Πανταχοῦ τοῖς τῶν ἁγίων Πατέρων ὅροις ἑπόμενοι, καί τόν ἀρτίως ἀναγνωσθέντα κανόνα τῶν ἑκατόν πεντήκοντα θεοφιλέστατων ἐπισκόπων, τῶν συναχθέντων ἐπί τοῦ τῆς εὐσεβοῦς μνήμης Μεγάλου Θεοδοσίου, τοῦ γενομένου βασιλέως ἐν τῇ βασιλίδι Κωνσταντινουπόλεως Νέᾳ Ῥώμῃ, γνωρίζοντες, τά αὐτά καί ἡμεῖς ὁρίζομέν τε καί ψηφιζόμεθα περί τῶν πρεσβείων τῆς ἁγιωτάτης ἐκκλησίας τῆς αὐτῆς Κωνσταντινουπόλεως Νέας Ῥώμης· καί γάρ τῷ θρόνῳ τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης, διά τό βασιλεύειν τήν πόλιν ἐκείνην, οἱ Πατέρες εἰκότως ἀποδεδώκασι τά πρεσβεῖα. Καί τῷ αὐτῷ σκοπῶ κινούμενοι οἱ ἑκατόν πεντήκοντα θεοφιλέστατοι ἐπίσκοποι, τά ἴσα πρεσβεῖα ἀπένειμαν τῷ τῆς Νέας Ῥώμης ἁγιωτάτῳ θρόνῳ, εὐλόγως κρίναντες, τήν βασιλείᾳ καί συγκλήτῳ τιμηθεῖσαν πόλιν, καί τῶν ἴσων ἀπολαύουσαν πρεσβείων τῇ πρεσβυτέρᾳ βασιλίδι Ῥώμῃ, καί ἐν τοῖς ἐκκλησιαστικοῖς ὡς ἐκείνην μεγαλύνεσθαι πράγμασι, δευτέραν μετ᾿ ἐκείνην ὑπάρχουσαν. Καί ὥστε τούς τῆς Ποντικῆς, καί τῆς Ἀσιανῆς, καί τῆς Θρᾳκικῆς διοικήσεως μητροπολίτας μόνους, ἔτι δέ καί τούς ἐν τοῖς βαρβαρικοῖς ἐπισκόπους τῶν προειρημένων διοικήσεων χειροτονεῖσθαι ὑπό τοῦ προειρημένου ἁγιωτάτου θρόνου τῆς κατά Κωνσταντινούπολιν ἁγιωτάτης ἐκκλησίας· δηλαδή ἑκάστου μητροπολίτου τῶν προειρημένων διοικήσεων μετά τῶν τῆς ἐπαρχίας ἐπισκόπων χειροτονοῦντος τούς τῆς ἐπαρχίας ἐπισκόπους, καθὼς τοῖς θείοις κανόσι διηγόρευται· χειροτονεῖσθαι δέ, καθὼς εἴρηται, τούς μητροπολίτας τῶν προειρημένων διοικήσεων παρά τοῦ Κωνσταντινουπόλεως ἀρχιεπισκόπου, ψηφισμάτων συμφώνων κατά τό ἔθος γινομένων, καί ἐπ᾿ αὐτόν ἀναφερομένων.
Βιάζονταί τινες κατασκευάζειν, μή ἐλαττοῦσθαι τῇ τιμῇ τόν τῆς Κωνσταντινουπόλεως θρόνον τοῦ θρόνου τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης, ἀλλά τῶν ἴσων πρεσβείων ἐκείνῃ καταπολαύειν. Ἤδη μέν οὖν ἐν τῷ γ΄ κανόνι τῆς β΄ συνόδου, εἴρηται περί τούτου, καί ἀποδέδεικται μή εὐστόχως ἐκείνους λέγειν, καί ζητητέον τά ἐκεῖ εἰρημένα, ἀρκοῦντα εἰς ἀπόδειξιν τοῦ δευτέραν ταύτην τήν βασιλίδα πόλιν κατά τάξιν τῆς τιμῆς κρίνεσθαι. Τό γάρ τῶν ἴσων ἀπολαύειν πρεσβείων, διά τήν βασιλείαν καί τήν σύγκλητον εἴρηται∙ εἰ καί νῦν ἡ μέν εἰς τυραννίδα μετήμειπται∙ ἡ δέ συγκέκλεισται, καί ἐκλέλοιπε∙ τοῦτο λεγόντων τῶν ἁγίων Πατέρων ἐκείνων, ὅτι, ἐπεί βασιλείᾳ ἐτιμήθη ἡ πόλις αὕτη καί συγκλήτῳ, ὡς ἡ πάλαι Ῥώμη, δεῖ αὐτήν καί ἐν τοῖς ἐκκλησιαστικοῖς προνομίοις, ὡς ἐκείνην, τιμᾶσθαι, πασῶν τῶν ἄλλων προτιμωμένην ἐκκλησιῶν, δευτέραν δέ μετ’ ἐκείνην ὑπάρχουσαν. Τῶν ἴσων γάρ ἐν ἅπασιν ἁξιοῦσθαι ταύτην ἀμήχανον, δι’ ἅς αἰτίας ἐκεῖσε εἰρήκαμεν, εἰ μήπου τις εἴποι, ὅτι, προορῶντες ἐν Πνεύματι ἁγίῳ οἱ θεῖοι Πατέρες ἐκεῖνοι, ὡς ἀποτμηθήσεται τῆς τῶν ὀρθοδόξων ὁλοκληρίας, καί ἐξοστρακισθήσεται τῆς ὁμηγύρεως τῶν πιστῶν διά δόγματα ἑτερόδοξα ἡ Ῥωμαίων ἐκκλησία, πρώτην ταύτην ἐλογίσαντο∙ καί οὕτω τῶν αὐτῶν ἐκείνῃ δικαίων ἐν πᾶσιν ἠξίωσαν πρωτεύειν μέλλουσαν, ὡς ἐκείνη ποτέ∙ τήν γάρ, μετά, πρόθεσιν, οὐ συγχωρεῖ κατ’ ἐκείνους νοεῖσθαι ἐπί τῷ μεταχρόνῳ τῆς συστάσεως τῆς βασιλίδος τῶν πόλεων, ὁ λστ΄ κανών τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου, δεύτερον τόν θρόνον τῆς Κωνσταντινουπόλεως