν Καθραγένῃ συνόδου τιμωρεῖ τον ἐπίσκοπον τόν ἐγκαταστήσαντα μοναχόν τινα ἀπό ἑτέρας μονῆς, ἑτέρᾳ ἐνορίᾳ ὑποκειμένης, εἰς ἑτέραν, κληρικόν ἤ ἡγούμενον∙ κολάζει δέ καί αὐτόν τόν μοναχόν∙ καί ἀνἀγνωθι τοῦτον. Τί δέ; τοῦ καθηγουμένου ἀναζητοῦντος τόν οἰκεῖον μοναχόν, ἐάν αὐτός ἀποδυσπετῇ, τί γενήσεται; Λύσις. Δι’ ἐπισκοπικῶν ἐπιτιμίων ἀναγκασθήσεται ὑποστρέψαι εἷς τήν ἐν ᾗ ἁπεκάρη μονήν, εἰ μήπου λέγει τι εὔλογον. Σημείωσαι ταῦτα διά τούς ξενοκουρίτας μοναχούς∙ ἀνάγνωθι καί τόν ἐπιόντα κανόνα.

ΑΡΙΣΤΙΝΟΣ: Εἴ τις ἡγούμενος, τούς ἀποδιδράσκοντας μοναχούς μή ἀναζητείη καί ἀναλαμβάνοι καί ἰατρεύοι, ἀφοριζέσθω.

ΠΗΔΑΛΙΟΝ: Ἐμποδίζει ὁ παρών Κανών τό νά φεύγουσιν οἱ Μοναχοί ἀπό τά ἴδιά των Μοναστήρια καί νά πηγαίνουν εἰς ἄλλα, ἤ νά περιπλανῶνται ἐδῶ καί ἐκεῖ. Ἐάν δέ τινες ἄτακτοι κάμουσι τοῦτο, εἰς ἀφορισμοῦ ἐπιτίμιον ὑποβάλλει τόν Ἡγούμενον τοῦ Μοναστηρίου, ἀνίσως μετά πολλῆς ἐπιμελείας δέν ζητήσῃ νά εὕρῃ τούς ἀποδράσαντας,1 ἤτοι τούς ἀποφυγόντας αὐτούς καλογήρους του∙ καί ἀφ’ οὗ τούς εὕρῃ, ἂν δέν ἀγωνίζεται νά τούς γυρίσῃ ὀπίσω, καί νά τούς θεραπεύῃ, καθ’ ἕνα κατά τήν ψυχικήν ἀσθένειαν ὁποῦ ἔχει. Διότι ἀνίσως παιδεύεται ὁ τά ἄλογα ζῶα βόσκων καί φυλάττων, ἐάν αὐτά ἀμελῇ, πόσῳ μᾶλλον θέλει παιδευθῇ ὁ τά πρόβατα τοῦ Χριστοῦ βόσκων, καί ἀπό ἀμελείας του τήν σωτηρίαν τούτων πωλῶν, τήν ὁποίαν ἐξηγόρασεν ὁ Χριστός μέ τό αἷμά του; ἐάν δέ ὁ ζητούμενος καί παρακαλούμενος Μοναχός εἰς τό νά ἐπιστρέψῃ φανῇ ἀπειθείς, παρά τοῦ Ἀρχιερέως νά ἀφορίζεται. Ἀνάγνωθι καί τόν κα΄ τῆς ζ΄.

1Ὅρα ὅτι ὁ κανὼν τόσον ἀπαιτεῖ τούς Μοναχούς νά μήν ἀναχωροῦν ἀπό τά Μοναστήριά των, ὥστε ὁποῦ, τήν φυγήν αὐτῶν ὀνομάζει ἀπόδρασιν, λέξιν, ἥτις κατά τούς Ἕλληνας συνειθίζεται, νά λέγεται, εἰς δούλους φυγάδας, καί εἰς τούς φυλακωμένους καί ἀλυσιδωμένους, ὅταν σπάσουν, τάς ἀλύσεις, καί τάς φυλακάς, καί φύγουν κουφίως.