Ἐπειδή δέ ὁ εὐσεβής καί φιλόχριστος ἡμῶν βασιλεύς τῇ ἁγίᾳ ταύτῃ καί οἰκουμενικῇ προσεφώνησε συνόδῳ, ὥστε τούς ἐν κλήρῳ καταλεγομένους, καί ἄλλοις τά θεῖα διαπορθμεύοντας, καθαρούς ἀποφῆναι καί λειτουργούς ἀμώμους, καί τῆς νοερᾶς τοῦ μεγάλου Θεοῦ, καί θύματος, καί ἀρχιερέως, θυσίας ἀξίους, ἀνακαθᾶραί τε τά ἐξ ἀθέσμων γάμων τούτοις ἐπιτριβέντα μύση· πρός τοῦτο δέ τῶν μέν τῆς Ῥωμαίων ἁγιωτάτης ἐκκλησίας τόν τῆς ἀκριβείας τηρηθῆναι κανόνα προτιθεμένων, τῶν δέ ὑπό τῶν τῆς θεοφυλάκτου ταύτης καί βασιλίδος πόλεως θρόνον, τόν τῆς φιλανθρωπίας καί συμπαθείας, εἰς ἓν ἀμφότερα μίξαντες πατρικῶς ὁμοῦ καί θεοφιλῶς, ὡς μήτε τό πρᾷον ἔκλυτον, μήτε στύφον τό αὐστηρόν καταλείψοιμεν, καί μάλιστα τοῦ ἐξ ἀγνοίας πτώματος εἰς οὐκ ὀλίγων ἀνδρῶν πλῆθος διήκοντος· συνορῶμεν ὥστε τούς μέν δυσί γάμοις περιπαρέντας, καί μέχρι τῆς πεντεκαιδεκάτης τοῦ διελθόντος Ἰανουαρίου μηνός, τῆς παρελθούσης τετάρτης Ἰνδικτιῶνος, ἔτους ἑξακισχιλιοστοῦ ἑκατοστοῦ ἐννάτου, δουλωθέντας τῇ ἁμαρτίᾳ, καί μή ἐκνῆψαι ταύτης προελομένους, καθαιρέσει κανονικῇ ὑποβαλεῖν. Τούς δέ τῷ τοιούτῳ μέν τῆς διγαμίας πάθει περιπεσόντας, πρό δέ τῆς ἡμῶν ἐπιγνώσεως τό συμφέρον ἐπεγνωκότας, καί τό κακόν ἐξ ἑαυτῶν περικόψαντας, καί πόῤῥω τήν ξένην ταύτην καί νόθον συμπλοκήν ἐκδιώξαντας, ἤ καί ὧν αἱ κατά δεύτερον γάμον γυναῖκες ἤδη τετελευτήκασιν, ἤ καί αὐτοί πρός ἐπιστροφήν εἶδον, μεταμαθόντες τήν σωφροσύνην, καί τῶν πρώην αὐτοῖς παρανομηθέντων ταχέως ἐπιλαθόμενοι, εἴτε πρεσβύτεροι, εἴτε διάκονοι ὄντες τυγχάνοιεν· τούτους ἔδοξε πεπαῦσθαι μέν πάσης ἱερατικῆς λειτουργίας, ἤτοι ἐνεργείας, ἤδη ἐπί ῥητόν τινα χρόνον ἐπιτιμηθέντας· τῆς δέ τιμῆς τῆς κατά τήν καθέδραν καί στάσιν μετέχειν, ἀρκουμένους τῇ προεδρίᾳ καί προσκλαίοντας τῷ Κυρίῳ συγχωρηθῆναι αὐτοῖς τό ἐκ τῆς ἀγνοίας ἀνόμημα· εὐλογεῖν γάρ ἕτερον τόν τά οἰκεῖα τημελεῖν ὀφείλοντα τραύματα, ἀνακόλουθον. Τούς δέ γαμετῇ μέν μιᾷ συναφθέντας, εἰ χήρα ἡ προσληφθεῖσα ἐτύγχανεν, ὡσαύτως δέ καί τούς μετά τήν χειροτονίαν γάμῳ ἑνί παρανόμῳ1 (ΠΗΔΑΛΙΟΝ)προσομιλήσαντας, τοὐτέστι πρεσβυτέρους, καί διακόνους, καί ὑποδιακόνους, ἤδη ἐπί βραχύν τινα χρόνον εἰρχθέντας τῆς ἱερᾶς