τάττων μετά τόν τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης, καί ἐπάγων, μεθ’ ὅν ὁ τῆς Ἀλεξανδρείας ἀριθμείσθω θρόνος, εἶτα ὁ τῆς Αντιοχείας, καί μετά τοῦτον, ὁ τῆς Ἱεροσολυμιτῶν. Ὡς γάρ ἐπί τῶν ἄλλων θρόνων ἡ, μετά, πρόθεσις ὑποβιβασμόν δηλοῖ, οὕτω καί ἐπί τοῦ θρόνου τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἐτέθη∙ καί οὕτω νοεῖσθαι χρεών. Καί ὁ ἐν πατριάρχαις δέ ἀοίδιμος Νικηφόρος ὁ θεῖος, ἐν τῷ δωδεκάτῳ τῶν παρ’ αὐτοῦ συγγραφέντων κεφαλαίων κατά τῶν εἰκονομάχων, ταῦτά φησιν∙ ὅτι δέ τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας ἀπερῥιμμένοι εἰσί, σαφῶς μαρτυροῦσι καί τά πεμφθέντα γράμματα παρά τοῦ μακαριωτάτου ἀρχιερέως τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης, τουτέστι τοῦ πρώτου καί ἀποστολικοῦ θρόνου. Ταῦτα περί τῆς τάξεως καί τιμῆς διαταξαμένη ἡ ἱερά σύνοδος τοῦ θρόνου τῆς μεγαλοπόλεως ταύτης, διαλέγεται καί περί τῶν ὑποκεῖσθαι μελλουσῶν αὐτῇ διοικήσεων, καί ταύτας εἶναί φησι, τήν Ποντικήν, τήν Ἀσιανήν, καί τήν Θρᾳκικήν∙ ὧν δή διοικήσεων καί τάς χειροτονίας τῶν μητροπολιτῶν μόνων ἀνατίθησι τῷ Κωνσταντινουπόλεως. Εἴρηται δέ τό, μόνων, ἵνα μή καί τάς τῶν ἐπισκόπων χειροτονίας σφετερίσηταί τις τῶν Κωνσταντινουπόλεως ἐπισκόπων∙ ἐκεῖναι γάρ ἑκάστῳ τῶν μητροπολιτῶν, οἷς ἀνέκαθεν ἀνῆκον, εἰάθησαν∙ διό καί ἐπιφέρει ὁ κανών τό, δηλαδή ἑκάστου μητροπολίτου χειροτονοῦντος τούς τῆς ἐπαρχίας ἐπισκόπους μετά τῶν ἐπισκόπων τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας. Ἀνατίθησι δέ τῷ Κωνσταντινουπόλεως καί τήν χειροτονίαν τῶν ἐπισκόπων τῶν ἐν τοῖς βαρβαρικοῖς ἔθνεσι, τοῖς οὖσιν ἐν ταῖς ῥηθείσαις διοικήσεσιν∙ οἷοί εἰσιν οἱ Ἀλανοί καί οἱ Ῥῶσοι∙ οἱ, μέν γάρ, τῇ Ποντικῇ διοικήσει, οἱ δέ Ῥῶσοι τῇ Θρᾳκικῆ συμπαράκεινται. Ἵνα δέ μή τῇ αὐθεντίᾳ τοῦ Κωνσταντινουπόλεως νομισθῶσιν οἱ θεῖοι Πατέρες ἐκεῖνοι τό πᾶν τῆς χειροτονίας ἀνατιθέναι, ὥστε ποιεῖν ἐκεῖνον ἐπί ταῖς χειροτονίαις κατ’ ἐξουσίαν ἅ βούλεται, προσέθεντο χειροτονεῖσθαι παρ’ αὐτοῦ τούς μητροπολίτας, συμφώνων ψηφισμάτων γινομένων, καί ἐπ’ αὐτόν ἀναφερομένων, μονονουχί τοῦτο λέγοντες∙ ὅτι οὐχ οὕς βούλεται ὁ Κωνσταντινουπόλεως χειροτονήσει μητροπολίτας, ἀλλ’ ἡ ὑπ’ αὐτόν σύνοδος τάς ψήφους ποιήσεται∙ καί ἐφ’ οὕς ἄν οἱ ψηφιζόμενοι συμφωνήσουσιν, ἐξ ἐκείνων χειροτονήσει, ἀναφερομένων τῶν ψηφισμάτων πρός αὐτόν. Τισί μέν οὖν τό μόνων οὕτω νενόηται, καθώς εἴρηται∙ ἄλλοι δέ εἰς διαστολήν φασι τεθῆναι τῶν λοιπῶν διοικήσεων, διαστελλόντων τῶν Πατέρων τάς ἄλλας διοικήσεις, καί τάς εἰρημένας μόνας ἀνατιθεμένων τῷ θρόνῳ τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Αἱ γάρ λοιπαί διοικήσεις, ἡ τῆς Μακεδονίας δηλαδή καί Θετταλίας, Ἑλλάδος τε, καί τῆς Πελοποννήσου, καί τῆς λεγομένης Ἠπείρου, καί τοῦ Ἰλλυρικοῦ, τῷ Ῥώμης τῆς παλαιᾶς ἐπισκόπῳ τότε ἀνέκειντο. Περί τοῦ πῶς ἐτιμήθη ὁ τῆς Κωνσταντινουπόλεως θρόνος, εἴπομεν εἰς τόν γ΄ κανόνα τῆς δευτέρας συνόδου, καί ἀνάγνωθι τοῦτον, καί τό α΄ κεφ., τοῦ η΄ τίτλ. τοῦ παρόντος συντάγματος. Ὁ δέ παρών κανών, μετά τό εἰπεῖν, ἔχειν μέν τόν τῆς Κωνσταντινουπόλεως θρόνον τά πρεσβεῖα τῆς τῶν Ῥωμαίων ἐκκλησίας, εἶναι δέ δεύτερον μετ’ ἐκεῖνον, προστίθησι, τινάς μητροπολίτας ὑπό τούτου χειροτονεῖσθαι, ὡς καί ἑκάστου αὐτῶν ὀφείλοντος πάλιν χειροτονεῖν μετά τῆς κατ’ αὐτόν συνόδου τούς ὑπό τοῦτον ἐπισκόπους. Τάς μέν τοι ψήφους τῶν μητροπόλεων γίνεσθαι παρά τῶν μητροπολιτῶν κατά τό ἔθος, καί ἀναφέρεσθαι τό γινόμενον παρά τούτων τῷ πατριάρχῃ, ὡς ἄν τῇ δοκιμασίᾳ τούτου ἀπό τῶν ψηφισθέντων τριῶν ὁ εἷς χειροτονηθῇ. Σημείωσαι οὖν ὅτι πρό τοῦ κανόνος τούτου οὐκ ἐχειροτόνουν οἱ πατριάρχαι τούς μητροπολίτας, ἀλλ’ οἱ ἑκάστης ἐπαρχίας ἐπίσκοποι∙ καί ὅτι οἱ μητροπολῖται ἔχουσι τά ἀρχιερατικά δίκαια εἰς τό ποιεῖν ἐπισκόπους, καί ὅτι οὐκ ὀφείλουσιν οἱ πατριάρχαι, ἤ οἱ μητροπολῖται, παρουσιάζειν εἰς τάς ψήφους τῶν μητροπολιτῶν, ἤ τῶν ἐπισκόπων. Ζήτει καί τόν δ΄ κανόνα τῆς α΄ συνόδου, τῆς β΄ συνόδου κανόνα β΄, τῆς γ΄ η΄ καί τῆς στ΄ λθ΄. Γίνωσκε δέ, ὅτι Ποντικοί λέγονται μητροπολῖται, οἱ τῷ Εὐξείνῳ Πόντῳ παρακείμενοι μέχρι τῆς Τραπεζοῦντος, καί ἐνδοτέρω. Ἀσιανοί, οἱ περί τήν Ἔφεσον, Λυκίαν, Παμφυλίαν, καί τά πέριξ αὐτῶν, οὐχί Ἀνατολικοί, ὥς φασί τινες∙ τῆς Ἀνατολῆς ὁ Ἀντιοχείας ἔχει χειροτονίαν∙ καί Θρᾳκικοί οἱ δυτικοί. Κᾂν γάρ τινες τήν Θρᾴκην μέχρι τῶν ὁρίων Μακεδονίας ἐστενοχώρησαν, καί εἶπον τούς τῆς Μακεδονίας μητροπολίτας, Θετταλούς, Ἑλλαδικούς τε, καί Πελοποννησίους, ποτέ χειροτονεῖσθαι παρά τοῦ πάπα Ῥώμης, καί παρίστασθαι τοῦτο δῆθεν ἐκ τοῦ μή ἐνδοθῆναι τῷ Κωνσταντινουπόλεως καί τούτους χειροτονεῖν∙ ἀλλά σύ τοῖς λεγομένοις μή προσχῇς∙ τῷ γάρ ὀνόματι τῆς Θρᾴκης περιέχονται αἱ μέχρι καί αὐτοῦ τοῦ Δυῤῥαχίου μητροπόλεις. Τόν δέ πάπαν κακῶς λέγουσί τινες χειροτονεῖν ποτέ τόν Θεσσαλονίκης, καί ἑτέρους δυτικούς μητροπολίτας∙ λεγάτους γάρ εἶχε τούτους. Ἐπισκοπάς δέ εἰπέ εἶναι ἐν τοῖς βαρβάροις τήν Ἀλανίαν, τήν Ῥωσίαν καί ἑτέρας. Οἱ μέν γάρ Ἀλανοί τῆς Ποντικῆς εἰσί διοικήσεως, οἱ δέ Ῥῶσοι τῆς Θρᾳκικῆς. Περί δέ τῶν λεγάτων τοῦ πάπα Ῥώμης, καί τίνες οὗτοί εἰσι, καί πῶς ἐνεδόθη αὐτῷ ἡμετέρους μητροπολίτας ἔχειν λεγάτους, εἰρήσεται μετά τό προσφώνημα τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου. ΕΤΕΡΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑ. Ὁ μέν παρών κανών διορίζεται ἔχειν τόν Κωνσταντινουπόλεως ἀρχιεπίσκοπον, τά πρεσβεῖα τοῦ πάπα Ῥώμης, καί κατ᾽ ἐκεῖνον ἐπί πᾶσι τοῖς ἐκκλησιαστικοῖς πράγμασι μεγαλύνεσθαι, ἀκολούθως τῷ γ΄ κανόνι τῆς β΄ συνόδου. Τινές δέ, βλέποντες τοῦτον διά μηδένός τῶν προνομίων τοῦ πάπα Ῥώμης ἀποσεμνυνόμενον, (οὔτε γάρ ὑπό βασιλικοῦ λώρου τήν κεφαλήν κατακαλύπτεται, οὔτε μετά βασιλικοῦ σκήπτρου, καί σίγνων, καί βάντων προοδεύει, οὔτε ἀξιώματα προβάλλεται βασιλικά, οὔτε ἀληθινά ἐνδιδύσκεται, καί καβαλικεύει κατά τήν περίληψιν τοῦ γεγονότος βασιλικοῦ θεσπίσματος παρά τοῦ ἁγίου μεγάλου Κωνσταντίνου, πρός τόν πάπαν Ῥώμης ἅγιον Σιλβέστρον, καί τούς μετ᾽ αὐτόν), λέγουσιν ἀπρακτῆσαι τά τῶν κανόνων, κατασκευάζοντες τόν οἰκεῖον λόγον καί ἀπό τοῦ μή καταστρωθῆναι εἰς τά βασιλικά, τά μεταγενεστέρως κατά πολύ συγγραφέντα καί ἀνακαθαρθέντα, τούς νόμους τούς διοριζομένους ἔχειν τόν Κωνσταντινουπόλεως τά προνόμια τοῦ πάπα Ῥώμης, καθώς καί ἡμεῖς παρεδηλώσαμεν τά περί τούτου, ἐν τῷ α΄ κεφ., τοῦ η΄ τίτλ. τοῦ παρόντος συντάγματος. Ἐγώ δέ Κωνσταντινουπολίτης ὤν ἀκραιφνέστατος, καί τοῦ ἁγιωτάτου θρόνου τῆς Κωνσταντινουπόλεως μέρος γεγονώς, τῇ χάριτι τοῦ Θεοῦ, καιριώτατον, θέλω καί εὔχομαι ἔχειν τόν Κωνσταντινουπόλεως, ἀσκανδαλίστως πάντα τά παρά τῶν θείων κανόνων ἐπιφιλοτιμηθέντα αὐτῷ προνόμια. Ὁ τῆς νέας ἐπίσκοπος Ῥώμης τῷ τῆς παλαιᾶς ὁμότιμος, διά τήν τῶν σκήπτρων μετάθεσιν∙ ὅθεν οἱ Πόντου, καί Θρᾴκης, καί Ἀσίας, καί οἱ Βάρβαροι, τῷ τῆς Κωνστάντινουπόλεως κεχειροτόνηνται. Ἰσότιμος ὁ Κωνσταντινουπόλεως τῷ τῆς Ῥώμης ἐπισκόπῳ, καί τῶν ἴσων ἀπολαύσει πρεσβείων, διά τό βασιλείᾳ τε καί συγκλήτῳ ταύτην τιμηθῆναι∙ ὑποκείσονται δέ αὐτῷ μόνοι οἱ τοῦ Πόντου, καί Ἀσίας, καί τῆς Θρᾴκης μητροπολῖται, καί χειροτονηθήσονται ὑπ’ αὐτοῦ∙ ὡσαύτως καί οἱ ἐν ταῖς τοιαύταις διοικήσεσι τῶν βαρβάρων ἐπίσκοποι. Ἡ γάρ τῆς Μακεδονίας, καί Ἰλλυριῶν, καί Θετταλίας, καί Αττικῆς, καί Πελοποννήσου, καί πάσης Ἠπείρου, καί τῶν ταύτης ἐθνῶν διοίκησις ὑπό τόν Ῥώμης τῷ τότε ἐτέλει. Ἐπειδή εἰς τήν δ΄ ταύτην Σύνοδον ἀνεγνώσθη ὁ γ΄ Κανὼν τῆς β΄ Συνόδου, ὅστις διορίζει νά ἔχῃ ὁ Κωνσταντινουπόλεως τά πρεσβεῖα τῆς τιμῆς μετά τόν Ῥώμης, ὡσάν ὁποῦ αὐτή εἶναι νέα Ῥώμη, διά τοῦτο καί οἱ Πατέρες τῆς Συνόδου ταύτης, διά τοῦ παρόντος κανόνος αὐτῶν, ἀνανέουσι καί ἐπιβεβαιοῦσι τόν ῥηθέντα κανόνα, καί τά αὐτά ὁρίζουσι καί ψηφίζονται διά τά πρεσβεῖα τῆς αὐτῆς Κωνσταντινουπόλεως νέας Ῥώμης. Δι’ ὅτι, λέγουσι, καθὼς εἰς τόν θρόνον τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης, διά τό νά εὑρίσκετο βασιλεία εἰς τήν πόλιν ἐκείνην, μέ δίκαιον τρόπον ἔδωκαν οἱ πατέρες προνόμια, τό νά λέγεται δηλ. πρῶτος τῇ τάξει, τῶν λοιπῶν Πατριαρχῶν. Τοιουτοτρόπως με τόν αὐτόν καί ἀπαράλλακτον κινούμενοι σκοπόν οἱ ρν΄ θεοφιλέστατοι Ἐπίσκοποι τῆς β΄ Συνόδου, ἔδωκαν τά ἴσα, καί ἀπαράλλακτα προνόμια τῆς τιμῆς, καί εἰς τόν ἁγιώτατον θρόνον τῆς νέας Ῥώμης, τῆς Κωνσταντινουπόλεως δηλ.1 κρίναντες εὔλογον, ὅτι ἡ πόλις αὕτη, ἐπειδή καί ἐτιμήθη μέ Βασιλείαν, καί Σύγκλητον, παρομοίως, ὡς καί ἡ Ῥώμη, πρέπει νά ἀπολαμβάνῃ παρομοίως με τήν Ῥώμην καί τά ἴσα προνόμια, καί νά μεγαλύνεται καί αὐτή ὥσπερ ἐκείνη, εἰς τά ἐκκλησιαστικά πράγματα: μέ τούτην μόνην τήν διαφοράν, ὅτι ἡ μέν πρεσβυτέρα Ῥώμη νά ᾖναι πρώτη τῇ τάξει, ἡ δέ νέα Ῥώμη, νά ᾖναι δευτέρα τῇ τάξει. Πρός τούτοις ὁρίζομεν καί ψηφιζόμεθα, ὥστε νά χειροτονοῦνται ἀπό τόν προῤῥηθέντα ἁγιώτατον θρόνον τοῦ Κωνσταντινουπόλεως, ἤ μόνοι οἱ Μητροπολῖται (ἀλλ’ οὐχί δηλ. καί οἱ Ἐπίσκοποι, οἱ ὑποκείμενοι τοῖς Μητροπολίταις. Ἕκαστος γάρ τούτων χειροτονεῖται ἀπό τόν ἐδικόν του Μητροπολίτην μετά τῶν Ἐπισκόπων τῆς ἐπαρχίας, καθὼς οἱ θεῖοι κανόνες διαγορεύουσι. Καί μάλιστα ὁ στ΄ τῆς α΄), οὐ μόνον δέ νά χειροτονοῦνται οἱ τῶν εἰρημένων Διοικήσεων Μητροπολῖται, ἀλλά δή καί οἱ Ἐπίσκοποι οἱ εἰς τούς Βαρβαρικούς τόπους εὑρισκόμενοι τούς γειτονεύοντας εἰς τάς ῥηθείσας αὐτάς διοικήσεις, καθὼς οἱ μέν Ἀλανοί λεγόμενοι, παράκεινται καί συνορεύουσι μέ τήν τοῦ Πόντου Διοίκησιν. Οἱ δέ Ῥῶσσοι, μέ τήν τῆς Θρᾴκης. Πλήν οἱ ῥηθέντες Μητροπολῖται νά μήν χειροτονοῦνται ἀπό τόν Κωνσταντινουπόλεως, καθὼς αὐτός βούλεται καί ψηφίζει, ἀλλά τάς ψήφους μέν νά κάμῃ ἡ ὑπ’ αὐτῶν Σύνοδος, καί νά τάς ἀναφέρῃ, κατά τό σύνηθες εἰς τόν Κωνσταντινουπόλεως, αὐτός δέ νά χειροτονῇ ἀπό ἐκείνους, εἰς τούς ὁποίους ἤθελαν συμφωνήσουν οἱ ψηφίσαντες, ἤ ὅλοι, ἤ οἱ περισσότεροι.2 1ᾙ κυριώτεραις αἰτίαις, διά τάς ὁποίας ἐξεδόθη ὁ παρών κανών, εἶναι πέντε, τρεῖς μέν πόῤῥω, δύω δέ ἀναγκαῖαι καί προσεχεῖς. Α΄. ἐπειδή ὁ λδ΄ τῶν Ἀποστόλων προστάζει, ὅτι οἱ Ἐπίσκοποι ἑκάστου ἔθνους, πρέπει νά ἔχουσιν ἕνα πρῶτον, καί νά νομίζουν αὐτόν ὡς κεφαλήν, καί ἐπειδή, ὁ στ΄ καί ζ΄ τῆς α΄ ὑπέταξεν ἄλλας μέν διοικήσεις εἰς τόν Ῥώμης, ἄλλας δέ εἰς τόν Ἀλεξανδρείας, ἄλλας εἰς τόν Ἀντιοχείας καί ἄλλας εἰς τόν Ἱεροσολύμων, ἔπρεπεν ἀκολούθως καί αἱ διοικήσεις τῆς Ἀσίας, Πόντου, καί Θρᾴκης αἱ αὐτοκέφαλοι, νά ἔχουσι πρῶτον καί κεφαλήν τόν Κωνσταντινουπόλεως, καί νά ὑποτάσσωνται εἰς αὐτόν, καί παρ’ αὐτοῦ νά χειροτονοῦνται. Διά τί ἦτον γείτων, καί διά τί μάλιστα τοιοῦτον ἔθος ἠκολούθησεν ἐξ ἀρχῆς. Πολλούς γάρ Μητροπολίτας οἱ Πατριάρχαι Κωνσταντινουπόλεως ἐχειροτόνησαν ἐξ αὐτῶν. Διότι ὁ Χρυσόστομος ἐχειροτόνησε τόν Ἐφέσου Ἡρακλείδην, καί ἀπερχόμενος εἰς Ἔφεσον καί ἐπανερχόμενος εἰς Κωνσταντινούπολιν δεκατρεῖς Ἐπισκόπους ἐκάθῃρε. Καί ὁ Ἀγκύρας, καί Μέμνων ὁ Ἐφέσου (ὁ ἐπί τῆς γ΄ ἀριστεύσας Συνόδου) ὑπό τοῦ Κωνσταντινουπόλεως ἐχειροτονήθησαν∙ ὅθεν καί ἀληθές φαίνεται νά ᾖναι ἐκεῖνο ὁποῦ ἀνωτέρω εἴπομεν ὡς λύσιν τῆς ἀπορίας ἐν τῇ ὑποσημειώσει τοῦ θ΄ κανόνος. Καί φαίνεται λοιπόν ὅτι τούς Μητροπολίτας τῶν διοικήσεων τούτων ὑποτάττει εἰς τήν κρίσιν τοῦ Πατριάρχου τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Β΄. ἐπειδή καί ἡ β΄ Σύνοδος ἐν τῷ γ΄ αὐτῆς κανόνι ἔδωκε πρεσβεῖα τιμῆς εἰς τόν Κωνσταντινουπόλεως, ἀκόλουθον ἦτον πρός τούτοις νά δοθοῦν καί πρεσβεῖα ἐξουσίας εἰς αὐτόν. Γ΄. ὅτι ἔπρεπε νά λάβῃ προνόμια ἐξουσίας ὁ Κωνσταντινουπόλεως, διά τί ἤρχοντο διάφοροι Πατριάρχαι καί Ἀρχιερεῖς νά προσκλαυθοῦν εἰς τόν Βασιλέα ἐν ταῖς ἀνάγκαις αὐτῶν, καί ἦτον χρεία νά ἀνταμώνουν πρῶτον τόν Κωνσταντινουπόλεως, εὑρίσκοντες αὐτόν συνεργόν καί βοηθόν, καί δι’ αὐτοῦ νά προσέρχωνται εἰς τόν Βασιλέα, καθὼς ὁ Ἰουστινιανός τό ἀρχαῖον ἔθος βεβαιῶν, τοῦτο διώρισε. Δι’ ὅ καί ἐν τῇ ιστ΄ πράξει τῆς δ΄ Συνόδου ὁ Λαοδικείας Νουνέχιος εἶπεν, ὅτε οἱ τοποτηρηταί τοῦ Ῥώμης ἀπῃρέσκοντο εἰς τά πρεσβεῖα τοῦ Κωνσταντινουπόλεως. «Ἡ δόξα Κωνσταντινουπόλεως, δόξα ἡμῶν ἐστιν, ἐπειδή καί τάς μερίμνας ἡμῶν ἀναδέχεται». Δ΄. ἔπρεπε νά λάβῃ τά προνόμια τῆς ἐξουσίας ὁ Κωνσταντινουπόλεως εἰς τάς ἀνωτέρω τρεῖς διοικήσεις. Διά τί καθὼς φαίνεται εἰς τήν ιγ΄ πρᾶξιν τῆς δ΄ Συνόδου πολλά σκάνδαλα ἠκολούθησαν εἰς τήν Ἔφεσον διά τάς παρανόμους χειροτονίας Στεφάνου καί Βασιανοῦ, ἀλλά καί εἰς τήν Ἀσίαν, καί Πόντον, καί Θρᾴκην παρόμοια ἠκολούθουν, ὅπου, τελευτώντων τῶν Ἐπισκόπων, συνέβαινον εἰς τάς ψήφους καί εἰς τάς χειροτονίας πολλαί ταραχαί, ἀνηγεμονεύτων αὐτῶν ὄντων, κατά τήν πρός τόν Λέοντα ἐπιστολήν τῆς αὐτῆς δ΄ Συνόδου. Καί μεταξύ δέ τοῦ Εὐνομίου Νικομηδείας, καί Ἀναστασίου Νικαίας, πολλοί θόρυβοι ἐγένοντο διά τήν Ἐπισκοπήν Βασιλινούπολιν. Ε΄. δέ καί τελευταία∙ διά τί ὁ δυσσεβής Διόσκορος εἰς τήν ἐν Ἐφέσῳ λῃστρικήν Σύνοδον ἔταξε τόν Κωνσταντινουπόλεως Φλαυϊανόν, ὄχι πρῶτον, ἀλλά πέμπτον, παρά