λειτουργίας, καί ἐπιτιμηθέντας, αὖθις αὐτούς τοῖς οἰκείοις ἀποκαταστῆναι βαθμοῖς, μηδαμῶς ἐν ἑτέρῳ μείζονι προκόπτοντας βαθμῷ, προδήλως διαλυθέντος αὐτοῖς τοῦ ἀθέσμου συνοικεσίου. Ταῦτα δέ, ἐπί τοῖς καταληφθεῖσι μέχρι τῆς πεντεκαιδεκάτης, ὡς εἴρηται, τοῦ Ἰανουαρίου μηνός, τῆς τετάρτης Ἰνδικτιῶνος, ἐν τοῖς προδηλωθεῖσι πταίσμασι καί μόνον ἱερατικοῖς ἐτυπώσαμεν, ὁρίζοντες ἀπό τοῦ παρόντος, καί ἀνανεούμενοι τόν κανόνα τόν διαγορεύοντα, τόν δυσί γάμοις συμπλακέντα μετά τό βάπτισμα, ἤ παλλακήν κτησάμενον, μή δύνασθαι εἶναι ἐπίσκοπον, ἤ πρεσβύτερον, ἤ διάκονον ἤ ὅλως τοῦ καταλόγου τοῦ ἱερατικοῦ· ὡσαύτως καί τόν χήραν λαβόντα, ἤ ἐκβεβλημένην, ἤ ἑταίραν, ἤ οἰκέτιν, ἤ τῶν ἐπί τῆς σκηνῆς, μή δύνασθαι εἶναι ἐπίσκοπον, ἤ πρεσβύτερον, ἤ ὅλως τοῦ καταλόγου τοῦ ἱερατικοῦ.
Τά μέν τοῦ τρίτου κανόνος τούτου, ὡς καιρικά, καί ἐπί τοῖς τότε δι’ οἰκονομίαν ὁρισθέντα, οὐ μέντοι γε καί ἐπί τοῖς ἑξῆς κρατεῖν ὀφείλοντα, εἰάθησαν· ἅ δέ κρατεῖν καί ἐπί τῶν ἐφεξῆς κεκανόνισται, τῶν ἁγίων Ἀποστόλων εἰσί κανόνες ἑπτακαιδέκατος, καί ὀκτωκαιδέκατος, οὕς παραβαινομένους ἡ σύνοδος αὕτη ἀνανεώσατο· οἱ τοιοῦτοι δέ καί ἄμφω κανόνες ἐξηγήθησαν, καί ὁ ζητῶν τήν τούτων ἐξήγησιν εὑρήσει αὐτήν ἐν τοῖς τῶν ἁγίων Ἀποστόλων κανόσιν. Ὁ παρών κανών περί προλαβόντων τινῶν θεσμοθετεῖ, καί διά τοῦτο οὐκ ἐγράφη τι εἰς ἑρμηνείαν αὐτοῦ. Ἃ δέ κρατεῖν καί ἐφεξῆς κεκανόνισται περί τό τέλος, τῶν ἁγίων Ἀποστόλων εἰσί κανόνες ιζ΄ καί ιη΄ οὕς παραβαινομένους, ὡς ἔοικεν, οἱ Πατέρες ἀνενεώσαντο. Ζήτει οὖν τάς τούτων ἑρμηνείας ἐκεῖσε· ἐξαιρέτως δέ τά γραφέντα εἰς τόν ιβ΄ κανόνα τῆς ἐν Ἀγκύρᾳ συνόδου. Ἱερεῖς δίγαμοι, καί ἀμεταμέλητοι, καθῄρηνται· οἱ δέ τό κακόν ἀπελάσαντες, τῆς λειτουργίας ἐπί ῥητόν παύσονται χρόνον· οὐκ εὐλογεῖ γάρ ὁ τραυματίας. Καί οἱ παρανόμως γαμήσαντες, καί οἱ μετά τήν χειροτονίαν συζυγέντες μετά τόν ῥητόν χρόνον τούς βαθμούς γνωριζέτωσαν, ἀπρόκοποι μένοντες, δηλαδή τῆς συζυγίας ἀφέμενοι· εἰ δέ μετά τόν ὅρον κωλυόμενοι, καθῃρημένοι μενέτωσαν. Οἱ τῆς συνόδου ταύτης Πατέρες, καί τό γινόμενον διορθούμενοι κακόν, καί τό μέλλον ἐξασφαλιζόμενοι, τόν παρόντα κανόνα ἐξέθεντο, καί διορίζονται, ὡς ὅσοι μέν τῶν ἱερέων καί διακόνων δευτέραν ἔλαβον γαμετήν πρό τῆς αὐτῶν συνελεύσεως, καί ἔμειναν μέχρι τῆς παρουσίας αὐτῶν ἀμεταμέλητοι, τούς ἀθέσμους γάμους μή διασπάσαντες, καθαιρέσει κανονικῇ ὑποβληθήσονται, καί εἰς τούς λαϊκούς μεταπέσωσιν. Ὅσοι δέ πρό τῆς συνελεύσεως αὐτῶν μεταμεληθέντες, τό συμφέρον ἐπέγνωσαν, καί τήν ξένην καί νόθον ταύτην συμπλοκήν ἀπεδίωξαν, τῆς μέν ἱερωσύνης παυθήσονται, ἐπιτιμηθέντες καί ἐπί ῥητόν ἤδη χρόνον· μόνης δέ τῆς τιμῆς μεθέξουσι τάς κατά τήν καθέδραν, καί στάσιν, καί ἀρκεσθήσονται τῇ προεδρία, τῷ Κυρίῳ προσκλαίοντες συγχωρηθῆναι αὐτοῖς τό ἐκ τῆς ἀγνοίας ἀνόμημα· ἀνακόλουθον γάρ τόν τραυματίαν γενόμενον, ἕτερον εὐλογεῖν. Ἀλλά καί οἱ πρό τῆς χειροτονίας πρεσβύτεροι, καί διάκονοι, καί ὑποδιάκονοι, καί μιᾷ μέν γαμετῇ συναφθέντες, χήρᾳ δέ τυγχανούσῃ· ὡσαύτως δέ καί οἱ μετά τήν χειροτονίαν ἑνί γάμῳ προσομιλήσαντες, τῆς μέν ἱερωσύνης τέλεον οὐ παυθήσονται, ἀλλ’ ἐπί ῥητόν τινα ἐπιτιμηθήσονται χρόνον, καί τῆς ἱερᾶς κωλυθήσονται λειτουργίας, καί εἰς τούς οἰκείους αὖθις ἀποκαταστῶσι βαθμούς, προδήλως διαλυόμενοι τό ἄθεσμον συνοικέσιον, καί μηδαμῶς ἐν ἑτέρῳ μείζονι βαθμῷ προκόπτοντες, ἀλλ’ ἧς εὑρέθησαν μένοντες τάξεως. Καί ταῦτα μέν προσέταξαν γενέσθαι, διά δέ τήν φιλανθρωπίαν τε καί συμπάθειαν, πρό τῆς αὐτῶν, ὡς εἰρηται, συνελεύσεως∙ ἔκτοτε δέ, μετά τόν ὅρον τοῦτον, καί τόν κανόνα, οὐδέν τι τοιοῦτον γίνεσθαι συγχωροῦσιν. Ἀλλά καί τόν δυσί γάμοις συμπλακέντα, μετά τό βάπτισμα, ἤ παλλακήν κτησάμενην, ἤ χήραν λαβόντα, ἤ παρ’ ἑτέρου ἐκβεβλημένην, ἤ πόρνην, ἤ οἰκέτιν, ἤ τῶν σκηνῆς· μή δύνασθαι εἶναι ἐπίσκοπον, ἤ πρεσβύτερον, ἤ διάκονον, ἤ ὑποδιάκονον· κατά τούς ἀποστολικούς κανόνας, τόν ἑπτακαιδέκατον, καί ὀκτωκαιδέκατον, διορίζονται. Οἱ πατέρες τῆς παρούσης Συνόδου, καί τό γινόμενον τότε κακόν διορθούμενοι, καί πρός τό μέλλον ἀσφαλιζόμενοι τόν παρόντα οἰκονομικόν κανόνα ἐξέδωκαν. Ἐπειδή γάρ ὁ Βασιλεύς παρεκάλεσεν αὐτούς νά καθαρίσουν τούς τότε ἱερωμένους ἀπό τάς ἀκαθαρσίας τῶν ἀθέσμων γάμων, καί παρανόμων εἰς τούς ὁποίους περιέπεσαν. Καί ἀπό μέν τό ἕνα μέρος, οἱ τοῦ Ῥώμης τοποτηρηταί ἐπρότειναν νά φυλαχθῇ ἡ ἀκρίβεια τῶν κανόνων εἰς αὐτούς, ἀπό δέ τό ἄλλο, οἱ ὑπό τόν Κωνσταντινουπόλεως Ἐπίσκοποι ἔλεγαν νά γένῃ συγκατάβασις καί φιλανθρωπία εἰς αὐτούς, αὐτοί συγκεράσαντες ὁμοῦ καί τά δύω, τήν ἀκρίβειαν, λέγω, μέ τήν συγκατάβασιν (καί μάλιστα διά τί πολύ πλῆθος τῶν τότε Ἱερωμένων εἰς τοιούτους περιέπεσαν γάμους ἐξ ἀγνοίας) διά τήν παρακάλεσιν τοῦ Βασιλέως, ὥρισαν, ὅτι, ὅσοι μέν ἱερωμένοι δευτεροϋπανδρευθέντες, ἔμειναν ἀμετανόητοι ἕως τοῦ καιροῦ τῆς Συνόδου ταύτης, καί δέν ἐχωρίσθησαν ἀπό τούς παρανόμους γάμους, οὗτοι νά καθῄρωνται παντελῶς, καί Λαϊκοί νά γίνωνται. Ὅσοι δέ ἐκ τοῦ ἐναντίου δίγαμοι Ἱερωμένοι, Πρεσβύτεροι δηλαδή, ἤ Διάκονοι, πρό τοῦ νά γένῃ ἡ Σύνοδος μετενόησαν, καί ἐχώρισαν ἀπό λόγου των τόν παράνομον γάμον αὐτόν, ἤ καί μέ τό νά ἀπέθαναν αἱ δεύτεραι γυναῖκές των, ἐπεστράφησαν εἰς σωφροσύνην, καί μετάνοιαν. Οὗτοι, λέγω, ἐκρίθη εὔλογον, νά παύουσι μέν ἀπό τοῦ νά ἱερουργῶσι τά τῆς ἱερωσύνης, ἕως εἰς ἕνα διωρισμένον καιροῦ διάστημα, νά μετέχουσι δέ τήν ἔξω τοῦ βήματος τιμήν τῆς μετά τῶν ἱερωμένων καθέδρας, καί στάσεως, προσκλαίοντες εἰς τόν Θεόν, διά νά συγχωρηθῇ τό ἐξ ἀγνοίας αὐτῶν ἀνόμημα, καί μηδένα εὐλογοῦντες. Διότι δέν εἶναι πρέπον νά δίδῃ εὐλογίαν εἰς ἄλλους ἐκεῖνος ὁποῦ χρεωστεῖ νά ἰατρεύῃ διά τῆς μετανοίας τάς πληγάς τῆς ψυχῆς του, καθὼς λέγει ὁ κζ΄ Κανὼν τοῦ μεγάλου Βασιλείου. Ὅσοι δέ πάλιν Πρεσβύτεροι, Διάκονοι, καί Ὑποδιάκονοι, ἔλαβον εἰς γυναῖκα χήραν, ἤ ὅσοι, ὕστερα ἀφ’ οὗ ἐχειροτονήθησαν, ὑπανδρεύθησαν, καί οὗτοι παρομοίως, ἀφ’ οὗ ἀργήσουν ἀπό κάθε ἱεροπραξίαν ὀλίγον καιρόν, πάλιν νά ἐνεργοῦσι τά τῆς ἱερωσύνης, ὅμως εἰς μεγαλήτερον βαθμόν νά μήν ἀναβαίνουσιν, ἀλλ’ εἰς τούς βαθμούς ὁποῦ εὑρέθη ὁ καθ’ ἕνας ἐξ αὐτῶν, ἐκεῖ νά μένῃ. Πλήν τοῦτο νά γένῃ ἀφ’ οὗ χωρίσουν τά παράνομα συνοικέσια. Ταῦτα ὁρίσαντες οἰκονομικῶς, καί κατά συγκατάβασιν οἱ Πατέρες οὗτοι, διά τούς προδηλωθέντας ἱερωμένους, ἀνανεοῦσιν, ἤτοι ψηφίζουσι νά ἔχουσι τό κῦρος εἰς τό ἑξῆς οἱ κανόνες τῶν ἁγίων Ἀποστόλων ὁ ιζ΄ καί ιη΄ δηλ. οὗς καί ἐκθέτουσιν αὐτολεξεί, τῶν ὁποίων ὅρα τήν ἑρμηνείαν, ὁμοῦ καί τήν τοῦ ιθ΄ Ἀποστολικοῦ. 1Ἐν ἄλλοις οὐχ εὑρίσκεται τό παρανόμῳ.