τούς κανόνας, τό ὁποῖον ἐκακοφάνη καί εἰς τόν Λέοντα Ῥώμης, καί εἰς τούς τοποτηρητάς αὐτοῦ, ἐν τῇ δ΄ ταύτῃ Συνόδῳ, δι’ ὅ καί ἐμέφθηκαν αὐτόν. Διά ταύτας λοιπόν ὅλας τάς αἰτίας ἡ Σύνοδος διά τοῦ παρόντος κανόνος ἀνανεοῦσα τόν γ΄ τῆς β΄ ἔδωκεν εἰς τόν Κωνσταντινουπόλεως καί τά ἴσα προνόμια τῆς τιμῆς τοῦ Ῥώμης, ὅπερ ἐστί τό Πατριαρχικόν ἀξίωμα, καί τά ἴσα προνόμια τῆς ἐξουσίας τοῦ Ῥώμης, ἅπερ εἰσίν αἱ τῶν εἰρημένων τριῶν διοικήσεων τῶν Μητροπολιτῶν, οὐχί ἐκ τοῦ ἔθους μόνου, ἀλλά καί διά κανόνος κυρωθεῖσαι χειροτονίαι, ὡς περί τήν Κωνσταντινούπολιν ὄντων. Ὥσπερ γάρ ὁ Ῥώμης ἔχει τά πρεσβεῖα τῆς τιμῆς καί τῆς ἐξουσίας, ταὐτόν εἰπεῖν τό Πατριαρχικόν ἀξίωμα, καί τό ἄρχειν τῆς ἰδίας ἐνορίας τῶν Ἐσπερίων, οὕτω καί ὁ Κωνσταντινουπόλεως τά αὐτά ἔχει πρεσβεῖα, τό Πατριαρχικόν δηλ. ἀξίωμα καί τό ἄρχειν τῶν ἀνωτέρω Μητροπολιτῶν ἐκ τῆς ἰδίας ὄντων ἐνορίας. Καί ταῦτα εἶναι τά ἐκκλησιαστικά πράγματα ὁποῦ ἀναφέρει ἐδῶ ὁ Κανών, εἰς τά ὁποῖα καθὼς ὁ Ῥώμης μεγαλύνεται, οὕτω καί ὁ Κωνσταντινουπόλεως, χωρίς τινος διαφορᾶς, πλήν ταύτης∙ ὅτι ὁ μέν Ῥώμης εἶναι πρῶτος τῇ τάξει, ὁ δέ Κωνσταντινουπόλεως δεύτερος τῇ τάξει∙ Ταῦτα δέ τά τοῦ Κωνσταντινουπόλεως προνόμια, ὄχι μόνον οἱ Πατέρες τῆς Συνόδου ταύτης ἐπεκύρωσαν καί ἐπεσφράγισαν, ἀλλά καί πᾶσα ἡ Σύγκλητος ἀρχόντων, κᾂν οἱ λεγάτοι τοῦ Πάπα, εἰ καί πρότερον ἐμέμψαντο τόν Διόσκορον, βλέποντες ὅμως πλατυνόμενα τά ὅρια τοῦ Κωνσταντινουπόλεως, ἐλειποθύμησαν σχεδόν ἐναντιούμενοι εἰς αὐτά∙ ὅθεν ψεύδονται προφανῶς οἱ παπολάτραι, λέγοντες, ὅτι τά πρωτεῖα τοῦ Ῥώμης καί πρεσβεῖα, καί τό νά μεγαλύνεται εἰς τά ἐκκλησιαστικά πράγματα, προσμαρτυροῦσιν εἰς αὐτόν ἰδικόν προνόμιον ἐξουσίας ἐν τῇ καθόλου ἐκκλησίᾳ. Ταὐτόν εἰπεῖν, μοναρχικόν καί ἀναμάρτητον ἀξίωμα. Εἰ γάρ τοιοῦτό τι ταῦτα ἐφανέρωναν, ἔπρεπε νά ἔχῃ τοῦτο καί ὁ Κωνσταντινουπόλεως. Ἐπειδή ὁ Κωνσταντινουπόλεως, κατά τούς κανόνας, εἶναι μέτρον ἴσον καί ἀπαράλλακτον τῆς τιμῆς τῆς ἐξουσίας, καί τοῦ μεγαλείου τῆς Ῥώμης. Ἀλλά μήν τοῦτο ὁ Κωνσταντινουπόλεως οὐκ ἔλαβεν ἀπό τούς κανόνας οὐδέποτε, ἄρα οὐδέ ὁ Ῥώμης. Ἀλλ’ οὐδέ τά πρεσβεῖα τοῦ Ῥώμης εἶναι, τά ὑπό τοῦ θρυλλουμένου θεσπίσματος τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου πρός τόν Σίλβεστρον Ῥώμης δοθέντα, ὡς αὐτοί λέγουσι, δηλ. τό νά περιπατῇ μέ τά παράσημα τῆς βασιλικῆς μεγαλειότητος κατά μίμησιν βασιλέως. Τό νά ἔχῃ εἰς τήν κεφαλήν του ἀντί Στεφάνου λῶρον ὑπέρλαμπρον. Τό νά φορῇ Βασιλικόν ὠμοφόριον, καί πορφυρᾶν χλαμύδα. Καί χιτῶνα κόκκινον. Τό νά ἔχῃ τόν ἵππον του ἐστρωμένον βασιλικῶς μέ ὅλα τά Βασιλικά σημεῖα. Καί τό νά κρατῇ ὁ Βασιλεύς, ὡσάν στράτωρ, τό χαλινάρι τοῦ ἵππου του, καί τό νά μεγαλύνεται ὁ κλῆρος τῆς ἐκκλησίας του, καθὼς καί ἡ Σύγκλητος, τόσον εἰς τά φορέματα, ὅσον καί εἰς τά ὑποδήματα, καί εἰς τήν καββαλαρίαν. Δέν εἶναι λέγω, αἱ ἐξωτερικαί αὗται λαμπρότητες καί περιφάνειαι, τά ὑπό τῶν κανόνων διδόμενα εἰς τόν Ῥώμης πρεσβεῖα καί ἀξιώματα ὄχι. Α΄. διά τί ἂν ἦτον αὐτά, ἔπρεπε νά τά δώσουν παρομοίως καί ἴσως καί εἰς τόν Κωνσταντινουπόλεως. Καί Β΄. διά τί κατά τόν ιστ΄ τῆς ζ΄ καί κζ΄ τῆς στ΄ αἱ λαμπραί καί περιφανεῖς ἐσθῆτες, καί πᾶσα βλακεία καί καλλωπισμός σώματος, εἶναι ἀλλότρια τῶν κληρικῶν καί τῆς ἱερατικῆς τάξεως. Καί διά τί ὁ καπνώδης τύφος τῆς κοσμικῆς ἐξουσίας πρέπει νά ᾖναι μακράν τῶν ἱερέων τοῦ Θεοῦ∙ κατά τήν πρός Κελεστῖνον Πάπαν ἐπιστολήν τῆς ἐν Καρθαγ. Συνόδου. Καθαιρεῖ δέ καί ὁ πγ΄ Ἀποστολικός ἐκείνους ὁποῦ θέλουν νά ἔχουν καί Ῥωμαϊκήν ἀρχήν καί ἱερατικήν διοίκησιν. Καί ὁ Κύριος ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις προστάζει νά φυλαττώμεθα ἀπό ἐκείνους ὁποῦ θέλουσι νά περιπατοῦν ἐν στολαῖς. Καί διά τοῦτο νόθον καί πεπλασμένον κρίνεται τό μάτην θρυλλούμενον θέσπισμα. Εἰ δέ καί συγχωρήσωμεν καθ’ ὑπόθεσιν, ὅτι εἶναι ἀληθές, ἀλλ’ ὅμως ἐπειδή καί ἐναντιοῦται προφανῶς εἰς τούς ἱερούς κανόνας, εἶναι ἄκυρον καί ἀργόν∙ οἱ γάρ τοῖς κανόσιν ἐναντιούμενοι πραγματικοί τύποι, ἄκυροί εἰσιν, ὡς εἴπομεν εἰς τήν ἀρχήν τῆς βίβλου∙ εἶναι λοιπόν, ὡς εἴπομεν, πρεσβεία καί πρωτεῖα τοῦ Ῥώμης, τό νά ἔχῃ τήν ἐξουσίαν πάντων τῶν ἐν τῇ διοικήσει τῆς Ῥώμης Ἐπισκόπων καί Μητροπολιτῶν, ὥστε αὐτόν χειροτονεῖν αὐτούς μετά τῶν τῆς διοικήσεως Ἐπισκόπων, καί τό νά ᾖναι πρῶτος τῇ τάξει τῶν λοιπῶν Πατριαρχῶν. Ταῦτα δέ τά προνόμια ἔλαβεν ὄχι διά τί ἡ Ῥώμη εἶναι καθέδρα τοῦ Πέτρου, ὄχι διά τί ὁ Ῥώμης εἶναι βικάριος τοῦ Χριστοῦ, καθὼς ματαιολογοῦσιν οἱ Παπισταί, ὄχι. Ἀλλά προκαταρκτικῶς μέν, διά τί ἡ Ῥώμη ἦτον μέ βασιλείαν τιμημένη. Τῷ θρόνῳ γάρ, φησίν, ὁ παρών Κανών, τῆς πρεσβυτέρας Ῥώμης, διά τό βασιλεύειν τήν πόλιν ἐκείνην, εἰκότως οἱ Πατέρες ἀποδεδώκασι τά πρεσβεῖα. Ἑπομένως, δέ, καί διά τό ἀρχαῖον ἔθος ὁποῦ ἠκολούθησε, καθὼς ἦτον πρωτεύουσα πόλις ἡ Ῥώμη, ἔτζι νά ᾖναι πρῶτος καί ὁ ταύτης Ἐπίσκοπος. Καί συνεπομένως, διά τί οἱ κανόνες ἔδωκαν τό τοιοῦτο προνόμιον εἰς αὐτόν. Καθὼς παρομοίως ἐδόθη τό αὐτό προνόμιον καί εἰς τόν Κωνσταντινουπόλεως, διατί ἐστάθη βασιλεύουσα ἡ Κωνσταντινούπολις καί νέα Ῥώμη. Καί διά τί ἐστάθη Βασιλεύουσα, ἔγινεν ἀρχαῖον ἔθος νά χειροτονῇ τούς ἐν τῇ Ἀσίᾳ, καί Πόντῳ, καί Θρᾴκη ἐπισκόπους∙ καί διά τί ἔγινεν ἔθος, ἐδόθησαν οἱ κανόνες καί ἐπεσφράγισαν τό ἀρχαῖον ἔθος. Σημείωσαι ὅτι κοντά εἰς τά ἴσα προνόμια τῷ Ῥώμης ὁποῦ ἔλαβεν ὁ Κωνσταντινουπόλεως, ἔλαβεν ἀκόμη καί τούτους τούς δύω τίτλους, τό νά ὀνομάζεται αὐτός διαφερόντως ἀπό τούς ἄλλους Πατριάρχας, Παναγιώτατος, καί Οἰκουμενικός. Καί τό μέν Παναγιώτατος, πρῶτος εἶπε πρός τούς Κωνσταντινουπόλεως Σέργιον καί Πέτρον Μακάριος Ἀντιοχείας ἐν τῇ στ΄ Συνόδῳ, κατά τόν ζ΄ αἰῶνα. Τό δέ Οἰκουμενικός πρῶτοι εἶπον οἱ κληρικοί τοῦ Ἀντιοχείας, καί οἱ ἐν τῷ Βυζαντίῳ ὀρθόδοξοι πρός Ἰωάννην Κωνσταντινουπόλεως τόν Καππάδοκα ἐπί Ἰουστίνου τοῦ Θρᾳκός κατά τόν στ΄ αἰῶνα. Εἶπα ὅτι διαφερόντως ὁ Κωνσταντινουπόλεως οὕτως ὀνομάζεται∙ διά τί ἀγκαλά καί ὁ Ῥώμης ὠνομάσθη ἀπό πολλούς Παναγιώτατος, καί ὁ Ἀλεξανδρείας, καί Ἀντιοχείας, καί Ἱεροσολύμων, καί κοινῶς ὅλοι οἱ Πατριάρχαι οὗτοι Παναγιώτατοι ἀπό διαφόρους καί κατά διαφόρους καιρούς ὠνομάσθησαν∙ μ’ ὅλον τοῦτο συνήθεια ἐξενίκησε νά δίδεται ἑξαιρέτως ὁ τίτλος οὗτος εἰς τόν Κωνσταντινουπόλεως. Ὁμοίως, Οἰκουμενικός μέν ἐῤῥέθη ἀπό τινας καί ὁ Ῥώμης, ἀλλά σπανιάκις. Ὁ δέ Κωνσταντινουπόλεως, ἀφ’ οὗ ἤρξατο νά λέγεται Οἰκουμενικός, οὐκ ἔπαυσε τοῦτο λέγεσθαι∙ ὅθεν μετά τόν Καππάδοκα οἱ Κωνσταντινουπόλεως. Ἐπιφάνιος, καί Ἀνθιμος, καί Μηνᾶς, καί Εὐτύχιος, ὑπό τοῦ Ἰουστινιανοῦ ἔν τε νεαραῖς καί εἰδίκτοις Οἰκουμενικοί ἐκλήθησαν. Τόσον ὁποῦ καί ἐν τῇ ζ΄ Συνόδῳ Πέτρος ὁ τοῦ Πάπα τοποτηρητής Οἰκουμενικόν ὠνόμασε τόν Ταράσιον. Δι’ ὃ καί ὁ θεῖος Ἰωάννης ὁ Νηστευτής ἐπί τοῦ Μαυρικίου τῇ τοιαύτῃ συνεχείᾳ τοῦ τοιοῦτου τίτλου ἀκολουθῶν, τῇ παρά τῶν ἄλλων γινομένῃ πρός τόν Κωνσταντινουπόλεως, πρῶτος ὑπέγραψεν ἑαυτόν Οἰκουμενικόν. Δηλοῖ δέ, τό μέν, Παναγιώτατος, πάντα ἁγιώτατος∙ ὅτι λογῆς δηλ. ἔγραφε καί ὁ Ταράσιος καί Φώτιος πρός τούς πάπας Ἀδριανόν καί Νικόλαον. Τῷ πάντα ἁγιωτάτῳ ἀδελφῷ καί συλλειτουργῷ Ἀδριανῷ (ἤ καί Νικολάῳ) Πάπᾳ Ῥώμης∙ τό δέ Οἰκουμενικός, δύω τινά δηλοῖ, ἤ γάρ ἐκλαμβάνεται ἁπλῶς ἐν τῇ καθόλου ἐκκλησίᾳ, δηλαδή ὅτι ἐστίν Ἐπίσκοπός τις ἔχων ἐξουσίαν ἰδικήν καί μοναρχικήν ἐν τῇ καθόλου ἐκκλησίᾳ. Ἡ δηλοῖ πολύ μέρος τῆς οἰκουμένης. Καθ’ ὃ καί Βασιλεῖς πολλοί, καίτοι μή ὄντες κύριοι ὅλης τῆς οἰκουμένης, λέγονται ὅμως οἰκουμένης Δεσπόται, ὡς ὁ Εὐάγριος ὀνομάζει τόν Ζήνωνα, καθ’ ὅσον δηλ. πολύ μέρος τῆς οἰκουμένης ἐξουσιάζουσι. Κατά μέν τό πρῶτον σημαινόμενον λοιπόν οὐ λέγεταί ποτε Οἰκουμενικός ὁ Κωνσταντινουπόλεως, ἀλλ’ οὐδέ ὁ Ῥώμης, ἤ ἄλλος τινάς, εἰμή μόνος ὁ Χριστός, ὁ τῆς οἰκουμένης ὅλης ἀληθῶς Πατριάρχης, ᾧ ἐδόθη πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καί ἐπί γῆς∙ λέγεται δέ κατά τό δεύτερον σημαινόμενον διά τό πολύ μέρος τῆς οἰκουμένης ἔχειν ὑφ΄ ἑαυτόν, καί πρός τούτοις διά τόν ζῆλον καί τήν πρόνοιαν ὁποῦ ἔχει εἰς τήν φυλακήν τῆς πίστεως, καί τῶν συνοδικῶν καί πατρικῶν παραδόσεων, ὄχι μόνον ἐν τῇ ἑαυτοῦ Διοικήσει, ἀλλά καί ἐν ταῖς λοιπαῖς. Ὅθεν ἡ ὁμωνυμία τοῦ ὀνόματος τούτου ἐπροξένησε τά σκάνδαλα μεταξύ τοῦ Κωνσταντινουπόλεως Νηστευτοῦ, καί τῶν Ῥώμης παπῶν, Πελαγίου λέγω, καί Γρηγορίου τοῦ διαλόγου. Οὗτοι μέν γάρ, κατά τό πρῶτον σημαινόμενον ἐκλαμβάνοντες τό, Οἰκουμενικός, ὠνόμαζον τόν τίτλον τοῦτον βλάσφημον, διαβολικόν, καί ἄλλα πολλά∙ καί ὅτι ὅποιος θέλει νά ὀνομάζεται οἰκουμενικός, ἐστί τοῦ Ἀντιχρίστου πρόδρομος (ἐπιστολή Γρηγορίου πρός τόν Μαυρίκιον), καί κατά τοῦτο ἀλήθευον. Ὁ δέ Νηστευτής καί ὁ Μαυρίκιος καί οἱ καθ’ ἑξῆς Πατριάρχαι καί Βασιλεῖς κατά τό β΄ σημαινόμενον ἐννοοῦντες τόν τίτλον, οὐδέν αὐτοῖς ἔμελε, καί κατά τοῦτο ἀλήθευον καί αὐτοί. Δι’ ὃ καί ἡ ἐν τῇ Ἁγίᾳ Σοφίᾳ συστᾶσα Σύνοδος καθαρῶς λέγει, ὅτι οὐκ ἔστιν Ἀντίχριστος ὁ καλούμενος οἰκουμενικός ὡς πλείστου μέρους τῆς οἰκουμένης ἐπάρχων. Πλήν καί οἱ δύω οὗτοι τίτλοι, οὐχί ἀπό κανόνων Συνοδικῶν, ἤ Πατρικῶν, ἀλλ’ ἀπό συνηθείας ἐδόθησαν εἰς τόν Κωνσταντινουπόλεως. Ἡ ὑποσημείωσις αὕτη συνερανίσθη καί ἐξ ἄλλων, μάλιστα δέ ἐκ τῆς δωδεκαβίβλ. τοῦ Δοσιθέου.2Σημείωσαι ὅτι ἡ δ΄ αὕτη Σύνοδος ἐν τῇ ιε΄ πράξει αὐτῆς τούς τριάκοντα τούτους κανόνας ἐξέθετο, ἀλλ’ οὐκ οἶδα ὅπως ὁ κη΄ οὗτος καί ὁ κθ΄ καί ὁ λ΄ οὐχ εὑρίσκονται, οὔτε ἐν τῇ συλλογῇ τῶν κανόνων Ἰωάννου τοῦ Ἀντιοχέως, οὔτε ἐν τῷ νομοκάνονι Ἰωάννου Κωνσταντινουπόλεως τοῦ ἀπό σχολαστικῶν, οὔτε ἐν τῇ Ἀραβικῇ παραφράσει Ἰωσήφ τοῦ Αἰγυπτίου. Ἐν δέ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν εὑρίσκονται.
